Σκοταδισμός

Τι θα ικανοποιούσε περισσότερο το κοινό περί δικαίου αίσθημα; Να αποκήρυσσε ο Αμβρόσιος τις απόψεις του για τους ομοφυλόφιλους και τις κατάρες του για τον Φίλη, να μετάνιωνε δημοσίως για όσα σκοταδιστικά έχει πει κατά καιρούς, ή να επέμενε, και μάλιστα επαυξάνοντας;

Προφανώς το πρώτο. Δηλώνοντας όμως χθες το πρωί στην τηλεόραση του ΑΝΤ1 ότι η ποινή που του επεβλήθη για τις κραυγές κατά των ομοφυλόφιλων αποτελεί γι’ αυτόν «παράσημο», είναι φανερό ότι ο παραιτηθείς μητροπολίτης έκανε το δεύτερο. Κι ίσως να είναι καλύτερα έτσι. Πρώτα απ’ όλα επειδή αν ο συγκεκριμένος άνθρωπος ισχυριζόταν ότι μετάνιωσε, πιθανότατα θα έλεγε ψέματα. Υστερα, επειδή μια τέτοια δήλωση θα συγκάλυπτε το πρόβλημα. Και το πρόβλημα δεν είναι ο Αμβρόσιος. Στο κάτω κάτω, αυτά πιστεύει ο άνθρωπος, αυτά λέει. Το πρόβλημα είναι όλοι αυτοί, ιερείς και λαϊκοί, που συμφωνούν με τις απόψεις του, αλλά δεν τολμούν να τις διατυπώσουν ανοιχτά. Η σιωπηλή πλειοψηφία;

Σε μια πρόσφατη συνέντευξή του, ο πρώην διευθυντής της Guardian Αλαν Ράσμπριτζερ σημείωνε ότι στον σημερινό κόσμο το συναίσθημα νικά τη λογική. Οι πιο επιτυχημένοι πολιτικοί είναι εκείνοι που ξέρουν να απευθύνονται στα συναισθήματα. Συμβαίνει με τον Τραμπ, συμβαίνει με τον Σαλβίνι. Αλλά η διαπίστωση αυτή δεν περιορίζεται στους πολιτικούς. Οποιος έτυχε να παρακολουθήσει στο Netflix τη σειρά «The Family» είδε πώς μια υπερσυντηρητική, ή μάλλον φονταμενταλιστική, αμερικανική θρησκευτική οργάνωση χρησιμοποιεί το συναίσθημα, και τον Ιησού, για να διακινεί σε όλο τον κόσμο έναν λόγο μίσους, φανατισμού και μισαλλοδοξίας. Οι πρώτοι που την πλήρωσαν ήταν οι ομοφυλόφιλοι της Ρουμανίας.

Πώς θα αντιμετωπιστούν άνθρωποι σαν τον Τραμπ; Με το κράτος δικαίου, φυσικά, αλλά κυρίως με την προώθηση μιας οικονομικής πολιτικής που θα εξουδετερώνει την προπαγάνδα του. Πώς θα αντιμετωπιστούν άνθρωποι σαν τον Αμβρόσιο; Με τη Δικαιοσύνη φυσικά, που θα παρεμβαίνει όταν τίθεται ζήτημα υποκίνησης σε βία, αλλά κυρίως με την εφαρμογή μιας σύγχρονης, προοδευτικής κοινωνικής πολιτικής που θα στείλει τον σκοταδισμό στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας.

Σε αυτό, η Ελλάδα βρίσκεται πολύ πίσω. Στις διακοπές μου γνώρισα έναν γιατρό που, με πρόσθετο επιχείρημα τις επιστημονικές του γνώσεις, υποστήριζε περίπου ό,τι και ο Αμβρόσιος. Τα περισσότερα πολιτικά κόμματα (με φωτεινή εξαίρεση, για μια φορά, τον ΣΥΡΙΖΑ) στάθηκαν υποκριτικά τα τελευταία χρόνια απέναντι σε ζητήματα όπως το σύμφωνο συμβίωσης, οι γάμοι των ομοφύλων και η ταυτότητα φύλου. Και η ηγεσία της Εκκλησίας δεν είναι ακριβώς προοδευτική: αρκεί να δει κανείς τις απόψεις της για τις αμβλώσεις.

Χαρμόσυνη λοιπόν, χωρίς αμφιβολία, η συνταξιοδότηση του Αμβρόσιου. Αντί να τον πυροβολούμε, όμως, θα πρέπει μάλλον να τον ευχαριστήσουμε επειδή λειτούργησε σαν καθρέφτης της κοινωνίας. Και μας έδειξε τη ρίζα του κακού.