Γιατί οι άνδρες πάνε δυο δυο;

Το μοτίβο είναι στερεοτυπικό. Πρωταγωνιστές είναι δύο άνδρες, στις περισσότερες των περιπτώσεων εντελώς ασύμβατοι μεταξύ τους. Η ζωή όμως – ή μάλλον ο σεναριογράφος – τα έφερε έτσι ώστε να βρίσκονται δίπλα δίπλα, αναγκασμένοι να περάσουν χρόνο μαζί και κυρίως να συνυπάρξουν χωρίς να σκοτωθούν, να συνεργαστούν και τελικά να καταφέρουν να πετύχουν τον στόχο τους. Η τριβή τους φέρνει πολύ κοντά, οι εντάσεις μειώνονται μέχρι που καταλήγουν να γίνουν φίλοι. Τα κεντρικά πρόσωπα ενός ακόμα «buddy movie», ενός κινηματογραφικού είδους που το Χόλιγουντ αγαπά και τώρα επιστρέφει μέσω της νέας ταινίας του Κουέντιν Ταραντίνο.

Το «Ηταν μια φορά… στο Χόλιγουντ» με τους Λεονάρντο ντι Κάπριο και Μπραντ Πιτ, αποτελεί κλασικό παράδειγμα «buddy movie» αφού οι δυο τους ενσαρκώνουν ένα ντουέτο όπου ο ένας τα δίνει όλα για τον άλλο. Σύμφωνα με το σενάριο, ο κασκαντέρ (Μπραντ Πιτ) στον σταρ της μεγάλης οθόνης Ροκ Ντάλτον (Ντι Κάπριο). Οπως σημειώνει ο Χουάν Σανγκουίνο στην «El Pais», το περιεχόμενο δεν ήταν πάντα έτσι κατά την εξέλιξη του κινηματογράφου και βεβαίως των «buddy movies». Στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα, φιγούρες όπως οι Τζέρι Λιούις και Ντιν Μάρτιν, Σταν Λόρελ και Ολιβερ Χάρντι αναπαριστούσαν ανατρεπτικά ανδρικά ζευγάρια χωρίς βέβαια να υπηρετούν κάποιον συγκεκριμένο σκοπό. Από τη δεκαετία του 1970 και μετά, τα «buddy movies» στρατεύτηκαν ουσιαστικά, προβάλλοντας άνδρες που προκαλούσαν το σύστημα και τους νόμους του, καταλήγοντας να διαταράσσουν την κοινωνική τάξη μέσα από τις πράξεις τους.

Η δικαιολογία γι’ αυτή τους τη στάση μπορούσε να είναι οποιαδήποτε: κοινωνική αλλαγή («Ο Καουμπόι του Μεσονυκτίου»), πραγματική ανάγκη («Ξένοιαστος καβαλάρης») ή απλώς η θέλησή τους να πάνε μπροστά («Οι δύο ληστές», όπου προβάλλει και το αρχετυπικό ίσως δίδυμο Πολ Νιούμαν – Ρόμπερτ Ρέντφορντ, το οποίο, τηρουμένων των αναλογιών, θα δώσει ύστερα από πολλά χρόνια τη σκυτάλη στο δίδυμο Τζορτζ Κλούνι – Μπραντ Πιτ ελέω «Ocean’s eleven»). Οι νέοι πρωταγωνιστές ήταν σαφώς σκληροί αλλά διατηρούσαν έναν λανθάνοντα συναισθηματισμό για τον φίλο τους, προτρέποντας ουσιαστικά το κοινό τους να αγαπήσουν τους δικούς τους ανθρώπους, απέναντι σε μια κοινωνία που ίσως να μην το κατανοούσε αυτό ακριβώς.

