«Ο Γκενσμπούρ φλέρταρε με Σοπέν και Μπραμς»

Ακόμη και να θέλαμε να αποσυνδέσουμε το όνομά της από τον άνθρωπο που συνέβαλε στην ανοδική της πορεία, ο ίδιος ο τίτλος της περιοδείας μάς το υπενθυμίζει: «Gainsbourg Symphonique». Επειδή αυτή τη φορά, σ’ αυτή την περιοδεία που τη φέρνει και στα μέρη μας (21 Σεπτεμβρίου στο Ηρώδειο) η Τζέιν Μπίρκιν θυμάται ορισμένα από τα στάνταρ του bigger than life Σερζ Γκενσμπούρ. Μόνο αν επιμείνει κανείς στον τίτλο, πάντως, ξεχνάει τους δικούς της σταθμούς που την επέβαλαν ως είδωλο στα high sixties και στα απελευθερωμένα seventies. Εμφανίστηκε σε μικρό ρόλο στο «Blow up» του Μικελάντζελο Αντονιόνι το 1966 και τρία χρόνια αργότερα – όταν γνώριζε τον Γκενσμπούρ – στη θρυλική «Πισίνα» του Ζακ Ντερέ, δίπλα στα ιερά τέρατα Αλέν Ντελόν και Ρόμι Σνάιντερ (ως 18χρονη Πηνελόπη και μοιραίος τρίτος άνθρωπος στο παιχνίδι σεξουαλικής ζήλειας που στήνεται στην Κυανή Ακτή). Συνεργάστηκε επίσης με σκηνοθέτες όπως ο Πατρίς Σερό, ο Ζακ Ριβέτ και ο Τζέιμς Αϊβορι, ενώ στη δισκογραφία της δεν έχει εγκαταλείψει τον σέξι ρομαντισμό (πάντα ως υπονοούμενο) και τις αναφορές στη μεγάλη μουσική. Από τα καλύτερα άλμπουμ της τα τελευταία 30 χρόνια παραμένουν το «Baby alone in Babylone» (1983), όπου το ομότιτλο κομμάτι βασίζεται σε ενορχήστρωση του Γκενσμπούρ πάνω στην 3η Συμφωνία του Μπραμς, το «Rendez-vous» (2004), αλλά και το live «Arabesque» (2002), όπου μετέτρεψε θρυλικά κομμάτια του Γκενσμπούρ σε ράι κομψοτεχνήματα.

Από το 1970 η γεννημένη στο Λονδίνο Μπίρκιν ζει στη Γαλλία και μετράει σταθμούς, κατακτήσεις και απώλειες. Η κόρη της Σαρλότ Γκενσμπούρ χτίζει τη δική της – κυρίως κινηματογραφική – καριέρα. Η Λου, η κόρη της με τον σκηνοθέτη Ζακ Ντουαγιόν, είναι τραγουδοποιός και style icon. Η Κέιτ, στην οποία αναφέρεται στη συνέντευξή μας, ήταν η μεγάλη κόρη της που την απέκτησε από τον σύντομο γάμο της με τον κινηματογραφικό συνθέτη Τζον Μπάρι. Η Κέιτ Μπάρι είχε πρόβλημα εθισμού στα ναρκωτικά όταν ήταν νεαρή και σκοτώθηκε το 2013 πέφτοντας από το παράθυρο του διαμερίσματός της στο Παρίσι. Δεν έχει εξακριβωθεί αν επρόκειτο για αυτοκτονία ή για τραγικό δυστύχημα.

Ειδικά για την περίσταση της αθηναϊκής εμφάνισής της, η Τζέιν Μπίρκιν παρουσιάζει τα τραγούδια με συμφωνική μουσική, ύστερα από τις συναυλίες που έδωσε στο Carnegie Hall στη Νέα Υόρκη, το Μέγαρο Μουσικής του Χονγκ Κονγκ, τη Γενεύη, τη Λισαβόνα, την Οπερα του Mόντε Κάρλο, όπου ανάλογα με την τοποθεσία συγκέντρωνε σε κάθε παράσταση από 3.000 έως 40.000 θεατές. Η αγγλίδα ηθοποιός, τραγουδίστρια και ακτιβίστρια πλέον (καθώς ασχολείται με διαφορετικές φιλανθρωπικές οργανώσεις) θα παρουσιάσει αυτό το πρόγραμμα συνοδευόμενη από την Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, υπό τη διεύθυνση του διεθνούς φήμη μαέστρου Αλέξανδρου Μυράτ.

