Οταν το δίκτυο {LF}της ΔΕΗ ανάβει {LF}και… φωτιές

Μεγάλα ερωτήματα για τη συντήρηση και τον καθαρισμό του δικτύου της ΔΕΗ προκύπτουν από τα αρχικά στοιχεία της έρευνας των στελεχών της Πυροσβεστικής για την πυρκαγιά στον Υμηττό. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν ενδείξεις ότι η καταστροφή σημειώθηκε από βραχυκύκλωμα σε κολώνα του ηλεκτρικού δικτύου στην περιοχή της Παιανίας, όμως ερευνώνται κι άλλα ενδεχόμενα. Σε αυτό συντείνουν οι μαρτυρίες κατοίκων της περιοχής που είδαν την πυρκαγιά από σημείο κοντά στο ηλεκτρικό δίκτυο αλλά και αναφορές για «ήχους εκρήξεων» που μπορεί να συνδέονται με βραχυκυκλώματα ή άλλες βλάβες στην ηλεκτροδότηση.

Σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν αυτές οι ενδείξεις, θα πρόκειται για την 7η μεγάλη πυρκαγιά την τελευταία εξαετία που αποδίδεται από την Πυροσβεστική και τους πραγματογνώμονες στη ΔΕΗ, που φέρεται να λειτουργεί σαν ένας από τους κύριους «εμπρηστές» των ελληνικών δασών. Ωστόσο στις δικαστικές διερευνήσεις των πυρκαγιών και στις ακροαματικές διαδικασίες που ακολουθούν οι υπεύθυνοι της ΔΕΗ αρνούνται τα πορίσματα των πραγματογνωμόνων, αναφέρονται σε ορθή λειτουργία του ηλεκτρικού  δικτύου, ενώ μερικές φορές στρέφονται με μηνύσεις κι εναντίον των συντακτών των πορισμάτων. Κι έτσι αποζημιώσεις δίνονται σε πυρόπληκτους – τουλάχιστον προς το παρόν – σε λίγες περιπτώσεις.

Οι ευθύνες. Οι πυρκαγιές που αποδίδονται στη ΔΕΗ είναι αυτές στον Κάλαμο και τους Αγίους Αποστόλους και στην Aνατολική Μάνη που αποτέφρωσαν το 2017 περίπου 60.000 στρέμματα δάσους κι εκείνη πέρσι της Κινέττας – την ημέρα που εξελίχθηκε κι η τραγωδία στο Μάτι – όπου ενας μονωτήρας από κολώνα της ΔΕΗ στον ορεινό όγκο των Γερανείων κατέκαψε περίπου 57.000 στρέμματα δασους. Επιπλέον τον Ιούλιο του 2010 το ηλεκτρικό δίκτυο είχε θεωρηθεί η αιτία πυρκαγιάς στο Μικροχώρι Αττικής και για εκείνη την περίπτωση υπήρξε καταδίκη τριών υπαλλήλων της ΔΕΗ σε φυλάκιση τεσσάρων ετών. Δικογραφία σε βάρος έξι στελεχών της ΔΕΗ είχε σχηματιστεί και για πυρκαγιά στους Μολάους Λακωνίας το 2014 που αποδόθηκε σε αμελή συντήρηση του δικτύου, η οποία προκάλεσε καταστροφή που υπερέβαινε τα 100.000 στρέμματα. Στη ΔΕΗ αποδίδονται επίσης πυρκαγιές το 2012 στην περιοχή των Αφιδνών και το 2013 στα Κύθηρα. Επίσης στο ηλεκτρικό επιρρίπτεται η τεράστια καταστροφή στην Πάρνηθα το 2007, η οποία ξεκίνησε, σύμφωνα με αξιωματικούς της Πυροσβεστικής, από πυλώνες της ΔΕΗ στα Δερβενοχώρια κι υπήρξε εσφαλμένη εκτίμηση της πορείας της φωτιάς.

Σύμφωνα με μελέτη του πρώην ανώτατου αξιωματικού της Πυροσβεστικής Αδριανού Γκουρμπάτση το ποσοστό των πυρκαγιών που οφείλονται στο δίκτυο της ΔΕΗ είναι της τάξης του 2%-3%, όμως εκτιμάται ότι είναι ίσως κατά πολύ μεγαλύτερο, αφού για το 40% των δασικών πυρκαγιών δεν τεκμηριώνεται ποια είναι τα ακριβή αίτια.

