«Μην αφήσετε τον Τζόνσον να ρίξει τη χώρα στον γκρεμό»

Ιταλία και Βρετανία, δύο χώρες που βρίσκονται σε μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας τους. Στην Ιταλία, η ακροδεξιά Λέγκα βλέπει τα ποσοστά της να ενισχύονται στις δημοσκοπήσεις και ο ηγέτης της Ματέο Σαλβίνι πιέζει για τη διεξαγωγή εκλογών με την ελπίδα ότι θα είναι ο επόμενος πρωθυπουργός της χώρας. Στη Βρετανία, ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον φαίνεται αποφασισμένος να αγνοήσει όλες τις εκκλήσεις και να προχωρήσει σε έξοδο της χώρας του χωρίς συμφωνία από την ΕΕ στις 31 Οκτωβρίου, μη λαμβάνοντας υπόψη του τις ανησυχητικές προειδοποιήσεις για όσα θα ακολουθήσουν. Δύο κεντροαριστεροί πολιτικοί προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις για να βγουν οι δύο χώρες από τα αδιέξοδα απευθύνοντας έκκληση για συνεργασία των υπολοίπων κομμάτων. Στην Ιταλία, ο πρώην πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι πρότεινε κάτι αδιανόητο πριν από λίγο καιρό – τη συνεργασία της Κεντροαριστεράς με το λαϊκιστικό κόμμα των 5 Αστέρων που συγκυβερνά τώρα με τον Σαλβίνι. Τις έντονες αρχικές αντιδράσεις έχει διαδεχθεί τώρα περισυλλογή και εξέταση του θέματος. Στη Βρετανία, ο επικεφαλής των Εργατικών της αξιωματικής αντιπολίτευσης προτείνει συνεργασία όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης προκειμένου να εκδιωχθεί από την εξουσία ο Τζόνσον και να αποφευχθεί η πιθανότητα άτακτου Brexit. Δύο προσπάθειες αναχαίτισης του λαϊκισμού με τη δημιουργία συμμαχιών, έστω και προσωρινών, που φάνταζαν απίθανες πριν από λίγο καιρό.

Ελλείψεις τροφίμων, καυσίμων και φαρμάκων προβλέπει μελέτη της κυβέρνησης ότι θα αντιμετωπίσει η Βρετανία εάν αποχωρήσει χωρίς συμφωνία από την ΕΕ στις 31 Οκτωβρίου, όπως προβλέπεται. Μόλις 74 ημέρες έχουν μείνει μέχρι τότε και περισσότεροι από 100 βουλευτές της αντιπολίτευσης καλούν με επιστολή τους τον πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον να συνεδριάσει νωρίτερα το Κοινοβούλιο, που είναι κλειστό λόγω θερινών διακοπών, ώστε να εξετάσει τις προετοιμασίες της κυβέρνησης για την αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ με ή χωρίς συμφωνία. «Αντιμετωπίζουμε μια εθνική ανάγκη και το Κοινοβούλιο πρέπει να συνεδριάσει μέσα στον Αύγουστο και όχι τον Σεπτέμβριο, όπως είναι προγραμματισμένο» αναφέρουν.

Την ίδια ώρα ο αρχηγός των Εργατικών της αξιωματικής αντιπολίτευσης Τζέρεμι Κόρμπιν έκανε έκκληση στους βουλευτές να ενωθούν προκειμένου να σταματήσουν ένα άτακτο Brexit «πριν είναι πολύ αργά». Ο Κόρμπιν προτείνει να ηγηθεί προσωρινής κυβέρνησης με στόχο να καθυστερήσει το Brexit και να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές.

«Το μήνυμά μου προς τους βουλευτές είναι απλό και επείγον: μόνο εάν συνεργασθούμε μπορούμε να σταματήσουμε μια έξοδο χωρίς συμφωνία. Τρία χρόνια μετά το δημοψήφισμα για την ΕΕ, η χώρα βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού. Ο Μπόρις Τζόνσον έγινε πρωθυπουργός χωρίς εκλογές. Δεν έχει δικαίωμα να ρίξει τη χώρα στον γκρεμό, στα χέρια του Ντόναλντ Τραμπ, με την εμμονή για Brexit χωρίς συμφωνία. Το σχέδιο που ανακοίνωσα πριν από λίγες ημέρες είναι ο πιο απλός και δημοκρατικός τρόπος να σταματήσουμε το άτακτο Brexit. Πρέπει να αρπάξουμε την ευκαιρία πριν είναι πολύ αργά, ώστε ο λαός και όχι ένας μη εκλεγμένος πρωθυπουργός να αποφασίσει για το μέλλον της χώρας».

Οι αντίπαλοι του Κόρμπιν επιμένουν πως οποιαδήποτε προσωρινή κυβέρνηση θα κερδίσει την υποστήριξη που χρειάζεται μόνο εάν επικεφαλής τεθεί μια ουδέτερη προσωπικότητα – ιδιαίτερα καθώς χρειάζεται την υποστήριξη και κάποιων βουλευτών από τους Τόρις. Υπάρχουν και βουλευτές που προετοιμάζουν εναλλακτικές μεθόδους ώστε να μπορέσει το Κοινοβούλιο να μπλοκάρει μια έξοδο χωρίς συμφωνία, όμως ο χρόνος που απομένει είναι ελάχιστος.