Ερμηνεύετε όμορφα τραγούδια του Γκενσμπούρ, κατά τη διάρκεια αυτής της συναυλίας, όπως τα «L’Anamour», «Valse de Melody», «Baby Alone in Babylone», «La chanson de Prevert». Με ποιον τρόπο τα επιλέξατε;

Αυτή είναι μια περιπέτεια που ξεκίνησε με τον θάνατο της κόρης μου Κέιτ (σ.σ.: αυτοκτόνησε το 2013). Δεν ήξερα τι να κάνω, πώς να το διαχειριστώ και ο Philippe Lerichomme, ο καλλιτεχνικός μου διευθυντής, με συμβούλευσε να τραγουδάω τα κομμάτια του Σερζ Γκενσμπούρ χωρίς μουσική. Μόνο με τις φωνές του Μισέλ Πικολί και του Ερβέ Πιέρ, δύο ηθοποιών που πραγματικά θαυμάζω. Το κάναμε. Τότε το παρουσίασα στον Καναδά και εξήγησα εκεί ότι ο Σερζ, όταν ήθελε να κάνει το μεγάλο παιχνίδι του φλερτ με εμένα ή την Μπριζίτ Μπαρντό ή την Bambou, χρησιμοποιούσε την κλασική μουσική – έβαζε Σοπέν ή Μπραμς. Κάποια στιγμή με ρώτησαν γιατί να μη δουλέψω τα τραγούδια του με μια συμφωνική ορχήστρα. Ημουν επιφυλακτική, άλλα μου προσφέρθηκαν η Συμφωνική Ορχήστρα του Μόντρεαλ και το Φεστιβάλ της Γαλλοφωνίας του Μόντρεαλ, οπότε το έκανα. Ζήτησα από τον Φιλίπ να επιλέξει τα τραγούδια που θα ταίριαζαν με μια κλασική ορχήστρα. Και ρώτησα τον Nobu, τον οποίο συνάντησα στην Ιαπωνία, όταν πήγα να κάνω συναυλίες για τα θύματα του τσουνάμι και της Φουκουσίμα. Δεν ήταν μόνο πιανίστας, έγραφε και ταινίες. Συμφώνησε να το δουλέψει.

Πώς σας φάνηκε το αποτέλεσµα όταν το πρωτακούσατε;

Είναι μια έξυπνη και αρμονική ενορχήστρωση. Μου άρεσε το γεγονός ότι όλα τα όργανα ακούγονται: η άρπα, τα χάλκινα στο «Requiem pour un con», το τσέλο, όλη η ορχήστρα ζει. Ο Nobu βρήκε μια τροχιά που δεν με αναγκάζει να τραγουδήσω πιο δυνατά για να καλύψω την ορχήστρα. Υπάρχουν θλιβερές και ευτυχισμένες στιγμές, είναι σαν ένα μιούζικαλ.

Τα τραγούδια του Γκενσµπούρ θεωρούνται ιερά για πολλούς. Σας κατηγορούν ακόµη για την αγγλική σας προφορά;

Οχι, αυτό που με έκανε ευτυχισμένη είναι ότι στο Χονγκ Κονγκ οι άνθρωποι γράφτηκαν σε μαθήματα γαλλικών! Είναι κορυφαίο, ενώ παραμορφώνω τα γαλλικά, να είμαι ένα πρότυπο! Η υποδοχή είναι πάντα ζεστή. Ακόμα κι αν δεν καταλαβαίνει κανείς τους στίχους σε αυτή τη συμφωνική παράσταση, παρασυρόμαστε από τη μελωδία. Ο Γκενσμπούρ είναι ο μεγαλύτερος ποιητής των τελευταίων χρόνων ίσως μετά τον Μποντλέρ ή τον Απολινέρ. Αυτό το έλεγαν, ξέρετε, οι πρώην πρόεδροι Ζακ Σιράκ και Φρανσουά Μιτεράν.

Μετά τον θάνατο της κόρης σας, στον οποίο αναφερθήκατε, έπρεπε να αντιµετωπίσετε τη λευχαιµία. Σε ποια κατάσταση βρίσκεται σήµερα;

Η ζωή είναι το μόνο που έχουμε. Οι γιατροί με έσωσαν. Ο ατζέντης μου, ο Olivier Gluzman, πήρε μεγάλο ρίσκο για μένα, αλλά με βοήθησε. Τώρα δεν βλέπω τα πράγματα έντονα όπως πριν, δίνω τα πάντα στη σκηνή σαν να ήταν η τελευταία φορά. Αλλά δεν υπάρχει μυστικό. Ειδικά επειδή τα τραγούδια είναι γύρω από τον Σερζ και τη θλίψη του, αυτή η συναυλία είναι συναισθηματική πάνω απ’ όλα.