Σχολεία {LF}που «ζουν» στο μέλλον

Τι δουλειά έχουν ένα ρομποτικό χέρι, ένα σκάκι τεχνητής νοημοσύνης και μια εφαρμογή που «προστατεύει» τα ΑμεΑ στην 84η Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης; Είναι καινοτόμες δημιουργίες ελλήνων μαθητών δημοτικών σχολείων, γυμνασίων και λυκείων που θα παρουσιάζονται τις επόμενες ημέρες στους επισκέπτες της Εκθεσης.
Οι έξυπνες κατασκευές των μαθητών, που φιλοξενούνται από χθες στο περίπτερο του Κέντρου Διάδοσης Επιστημών «Νόησις», εντυπωσιάζουν για την πρωτοτυπία και την αρτιότητά τους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η ιδέα του 1ου Γυμνασίου Αλεξάνδρειας Ημαθίας, οι μαθητές του οποίου κατασκεύασαν ένα βιονικό χέρι για άτομα με κινητικά προβλήματα. Ο βραχίονας προσαρμόζεται στο άνω άκρο του ατόμου και του παρέχει τη δυνατότητα να ελέγχει το κάθε δάχτυλο με μικροσκοπικούς διακόπτες, ενώ παράλληλα το χέρι ανιχνεύει αυτόματα τα αντικείμενα και τα πιάνει χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση. Ολα αυτά με κόστος περίπου 400 ευρώ.
«Πρόκειται για ένα βιονικό χέρι που πραγματοποιεί σχεδόν όλες τις κινήσεις ενός βιολογικού χεριού» λέει ο Γιώργος Καρκαμάνης, καθηγητής Πληροφορικής και επιβλέπων της ομάδας. «Η εργασία ξεκίνησε με τη μελέτη και τον σχεδιασμό του βιονικού χεριού καθώς θελήσαμε να δώσουμε σ’ αυτό ρεαλιστικά χαρακτηριστικά. Κατασκευάστηκε με πέντε δάχτυλα, όπως ακριβώς και το χέρι ενός ανθρώπου αλλά σε μεγαλύτερο μέγεθος. Με τη χρήση μικρότερων σε μέγεθος εξαρτημάτων είναι εφικτό το βιονικό χέρι να μικρύνει και να γίνει εφάμιλλο ενός βιολογικού».
Η κατασκευή των μαθητών του Γυμνασίου Αλεξάνδρειας μπορεί να βρει εφαρμογή στην καθημερινή ζωή. «Μάλιστα οι διακόπτες ελέγχου των δαχτύλων μπορούν να συνδεθούν χειρουργικά με τα ανθρώπινα νεύρα που ελέγχουν την κίνηση των δαχτύλων του χεριού, δίνοντας τη δυνατότητα ελέγχου του βιονικού χεριού από τα αισθητήρια νεύρα» εξηγεί ο Γιώργος Καρκαμάνης.
Η δημιουργία του βραχίονα, ο οποίος είχε παρουσιαστεί με επιτυχία και στο 11ο Μαθητικό Συνέδριο Πληροφορικής, διαρθρωνόταν σε δύο φάσεις: στην κατασκευή του και στον προγραμματισμό της συσκευής. Διήρκεσε περίπου πέντε μήνες, κατά τη διάρκεια των οποίων επτά μαθητές της Β’ Γυμνασίου συγκεντρώνονταν δύο φορές την εβδομάδα μετά τη λήξη των μαθημάτων και εργάζονταν για το φιλόδοξο σχέδιό τους.

ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑμεΑ. Ιδιαίτερα εντυπωσιακές είναι και οι κατασκευές μαθητών δημοτικών σχολείων. Στη ΔΕΘ παρουσιάζεται, μεταξύ άλλων, το WeDoCare, μια δημιουργία του 1ου Δημοτικού Καλαμαριάς, που επιδιώκει να απαλύνει τον εφιάλτη που βιώνουν οι άνθρωποι με κινητικά προβλήματα, όταν, κατά τη μετακίνησή τους στην πόλη, συναντούν ράμπες κλειστές από παρκαρισμένα αυτοκίνητα ή θέσεις στάθμευσης κατειλημμένες από ασυνείδητους οδηγούς. «Ηταν η πρώτη φορά που ασχολήθηκα με ρομποτική και μου άρεσε» λέει στα «ΝΕΑ» ο Δημήτρης Ματθαίου, ο οποίος συμμετείχε ως μαθητής της Στ’ Τάξης στο project. «Μου άρεσε, επίσης, που παρουσιάσαμε την εφαρμογή μας στον σύλλογο “Συζωή” για γονείς ατόμων με αναπηρίες και μας ευχαρίστησαν γι’ αυτήν».
Η εφαρμογή, όπως λέει ο καθηγητής Πληροφορικής του σχολείου Νίκος Αυγουλάς, συνδυάζει τα εργαλεία LegoWEDO 2 και Μicro:bit και «προστατεύει» τις θέσεις πάρκινγκ και τις ράμπες για ΑμεΑ. «Ειδικοί αισθητήρες τοποθετημένοι στη θέση στάθμευσης αναγνωρίζουν αν το όχημα που έχει παρκάρει εκεί διαθέτει το ειδικό σηματάκι των ΑμεΑ. Σε περίπτωση παράνομης στάθμευσης ο οδηγός δέχεται αρχικά μια προειδοποίηση και αν δεν απομακρύνει το όχημά του, τότε η εφαρμογή ειδοποιεί την Τροχαία, η οποία καταφθάνει άμεσα με ρομποτικό όχημα για κλήση. Χρησιμοποιώντας λίγο πιο επαγγελματικά εξαρτήματα από τα δικά μας, η εφαρμογή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στους δρόμους με κόστος ίσως όχι μεγαλύτερο των 50 ευρώ ανά θέση στάθμευσης» λέει ο Νίκος Αυγουλάς. «Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι ότι μέσω αυτής της διαδικασίας τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με συλλόγους ΑμεΑ, κατανόησαν το πρόβλημα, ευαισθητοποιήθηκαν. Μπορούμε να πούμε ότι έτσι δημιουργούμε βάσεις παιδείας μέσω της καταστολής ενός προβλήματος».
Στο περίπτερο «Νόησις» φιλοξενούνται επίσης το ChessMaster, ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης που κατασκεύασαν μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Οφρυνίου κάνοντας έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή να παίζει σκάκι με αξιώσεις, το Robocity, μια εφαρμογή έξυπνης πόλης από το 1ο ΕΠΑΛ και το 1ο ΕΚ Αριδαίας, μια ενδιαφέρουσα εφαρμογή Internet of Things του 2ου ΓΕΛ Καλαμαριάς και το Roboworker που κατασκεύασαν μαθητές του Γυμνασίου Ελληνικού Κολεγίου.