Μαθαίνοντας τις κινήσεις αυτές, ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον προτίθεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, να πει στον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και στη γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ, τους οποίους θα επισκεφθεί σε Παρίσι και Βερολίνο αντίστοιχα, μέσα στην εβδομάδα, ότι το Κοινοβούλιο δεν μπορεί να σταματήσει το Brexit και γι’ αυτό θα πρέπει να συμφωνήσουν σε μια νέα διαπραγμάτευση με το Λονδίνο – όσο αν και οι δύο έχουν απορρίψει επανειλημμένα οποιοδήποτε τέτοιο ενδεχόμενο. Πολλοί αναλυτές φοβούνται πως η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ χωρίς συμφωνία θα βλάψει την παγκόσμια ανάπτυξη και τις διεθνείς χρηματαγορές.

Εν μέσω όλων αυτών, το κλίμα έχει βαρύνει πολύ λόγω των κυβερνητικών εγγράφων που αποκάλυψαν χθες οι κυριακάτικοι «Times» με τις προβλέψεις του υπουργικού συμβουλίου σε περίπτωση άτακτου Brexit: μεγάλες ελλείψεις σε τρόφιμα, καύσιμα και φάρμακα. Σύμφωνα με τη μελέτη, 85% των φορτηγών που πηγαινοέρχονται στη Μάγχη «μπορεί να μην είναι έτοιμα» να αντιμετωπίσουν τη γραφειοκρατία στα της Γαλλίας, γεγονός που σημαίνει ότι η αποκατάσταση της τάξης στα λιμάνια μπορεί να χρειαστεί και τρεις μήνες.

Η βρετανική κυβέρνηση πιστεύει, επίσης, ότι το «σκληρό σύνορο» μεταξύ της Βόρειας Ιρλανδίας και της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας είναι αναπόφευκτο, καθώς τα σχέδια για την αποφυγή εκτεταμένων ελέγχων είναι ανέφικτα.

«Ο φάκελος που ετοιμάστηκε τον Αύγουστο από την κυβέρνηση, με τον κωδικό “Επιχείρηση Κίτρινο Σφυρί”, προσφέρει μια σπάνια ματιά στον κυβερνητικό σχεδιασμό για την αποφυγή καταστροφικής κατάρρευσης των εθνικών υποδομών» γράφουν οι «Times».

«O απόρρητος φάκελος περιέχει την πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση της ετοιμότητας της Βρετανίας για την αντιμετώπιση ενός Brexit χωρίς συμφωνία». Το γραφείο του πρωθυπουργού αρνήθηκε να σχολιάσει το δημοσίευμα, ενώ ο Μάικλ Γκοβ, υπουργός που έχει αναλάβει τις προετοιμασίες για το Brexit, σχολίασε πως η έκθεση συνετάχθη πριν από τρεις εβδομάδες και εν τω μεταξύ έχουν γίνει αρκετές προετοιμασίες. Κυβερνητική πηγή απέδωσε τη διαρροή σε έναν πρώην υπουργό που ήθελε να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ.

«Πρέπει, για το καλό μας, να σταματήσουμε τον Σαλβίνι»

H θητεία του στο τιμόνι της ιταλικής κυβέρνησης έφθασε στο τέρμα της το 2016, έπειτα από την ήττα του σε δημοψήφισμα για αλλαγές στο Σύνταγμα. Τώρα ο κεντροαριστερός πρώην πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι επιστρέφει υποστηρίζοντας ότι είναι ο μόνος που μπορεί να σώσει την Ιταλία από τον έλεγχο της Ακροδεξιάς και του αρχηγού της Λέγκας Ματέο Σαλβίνι και ζητά από όλους τους «υπεύθυνους πολιτικούς» να τον υποστηρίξουν για να αντιμετωπίσει την εξτρεμιστική απειλή. Ξαναμπαίνει στο πλάνο, επιμένει, για το καλό της χώρας – και όχι για ίδιον όφελος. «Αν λάβω υπόψη τα προσωπικά μου ποσοστά δημοτικότητας, θα ήταν καλύτερο να παραμείνω σιωπηλός», δήλωσε ο Ρέντσι σε συνέντευξή του στην «Observer». «Ομως πρέπει να σταματήσουμε τον Σαλβίνι και είναι σημαντικό να σταλεί ισχυρό μήνυμα – υπάρχει εναλλακτική».

