Προεδρική εκλογή και με απλή πλειοψηφία

Εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας με απλή πλειοψηφία επί των παρόντων βουλευτών στη Βουλή σε μία πέμπτη και τελική ψηφοφορία – ύστερα από τέσσερις άκαρπες διαδικασίες δηλαδή – είναι το βασικό σενάριο που εξετάζει η κυβέρνηση ενόψει της συνταγματικής αναθέωρησης. Από τη Θεσσαλονίκη ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για προεδρική εκλογή με 151 ψήφους, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει τίποτα περισσότερο για τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, που φαίνεται να επεξεργάζεται και το ενδεχόμενο να αρκεί, στο καταληκτικό στάδιο, σχετική κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να αναδειχθεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Με βάση αυτό το σενάριο θα γίνονται πέντε ψηφοφορίες: ειδικότερα, οι πρώτες δύο με 200 ψήφους, η τρίτη με 180, η τέταρτη με 151 και εφόσον δεν προκύπτει σε καμία αποτέλεσμα, θα γίνεται η πέμπτη ψηφοφορία, με την οποία θα ολοκληρώνεται η διαδικασία. Κεντρικό επιχείρημα στις συζητήσεις που γίνονται με αρμόδια κυβερνητικά στελέχη είναι πως και με τις ισχύουσες συνταγματικές διατάξεις προβλέπεται ανάδειξη Προέδρου με τη σχετική πλειοψηφία, δηλαδή με λιγότερους από 151 βουλευτές. Μόνο που σήμερα αυτή η δυνατότητα (άρθρο 32, παρ. 4) προβλέπεται στον κύκλο των ψηφοφοριών που ακολουθεί τη διάλυση της Βουλής και τη διενέργεια εκλογών λόγω της αδυναμίας της να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Με δεδομένο ότι στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης θα αποσυνδεθεί η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας από την πρόωρη διάλυση της Βουλής, με την κοινοβουλευτική πλειοψηφία των 158 εδρών που έχει σήμερα η ΝΔ θα μπορεί να αναδείξει τον επόμενο Πρόεδρο στην τέταρτη ψηφοφορία, όπου θα απαιτούνται – κατά τον σχεδιασμό του Μαξίμου, στον οποίο εστίασε ο Πρωθυπουργός – 151 ψήφοι. Από τη Θεσσαλονίκη, πάντως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κράτησε κλειστά τα χαρτιά του όσον αφορά το πρόσωπο που πρόκειται να προτείνει. «Είναι ανεπίκαιρο… Κάθε πράγμα στον καιρό του. Ρωτήστε με ξανά σε τρεις μήνες» ανέφερε χαρακτηριστικά. «Προηγείται η συνταγματική μεταρρύθμιση που θα επιτρέπει την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας με 151 ψήφους» ξεκαθάρισε.

Αντίδραση από ΣΥΡΙΖΑ. Στη βάση αυτή, αποφασισμένος να αντιδράσει δυναμικά – στο πλαίσιο του Κοινοβουλίου – είναι ο ΣΥΡΙΖΑ εάν η κυβέρνηση προχωρήσει στην προώθηση συνταγματικής διάταξης για να εκλέγεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με 151 ψήφους ή και με σχετική πλειοψηφία. Στην αξιωματική αντιπολίτευση κυριαρχεί η εκτίμηση ότι δεν πρόκειται μόνο για μια πρωτοφανή εργαλειοποίηση του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά και για καταφανή καταστρατήγηση του Συντάγματος. «Ο κ. Μητσοτάκης με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί μέσα από τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης να καταστήσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας εργαλείο της εκάστοτε κυβέρνησης, αφού μια απλή πλειοψηφία θα μπορεί να διορίζει ουσιαστικά τον ανώτατο πολιτειακό άρχοντα» αναφέρουν κεντρικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους και συμπληρώνουν: «Χωρίς καμία διακομματική νομιμοποίηση και προφανέστατα χωρίς υπερκομματικό ρόλο που υποτίθεται πως οφείλει να έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας».

Παράλληλα, κατά τον ΣΥΡΙΖΑ, η πρόταση για εκλογή του ανώτατου πολιτειακού παράγοντα με πλειοψηφία 151 βουλευτών είχε κατατεθεί ήδη από τη ΝΔ στη διαδικασία αναθεώρησης από την προηγούμενη Βουλή και καταψηφίστηκε, άρα, κατά τους συνταγματολόγους της αξιωματικής αντιπολίτευσης, δεν επιτρέπεται να επανέλθει στην παρούσα αναθεωρητική Βουλή.

Στο πλαίσιο αυτό υπενθυμίζουν ότι τον περασμένο Μάρτιο, ύστερα από δύο ψηφοφορίες στη Βουλή, έγινε δεκτή η πρόταση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ για αναθεώρηση του άρθρου 32 του Συντάγματος προς την κατεύθυνση αποσύνδεσης της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας από τη διάλυση της Βουλής, με τη διενέργεια επαναλαμβανόμενων επί ένα εξάμηνο ψηφοφοριών μέχρις ότου επιτευχθεί η πλειοψηφία τουλάχιστον 180 βουλευτών και, αν αυτή δεν συγκεντρωθεί, με άμεση εκλογή του Προέδρου από τον λαό. «Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η ευρύτερη νομιμοποίηση και ο υπερκομματικός ρόλος του Προέδρου της Δημοκρατίας» λένε βασικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και συμπληρώνουν, αφήνοντας αιχμές για τον Πρωθυπουργό: «Για άλλη μία φορά ο κ. Μητσοτάκης δείχνει τον σεβασμό του στους θεσμούς, εξαγγέλλοντας πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος, η οποία αποδοκιμάστηκε και καταψηφίστηκε κατά την πρώτη φάση της αναθεωρητικής διαδικασίας». Σημειώνεται, ωστόσο, ότι δυνατότητα εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας με καθολική ψηφοφορία από τον λαό δεν εγκρίθηκε από την προηγούμενη Βουλή και συνεπώς η αναθεώρηση δεν μπορεί να στραφεί προς αυτή την κατεύθυνση.