Ανεπαρκής συντήρηση. Σημειώνεται ότι ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) έχει τον έλεγχο των 11.000 χιλιομέτρων του δικτύου υψηλής τάσης και του Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), που έχει τη διαχείριση του δικτύου «χαμηλής» τάσης των 236.000 χιλιομέτρων, από τα οποία τα 10.000 χιλιόμετρα είναι στην Αττική (υπάρχει και υπόγειο δίκτυο). Το εμφανιζόμενο κόστος συντήρησης του δικτύου στην προβληματική οικονομικά ΔΕΗ είναι της ταξης των 40 εκατ. ευρώ. Η συντήρηση αφορά κοπή δέντρων τα οποία έρχονται σε επαφή με τα καλώδια της ΔΕΗ, τον επαρκή καθαρισμό των μονωτήρων και των μετασχηματιστών των πυλώνων για να αποφεύγονται εκρήξεις ή σπινθήρες. Ομως φαίνεται να υπάρχει σειρά προβλημάτων στις σχετικές εργολαβίες, σε χρέη μεγάλων ποσών, σε ανεπαρκείς καθαρισμούς κι υπάρχουν αναφορές εμπειρογνωμόνων για  «εικονικές διαδικασίες».

Δικαστικές μάχες. Από την πλευρά τους οι αρμόδιες υπηρεσίες της ΔΕΗ επιχειρούν να αμφισβητήσουν τα πορίσματα των εμπειρογνωμόνων της Πυροσβεστικής ή κι εκείνων που διορίζει η Εισαγγελία. Με αποτέλεσμα οι σχετικές έρευνες για ευθύνη της ΔΕΗ σε καταστροφικές πυρκαγιές να εξελίσσονται σε σκληρές δικαστικές μάχες, αφού σε περίπτωση που τεκμηριώνεται η κατηγορία, η επιχείρηση οφείλει να καταβάλλει ποσά δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ σαν αποζημιώσεις. Επιχειρούν να αντιμετωπίσουν με «αντιφάσεις» τις μαρτυρίες κατοίκων που προσδιορίζουν ότι το σημείο έναρξης μιας πυρκαγιάς ήταν από τα καλώδια της ΔΕΗ σε δύσβατες περιοχές. Κατι αντίστοιχο συμβαίνει και στη φωτιά του Καλάμου όπου η ΔΕΗ στη διάρκεια της δικαστικής έρευνας υποστηρίζει ότι «οι κάτοικοι της περιοχής που έχουν δώσει σχετικές καταθέσεις… μπερδεύουν τις κολώνες της ΔΕΗ κι ότι ποτέ δεν είχε ξεκινήσει σπινθήρας  από τα καλώδια». Ακόμη επικαλούνται καταγραφές ότι δεν υπήρξε ποτέ βραχυκύκλωμα στο δίκτυο, ενώ ζητούν χημικές αναλύσεις των καλωδίων για να αποδείξουν ότι δεν υπήρχε φθορά. Σε μια μάλιστα πυρκαγιά που είχε σημειωθεί προ μερικών μηνών στην Αργολίδα είχαν επικαλεστεί – με βάση αναλύσεις ειδικών εργαστηρίων – ότι τα σύρματα είχαν φθαρεί από    φυσίγγια κυνηγών κι είχαν απαρνηθεί κάθε ευθύνη. Σε περίπτωση άλλης πυρκαγιάς στην Πελοπόννησο, η ΔΕΗ στράφηκε εναντίον μιας πραγματογνώμονα που συνέδεσε την πυρκαγιά με το ηλεκτρικό δίκτυο και της απέδωσε δόλο. Στην περίπτωση της Κινέττας όπου φέρεται να βρέθηκε και τμήμα σπασμένου μονωτήρα της ΔΕΗ στο σημείο έναρξης της πυρκαγιάς  – η κυβέρνηση είχε επικαλεστεί τότε οργανωμένο σχέδιο εμπρηστών – η έρευνα ακόμη είναι σε αρχικό στάδιο. Με μόνιμη επωδό των υπευθύνων της ΔΕΗ ότι «αδίκως κατηγορείται η επιχείρηση για πυρκαγιές γιατί είναι ο εύκολος στόχος για καταβολή αποζημιώσεων κι η μόνη που μπορεί να πληρώσει πυρόπληκτους».