Η Ιταλία έχει βυθιστεί και πάλι σε πολιτική αβεβαιότητα αφότου ο Σαλβίνι, υπουργός Εσωτερικών σε συγκυβέρνηση με το λαϊκιστικό κόμμα των 5 Αστέρων, ανακοίνωσε στις 8 Αυγούστου ότι δεν μπορεί άλλο αυτή τη συνεργασία, καθώς υπάρχουν σημαντικές πολιτικές διαφωνίες, κατέθεσε πρόταση μομφής εναντίον της κυβέρνησής του και ζήτησε τη διενέργεια πρόωρων εκλογών, ελπίζοντας ότι έτσι θα γίνει πρωθυπουργός (το κόμμα του παρουσιάζει μεγάλη δημοσκοπική άνοδο), ζητώντας από τους πολίτες να δώσουν στη Λέγκα «τη δύναμη να σώσει τη χώρα».

Δεν υπολόγιζε όμως τον Ρέντσι και πως ο 44χρονος πρώην πρωθυπουργός σχεδιάζει να αντισταθεί στα σχέδιά του. Ο Ρέντσι ξεκίνησε συζητήσεις μεταξύ του δικού του Δημοκρατικού Κόμματος και των 5 Αστέρων με την ιδέα να διαμορφωθεί μια νέα πλειοψηφία στη Βουλή, η οποία θα μπορέσει να αντέξει την ευαίσθητη φθινοπωρινή περίοδο του προϋπολογισμού και ακόμα παραπέρα. Στην αρχή η ιδέα θεωρήθηκε αδιανόητη, με τον ηγέτη του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος Νικόλα Τσινγκαρέτι να την περιγράφει ως «δώρο στην επικίνδυνη Δεξιά» και τον αρχηγό των 5 Αστέρων Λουίτζι ντι Μάγιο να λέει πως «δεν θα κάτσω ποτέ στο ίδιο τραπέζι με τον Ρέντσι».

Ομως, αφότου την περασμένη Τρίτη και τα δύο κόμματα αιφνιδίασαν τον Σαλβίνι ψηφίζοντας εναντίον της πρότασης μομφής στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού Τζιουζέπε Κόντε, η πρόταση φαίνεται εφικτή. Ο Κόντε θα αναφερθεί στην πολιτική κρίση μιλώντας στο Κοινοβούλιο αύριο και ίσως βρεθεί αντιμέτωπος με ψήφο εμπιστοσύνης.

Ο Ρέντσι είπε στον δημοσιογράφο της «Observer» πως ο Σαλβίνι είναι σήμερα πιο αδύναμος απ’ ό,τι μία εβδομάδα πριν: «Για πρώτη φορά υπήρξε ένα μήνυμα εναντίον της προπαγάνδας του». Προέτρεψε πολιτικούς από το Δημοκρατικό Κόμμα και τα 5 Αστέρια να αφήσουν στην άκρη τον εγωισμό τους και να διαμορφώσουν μια «ισχυρή απάντηση» στην επικίνδυνη αναζήτηση του Σαλβίνι για εξουσία που θα μπορούσε να οδηγήσει στην πρώτη πλήρως ακροδεξιά κυβέρνηση της Ευρώπης». Η Λέγκα στις τελευταίες δημοσκοπήσεις συγκεντρώνει περίπου 38% των ψήφων και σε συνεργασία με το νεοφασιστικό μόρφωμα των Αδελφών της Ιταλίας υπάρχει πιθανότητα να διαμορφώσουν πλειοψηφία.

«Την ιδέα να κάνω συμφωνία με ένα κίνημα που μου επιτίθεται επί πέντε χρόνια και χρησιμοποίησε εναντίον μου και εναντίον της οικογένειάς μου fake news είναι δύσκολο να την αποδεχθώ» λέει ο Ρέντσι, αναφερόμενος στα 5 Αστέρια, «αλλά για το μέλλον της χώρας σου πρέπει να βάλεις τα αισθήματά σου στην άκρη».

Ενώ οι πολιτικοί προσπαθούν να βρουν απάντηση στις κινήσεις Σαλβίνι, ο υπουργός Εσωτερικών συνεχίζει να απαγορεύει σε πλοία της ισπανικής μη κυβερνητικής οργάνωσης Opern Arms στο οποίο επιβαίνουν εκατοντάδες μετανάστες να προσεγγίσει ιταλικό λιμάνι. Το μόνο που επέτρεψε είναι να αφήσει 27 ανηλίκους να πατήσουν το πόδι τους στη Λαμπεντούζα και τόνισε πως το έκανε αυτό λόγω της επιμονής του πρωθυπουργού Κόντε. Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι προσφέρει το λιμάνι Αλχεθίρας για να δέσει το πλοίο, καθώς οι μετανάστες βρίσκονται στη θάλασσα πάνω από δύο εβδομάδες. Αλλες χώρες που έχουν δεχθεί να πάρουν τους αφρικανούς μετανάστες είναι η Γερμανία, η Ρουμανία, η Πορτογαλία, η Γαλλία και το Λουξεμβούργο – αφού αποβιβασθούν στην Ισπανία. Ομως η οργάνωση ανακοίνωσε πως δεν μπορεί να δεχθεί την προσφορά, καθώς η κατάσταση των μεταναστών είναι άσχημη και δεν μπορούν να αντέξουν ένα ταξίδι άλλων έξι ημερών για να φθάσουν στην Ισπανία.