Τέσσερις υποσχέσεις που έμειναν υποσχέσεις

Κυβερνήσεις έρχονται και φεύγουν, τα χρόνια περνούν κι όμως υπάρχουν κάποια σοβαρά ζητήματα που ολόκληρες γενιές ακούν για την αναμενόμενη αξιοποίησή τους και περιμένουν χρόνια για την επίλυσή τους. Τα… Γεφύρια της Αρτας στη χώρα μας είναι τελικά πολλά. Τα σχέδια και οι υποσχέσεις για να υπάρξει μόνιμη λύση επίσης.

Κι όμως, εν έτει 2019 ακόμη μιλάμε για θέματα που απασχολούσαν δεκαετίες πριν. Ενα από αυτά είναι οι οκτώ προσφυγικές πολυκατοικίες της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, που για περίπου 20 χρόνια περιμένουν παρηκμασμένες να αξιοποιηθούν.

Ο θεσμός του Αστυνομικού της Γειτονιάς είναι ένα από τα θέματα που μπαίνει κάθε φορά στην ατζέντα των αρμόδιων υπουργών, ωστόσο η πρόθεση για να ξεκινήσει ο θεσμός να λειτουργεί συνήθως σκοντάφτει και περιορίζεται σε μερικές ανακοινώσεις και φωτογραφίες για την υποτιθέμενη έναρξή του.

Πληγή μιας τουλάχιστον 20ετίας θεωρείται η αποχέτευση στην Ανατολική Αττική ή πιο συγκεκριμένα η ανυπαρξία της, με τους κατοίκους να κάνουν αγώνες, προκειμένου να αποκτήσουν αποχέτευση και να αποτινάξουν από πάνω τους τον… βραχνά του βόθρου. Τέλος, ένα περιβαλλοντικό έγκλημα εγκατάλειψης και παραίτησης πραγματοποιείται εδώ και χρόνια στα δυτικά προάστια των Αθηνών, με το Πάρκο Αντώνη Τρίτση να παρακμάζει.

1. Ο Αστυνομικός της Γειτονιάς

Στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Αστυνομίας ο θεσμός του Αστυνομικού της Γειτονιάς καταλαμβάνει περίοπτη θέση, καθώς αναλύονται διεξοδικά τα καθήκοντά του. Φορά τη στολή και το πηλήκιο του αστυνομικού και φέρει στην αριστερή μεριά του σακακιού του κονκάρδα με το λογότυπο «Αστυνομικός της Γειτονιάς».

Είναι αυτός που περιπολεί στη γειτονιά μαζί με συνάδελφό του σε βάρδιες, επικοινωνεί με τους κατοίκους, τη δημοτική Αρχή, τη σχολική κοινότητα, τους εμπόρους, τους τοπικούς συλλόγους, τις ενώσεις πολιτών και τους κοινωνικούς φορείς.

Καταγράφει, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, τα προβλήματα και συνεργάζεται για την επίλυσή τους. Συμπαρίσταται, δε, σε θύματα εγκληματικών πράξεων, συγκεντρώνει πληροφορίες και στοιχεία και ενημερώνει σχετικά την υπηρεσία του ενώ βοηθά άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένους ή μέλη ευπαθών κοινωνικών ομάδων στη χορήγηση βεβαιώσεων, στη συμπλήρωση εντύπων ή σε άλλες γραφειοκρατικές διαδικασίες που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Αστυνομίας.

Κι ενώ η περιγραφή και ανάλυση των καθηκόντων του Αστυνομικού της Γειτονιάς είναι διεξοδική, ωστόσο πρόκειται για έναν θεσμό, στον οποίο όλες οι τελευταίες κυβερνήσεις δίνουν βαρύτητα, στην πράξη όμως έχει ατονήσει.

Ο Αστυνόμος της Γειτονιάς εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο του 2003 στο Τμήμα του Αγίου Παντελεήμονα Αττικής. Τα εγκαίνια όμως ενός τόσο σημαντικού για την κοινωνία και τη γειτονιά θεσμού δεν ακολουθήθηκαν από πιστή εφαρμογή. Ενδεικτικό της αδρανοποιημένης κατάστασης είναι το γεγονός ότι τα επίσημα στατιστικά στοιχεία που παρέχονται στην ιστοσελίδα της ΕΛ.ΑΣ. για τον Αστυνομικό της Γειτονιάς σταματούν στο 2010.

Στα χρόνια που ακολούθησαν υπήρξε μερική έως καθόλου εφαρμογή του θεσμού. Τον Μάρτιο του 2015 με εντολή του τότε αναπληρωτή υπουργού Προστασίας του Πολίτη Γιάννη Πανούση ο θεσμός επανήλθε. Μάλιστα ο Πανούσης είχε δηλώσει τότε πως ο Αστυνομικός της Γειτονιάς «αυτή τη φορά έρχεται για να μείνει». Και πάλι όμως οι αστυνομικοί αυτοί ήταν δυσεύρετοι στις γειτονιάς. Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας, παρουσία του τότε υπουργού Εσωτερικών Πάνου Σκουρλέτη, παρουσίασε τον θεσμό του Τοπικού Αστυνομικού, μία διαφορετική ονομασία για τον Αστυνομικό της Γειτονιάς.

