«Χρειαζόμαστε πάγια χρηματοδότηση»

Η ιδέα προέκυψε πριν από περίπου μία δεκαετία, όταν ο Σταμάτης Κραουνάκης ξεκίνησε τη μουσική επεξεργασία του κειμένου. Σήμερα είναι η μέρα του. Το Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν συμπράττει για πρώτη φορά με την Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζοντας στο Ηρώδειο τις «Εκκλησιάζουσες» σε μορφή οπερέτας (στο πλαίσιο του κύκλου της Λυρικής «Operetta restart»). Η Μαριάννα Κάλμπαρη σκηνοθετεί τους Σοφία Φιλιππίδου, Χριστόφορο Σταμπόγλη, Σταμάτη Κραουνάκη, Χρήστο Γεροντίδη και, με την αφορμή, μιλάει για την πενταετή θητεία της ως διευθύντριας αλλά και το επερχόμενο πρόγραμμα, που παρουσιάζεται στις 17 του μήνα.

Γιατί, όπως διαβάζουμε, επιλέγετε να αναδείξετε την πολιτική πλευρά στις «Εκκλησιάζουσες»;

Η πολιτική διάσταση έτσι κι αλλιώς είναι πανταχού παρούσα. Δεν μπορείς να την αγνοήσεις. Αυτός είναι ο κύριος άξονας του έργου που τα εμπεριέχει όλα. Γιατί στ’ αλήθεια το κείμενο αυτό ασχέτως εποχής έχει ανατριχιαστικές ομοιότητες με το σήμερα. Μιλάει για μια εποχή που έχουν χαθεί τα πάντα, έχουν χαθεί οι ιδεολογίες, υπάρχει μεγάλη παρακμή κοινωνική και πολιτική και η εξουσία δίνεται στις γυναίκες. Οι γυναίκες την παίρνουν και μάλιστα με δόλιο τρόπο, όχι όμως ότι έχουν να προτείνουν κάτι άλλο, αλλά ως ύστατη πολιτική λύση. Ποιες είναι δηλαδή οι πιο ανίκανες για εξουσία; Οι γυναίκες. Αυτό λέει ο Αριστοφάνης. Το έργο επίσης λέει ότι είναι αδύνατον να υπάρξει δικαιοσύνη για όλους. Εχει αυτό βέβαια μια βαθιά μελαγχολία σε σχέση με τις ιδέες τις φοβερές, με τον ενθουσιασμό, που στην πράξη δεν έχουν αντίκρισμα. Και τελειώνει το έργο με την παραίνεση «φάτε, τραγουδήστε, χαρείτε, αυτό είναι ζωή». Δεν μας ενδιαφέρει η επικαιρότητα. Το έργο είναι άχρονο, με την έννοια ότι δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένες καταστάσεις.

Ως γυναίκα και η ίδια σε θέση εξουσίας, θεωρείτε ότι το φύλο μας μπορεί να φέρει την αλλαγή;

Οι γυναίκες έχουν δρόμο ακόμα μπροστά τους για να έχουν τα ίδια δικαιώματα και την ίδια αντιμετώπιση με τους άντρες. Εχουν γίνει βέβαια θαύματα τα τελευταία 25 χρόνια, αλλά είναι τρομερό το πατριαρχικό μοντέλο που υπάρχει και σήμερα. Τα ήθη παίρνουν πολλά χρόνια για να αλλάξουν στ’ αλήθεια. Ο τρόπος δηλαδή που σκεφτόμαστε, που συμπεριφερόμαστε, που σχετιζόμαστε ο ένας με τον άλλον σε επίπεδο κοινωνικό, επαγγελματικό, οικογενειακό.

Φέτος συμπληρώνετε πέντε χρόνια καλλιτεχνικής διεύθυνσης στο Θέατρο Τέχνης. Τι μένει από αυτά;

Εχει μείνει πολλή δουλειά και πολύς αγώνας. Θεωρούμαστε θεσμικό θέατρο και δεν επιχορηγούμαστε παρά μόνο για μεμονωμένες παραστάσεις. Επομένως έχουμε την αγωνία του ταμείου, γεγονός που σου δένει τα χέρια συχνά γιατί πρέπει να σκεφτείς την επιβίωση. Είναι όμως μια περιπέτεια πολύ ενδιαφέρουσα. Το Θέατρο Τέχνης είναι μια οικογένεια που ξεκίνησε το 1942 από τον Κουν και τους μαθητές του και έχει καταφέρει όλα αυτά τα χρόνια να παραγάγει έργο καλλιτεχνικό και εκπαιδευτικό. Εχουμε κερδίσει πράγματα και υπάρχουν και άλλα που παλεύουμε να κερδίσουμε. Οι συνεργασίες είναι ένα πράγμα που ενισχύεται ολοένα και περισσότερο, επειδή έτσι πιστεύω ότι μπορείς να προχωρήσεις σήμερα. Μακάρι να μπορούσαμε να κάνουμε και περισσότερα για το ελληνικό ρεπερτόριο. Δεν είναι πάντα εύκολο, με την έννοια του ότι πρέπει να έχεις και κάποια χρήματα.

Ποιους άξονες θ’ ακολουθήσετε στο φετινό ρεπερτόριο;

Το θέμα μας με έναν τρόπο είναι η προσωπική επανάσταση. Ο καθένας στο πλαίσιο που μπορεί και με τα μέσα που μπορεί να την κάνει. Το ρεπερτόριο έχει όπως πάντα και κλασικά κείμενα, σύγχρονα, έχουμε και τρεις επαναλήψεις: τους «Ανθρωποφύλακες» του Π. Κοροβέση, σε σκηνοθεσία Μάνου Βαβαδάκη, τη «Φαλακρή τραγουδίστρια» της Σοφίας Μαραθάκη, τον «Οθέλλο» σε σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη. Πολύ ενδιαφέρον κομμάτι, όμως, έχει να κάνει με το εξωτερικό. Την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου φιλοξενούμε τέσσερις παραστάσεις στο πρόγραμμα «Ιtalian focus», μια συνεργασία τριετή με τέσσερα θέατρα και φεστιβάλ της Κάτω Ιταλίας με θεματική την επανάσταση.

Τα οικονομικά προβλήματα που είχε το θέατρο σε ποια κατάσταση βρίσκονται;

Δεν έχει γίνει κάτι πέρα από βοήθειες που παίρνουμε σε συγκεκριμένα πράγματα. Πιστεύω ότι το ζήτημα θα λυθεί μόνο αν υπάρξει κάποια πάγια χρηματοδότηση του θεάτρου. Είναι ένα θέατρο που έχει μεγάλα λειτουργικά έξοδα. Ταυτόχρονα πρέπει να ασχοληθούμε με το κομμάτι της διάσωσής του: τα αρχεία, την ψηφιοποίηση, τη συντήρηση των σκηνικών. Και αυτό είναι αδύνατον να το κάνουμε από τα εισιτήρια.