ΟΙ ΑΦΡΟΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ. Στη δεκαετία του 1980, τα ζευγάρια των φίλων άρχισαν να περιλαμβάνουν και μαύρους πρωταγωνιστές, για να αναδείξουν βέβαια έναν διαφορετικό ρόλο των ταινιών: αυτόν για την ανάγκη βελτίωσης του κοινωνικού συστήματος, μέσα από την ομαδική δουλειά, όπως προέτρεπε και η πολιτική του αμερικανού προέδρου Ρίγκαν που ήταν τότε στην εξουσία. Ο σκοπός ήταν λοιπόν «ιερός», ξεπερνώντας τις οποιεσδήποτε διαφορές μπορούσαν να φρενάρουν την επίτευξή του κι αυτές άγγιζαν τις κοινωνικές τάξεις («Πολυθρόνα για δύο»), τις μεθόδους εξέλιξης («48 ώρες»), τις ικανότητες («Δεν βλέπω τίποτα, δεν ακούω τίποτα») ή ακόμα ακόμα και τις αξίες («Φονικό όπλο»).

Μια δεκαετία αργότερα, η ευαισθησία στη σχέση των δύο φίλων πήρε τον πρώτο ρόλο στις νέες ταινίες, συστήνοντας έναν διαφορετικό τρόπο αντίληψης της επαφής των ανδρών στη μεγάλη οθόνη («Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ»). Ολες πλέον οι αγεφύρωτες διαφορές («Men in black») μπορούν να ξεπεραστούν ακόμα κι αν έχουν προεκτάσεις στο ηγετικό πρότυπο («Seven»), στην πολιτισμική αντίληψη («Αλεξίσφαιροι ντετέκτιβ») ή τη φυλετική προέλευση.  Σε αυτό το στάδιο μεταβλήθηκε βέβαια και η γενικότερη υποδοχή του κοινού προς τα πρόσωπα των ηθοποιών, αφού πλέον ήθελαν να τα βλέπουν παρέα και στις αφίσες των ταινιών. Μέχρι τότε, η συνύπαρξη δύο λευκών ανδρών, στην ίδια περίπου ηλικία, στο προωθητικό υλικό των παραγωγών ήταν σχεδόν απαγορευμένη γιατί οι θεατές θα τους συνέδεαν με το πρότυπο του Χοντρού και του Λιγνού (οι πρώτοι που εμφανίστηκαν μαζί) που δεν διακρινόταν ακριβώς για την ευφυΐα του. Αυτήν την αντίληψη είχαν βέβαια ήδη προωθήσει και ταινίες όπως «Ο ηλίθιος και ο πανηλίθιος» και «Wayne’s World»» και η σειρά «Μπίβις και Μπατ-Χεντ». Σταθερά διπλή παρουσία είχαν τα ανδρικά ζευγάρια φίλων επίσης στα κινούμενα σχέδια όπως τα «Toy story», «Σρεκ» και «Μπαμπούλας ΑΕ».

Η ευαισθησία βέβαια, κάποια χρόνια αργότερα, στα 2000s πια, έφερε ένα νέο χαρακτηριστικό στις επί της οθόνης επαφής των φιλικών ζευγαριών, το bromance. Δηλαδή τη ρομαντική σχέση, χωρίς αυτή ποτέ να παίρνει σεξουαλικές διαστάσεις αλλά να περιορίζεται στην πλατωνική εγγύτητα των χαρακτήρων. Η χρησιμότητα του κατά τα άλλα άκρως εμπορικού είδους είναι πως μέσω τέτοιων εικόνων που προβάλλει, σπάει τα κοινωνικά ταμπού σχετικά με την οικειότητα των ανδρών και οι πρωταγωνιστές τους μπορούν με ευκολία να ζητήσουν πλέον συγγνώμη, να μάθουν το μάθημά τους όταν κάνουν λάθη, να ωριμάσουν και να αφήσουν την ευτυχία τους στα χέρια του συντρόφου τους, καθώς δεν νιώθουν πλέον ευνουχισμένοι από την ανασφάλειά τους.