Σήμερα ο θεσμός συνεχίζει να υπολειτουργεί και μάλιστα είναι στην ευχέρεια και δυνατότητα κάθε Αστυνομικού Τμήματος εάν θα μπορέσει να διαθέσει αστυνομικούς για να καλύψουν τις ανάγκες αυτές.

 2. Τα Προσφυγικά της Λεωφόρου Αλεξάνδρας

Για δεκαετίες ολόκληρες, οι οκτώ προσφυγικές πολυκατοικίες της Λεωφόρου Αλεξάνδρας στέκουν σαν… φαντάσματα, περιμένοντας τη λύση που θα τους δώσει και πάλι ζωή.

Κάποτε η περιοχή αυτή ήταν σημείο αναφοράς και τα συνολικά 228 διαμερίσματα των πολυκατοικιών «ζωντανά». Ο χρόνος όμως άφησε τα σημάδια του και μία ενδεχόμενη αξιοποίηση των ιστορικών κτιρίων καθυστερούσε αδικαιολόγητα, μέχρι που το 2000, 177 διαμερίσματα – κυρίως εκείνα που βρίσκονται στις τέσσερις μπροστινές πολυκατοικίες – πωλήθηκαν σταδιακά στην Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, προς 18 εκατομμύρια δραχμές, προκειμένου να κατεδαφιστούν και να δημιουργηθεί στο σημείο χώρος πρασίνου.

Μια εξέλιξη που δεν μπορούσε να γίνει δεκτή από τους εναπομείναντες ιδιοκτήτες των υπόλοιπων διαμερισμάτων, συλλόγους και φορείς. Ετσι ξεκίνησε μεγάλος αγώνας ενάντια στην κατεδάφιση των πολυκατοικιών, που είχε ως αποτέλεσμα το 2008 να κηρυχθούν διατηρητέες από το Συμβούλιο της Επικρατείας και οι οκτώ πολυκατοικίες.

Εξι χρόνια αργότερα, 137 από τα 177 διαμερίσματα του Δημοσίου μεταβιβάστηκαν στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ), με στόχο την πώληση ή την παραχώρησή τους. Για περίπου δυόμισι χρόνια όμως καμία κίνηση δεν έγινε, με αποτέλεσμα τα κτίρια να συνεχίζουν να παρακμάζουν.

Τον Αύγουστο του 2016 τα διαμερίσματα, που είχαν μεταβιβαστεί στο ΤΑΙΠΕΔ, πέρασαν στην Περιφέρεια Αττικής. Μόλις αυτή τη χρονιά φάνηκε να ανοίγει ο δρόμος για την αποκατάσταση και αξιοποίηση των Προσφυγικών της Αλεξάνδρας, καθώς με απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού εγκρίθηκε μελέτη της εταιρείας Ανάπλαση Αθήνας ΑΕ, βάσει της οποίας τα διαμερίσματα του ιστορικού συγκροτήματος αναμένεται να γίνουν κοινωνικές κατοικίες για τους αστέγους, θα φιλοξενηθεί η μουσειακή έκθεση Μικρασιατικής Μνήμες ενώ θα διαμερίσματα θα μετατραπούν και σε ξενώνες συνοδών ασθενών του γειτονικού νοσοκομείου Αγιος Σάββας. Και παρότι αυτή είναι θετική εξέλιξη, δίκαια οι 53 ιδιοκτήτες των υπόλοιπων διαμερισμάτων αλλά και κάτοικοι δηλώνουν καχύποπτοι για την ολοκλήρωση των σχεδίων. Αλλωστε υπολογίζεται πως η αξιοποίηση αυτή των Προσφυγικών θα ολοκληρωθεί σε τουλάχιστον τρία χρόνια.

3. Πάρκο Αντώνη Τρίτση

Είναι το μεγαλύτερο Μητροπολιτικό Πάρκο της Αθήνας, με συνολική έκταση περίπου 1.200 στρέμματα. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς πως ο Εθνικός Κήπος στο κέντρο της πόλης είναι μόλις 158 στρέμματα. Το Πάρκο Αντώνη Τρίτση στο Ιλιον θα μπορούσε κανείς να το συγκρίνει σε μέγεθος μόνο με το Χάιντ Παρκ του Λονδίνου, που έχει έκταση 1.420 στρέμματα.

Εκτός από το μέγεθος όμως δεν έχει τίποτε άλλο κοινό με το βρετανικό πάρκο, καθώς το Πάρκο Τρίτση, παρά τις προσπάθειες φορέων, περιβαλλοντικών συλλόγων, κατοίκων και δημοτικής Αρχής δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει την αίγλη που κάποτε είχε, με αποτέλεσμα να παρακμάζει ακόμη και να είναι κίνδυνος για τη δημόσια υγεία.

Μία βόλτα είναι αρκετή για να διαπιστώσει κανείς την αποκαρδιωτική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το μεγαλύτερο πάρκο των Βαλκανίων, ένα πάρκο, η ζωή του οποίου ξεκινά πίσω στο μακρινό 1833. Εκατόν εξήντα χρόνια μετά, η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου (ΚΕΔ) παραχώρησε στον Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας έκταση 913 στρεμμάτων με αόριστη διάρκεια. Σκοπός της παραχώρησης ήταν «η δημιουργία υπερτοπικού πόλου αναψυχής».

Το 2003 η Κτηματική Εταιρεία ανανέωσε την παραχώρηση στον Φορέα Διαχείρισης του Πάρκου.

Ελλειψη προσωπικού, μειωμένη χρηματοδότηση, ανύπαρκτη φύλαξη και καθαριότητα. Μάλιστα όσοι έχουν ασχοληθεί εκτενώς με τη σωτηρία του πάρκου κάνουν λόγο για τέσσερις βασικούς σκοπέλους που θα πρέπει να ξεπεραστούν για να υπάρξει λύση: η έλλειψη νερού, η διοικητική ανεπάρκεια, ποιος αποφασίζει δηλαδή για το πάρκο, η ενίσχυση της ασφάλειας και του φωτισμού καθώς και ο καθορισμός των χρήσεων μέσα σε αυτό. Η πτωτική πορεία του πάρκου ξεκινά τα τελευταία περίπου 15 χρόνια. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, παρότι είχε μιλήσει για αναβάθμιση των δυτικών προαστίων, συμπεριλαμβάνοντας το πάρκο στα σχέδια, τελικά δεν έκανε κάτι.

Μόλις στα μέσα του Αυγούστου ο δήμαρχος Ιλίου Νίκος Ζενέτος έθεσε προ ημερησίας διάταξης το θέμα της εγκατάλειψης του πάρκου στην τακτική συνεδρίαση της Οικονομικής Επιτροπής, όπου αποφασίστηκε ομόφωνα η κατάθεση μηνυτήριας αναφοράς κατά παντός υπευθύνου στον εισαγγελέα Περιβάλλοντος.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, εκτός από τα βασιλικά ανάκτορα στο Τατόι, αναμένεται να προχωρήσει σχέδιο αξιοποίησης και του Πάρκου Αντώνη Τρίτση.

4. Αποχέτευση στην Ανατολική Αττική

Στην Ανατολική Αττική εκτιμάται πως υπάρχουν περισσότεροι από 150.000 βόθροι. Για μια οικογένεια τεσσάρων μελών η ετήσια επιβάρυνση για το άδειασμα του βόθρου μπορεί και να φτάσει – ή ακόμη και να ξεπεράσει – τα 1.000 ευρώ. Κι όλα αυτά ενώ οι κάτοικοι των περιοχής της Ανατολικής Αττικής περιμένουν εδώ και χρόνια να δοθεί επιτέλους μία οριστική λύση στο θέμα της διαχείρισης και της επεξεργασία των λυμάτων, με τη δημιουργία δικτύου αποχέτευσης. Οι υποσχέσεις που έχουν δοθεί πολλές, όπως πολλά και τσουχτερά είναι και τα πρόστιμα που επιβάλλει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και πληρώνει η χώρα μας για το γεγονός ότι ακόμη δεν έχουμε λήξει το συγκεκριμένο θέμα. Εργα έχουν ανακοινωθεί πολλές φορές, ωστόσο η υλοποίησή τους, πολλώ δε μάλλον η ολοκλήρωσή τους, μετατίθεται και επαναπρογραμματίζεται. Το αποτέλεσμα όμως είναι – ιδίως στην Ανατολική Αττική – η ρύπανση από τα βοθρολύματα που ρίχνονται ανεξέλεγκτα στις ρεματιές και στους δρόμους, να χτυπά… κόκκινο. Η συνεργασία της ΕΥΔΑΠ και δήμων της Ανατολικής Αττικής, με τον επανασχεδιασμό των έργων συλλογής, επεξεργασίας και ανάκτησης των αστικών λυμάτων δεν φάνηκε να δίνει ολική λύση στο πρόβλημα. Τον Αύγουστο του 2018 η Περιφέρεια Αττικής ανακοίνωσε τη χρηματοδότηση έργου για την κατασκευή δικτύου αποχέτευσης στην Ανατολική Αττική. Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε η σχετική ανακοίνωση «με γνώμονα τη βελτίωση της καθημερινότητας, την κάλυψη της έλλειψης βασικών υποδομών αποχέτευσης και τη συμμόρφωση με την Εθνική και Κοινοτική Νομοθεσία για την επεξεργασία των λυμάτων, η Περιφέρεια Αττικής εξασφάλισε τη χρηματοδότηση ενός ακόμα σημαντικού έργου στις περιοχές Ανθούσας, Γέρακα και Παλλήνης του Δήμου Παλλήνης». Επειτα από έναν χρόνο… σιγής, μόλις στα μέσα του περασμένου Ιουλίου η απερχόμενη περιφερειάρχης Αττικής Ρένα Δούρου υπέγραψε δύο αποφάσεις για τα κρίσιμα μεγάλα έργα αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων στην Ανατολική Αττική, τα οποία εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ 2014 – 2020.