Πυρηνικό μυστήριο στη Ρωσία

Για την έκρηξη δεν μάθαμε πολλά. Σημειώθηκε την περασμένη εβδομάδα έξω από τις ακτές της Βόρειας Ρωσίας και προκάλεσε διαρροή ραδιενέργειας. Οφείλεται, σύμφωνα με πληροφορίες, στη δοκιμή ενός νέου τύπου πυρηνοκίνητων πυραύλων τους οποίους είχε παρουσιάσει με τυμπανοκρουσίες πριν από λίγο καιρό ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν. Σε αυτό το πυρηνικό δυστύχημα – ένα από τα χειρότερα μετά το Τσερνόμπιλ στην ευρύτερη περιοχή – έχασαν τη ζωή τους πέντε επιστήμονες, για τους οποίους τελέστηκε χθες μνημόσυνο στη Μόσχα, αλλά και άλλοι δύο εργαζόμενοι στην ανάπτυξη ενός μικρού πυρηνικού αντιδραστήρα.

Οι ρωσικές αρχές είναι ιδιαίτερα φειδωλές γύρω από τα όσα συνέβησαν κατά την έκρηξη στην πλατφόρμα που βρισκόταν έξω από τις ακτές του Αρχανγκέλσκ και σύμφωνα με την Greenpeace προκάλεσε εικοσαπλάσια αύξηση της ραδιενέργειας στην κοντινή πόλη Σεβεροντβίνσκ. Τοπικά Μέσα μετέδωσαν ότι κάτοικοι εφοδιάζονται με ιώδιο που χρησιμοποιείται για τη μείωση των επιδράσεων έκθεσης σε ακτινοβολία μετά το δυστύχημα, ενώ οι Αρχές έχουν αποκλείσει μέρος ενός όρμου στη Λευκή Θάλασσα. Υπάρχουν επίσης και αρκετοί τραυματίες.

Σε τηλεοπτική συνέντευξη ρώσοι αξιωματούχοι του ινστιτούτου στο οποίο εργάζονταν οι επιστήμονες δήλωσαν πως η αύξηση της ραδιενέργειας ήταν στο διπλάσιο και αυτό διήρκεσε μόνο μία ώρα. Ο Βιατσεσλάβ Σολοβιόφ, από τους αξιωματούχους του ινστιτούτου στην πόλη Σαρόφ – την οποία δεν επιτρέπεται να επισκεφθούν άτομα που δεν εργάζονται εκεί -, δεν διευκρίνισε τι ακριβώς δουλειά έκαναν οι πυρηνικοί επιστήμονες, αλλά ανέφερε ότι εργάζονταν τόσο σε στρατιωτικά όσο και σε πολιτικά προγράμματα. Ο Βαλεντίν Κοστιουκόφ, επικεφαλής του πυρηνικού ερευνητικού κέντρου που ανήκει στην κρατική εταιρεία Rosatom, πρόσθεσε ότι είχε προηγηθεί ένας χρόνος προσεκτικής εργασίας πριν από τη δοκιμή και ότι κρατική επιτροπή ερευνά τι πήγε λάθος. Πρόσθεσε ότι οι επιστήμονες, τους οποίους αποκάλεσε «εθνικούς ήρωες», προσπάθησαν να ελέγξουν την κατάσταση αλλά δεν τα κατάφεραν.

Νέα όπλα. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Σολοβιόφ ότι οι δοκιμές αφορούσαν «πηγές ενέργειας μικρής κλίμακας με τη χρήση σχάσιμων υλικών», αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν πως η έκρηξη αφορά έναν τύπο νέων βαλλιστικών πυραύλων που το ΝΑΤΟ αποκαλεί SSC-X-9 Skyfall – εκείνων για τους οποίους ο πρόεδρος Πούτιν είχε καυχηθεί πως μπορούν να φθάσουν σε κάθε γωνιά της Γης επειδή κινούνται εν μέρει από μικρό πυρηνικό αντιδραστήρα, που εξαλείφει έτσι τους περιορισμούς στο βεληνεκές που αντιμετωπίζουν οι συμβατικοί πύραυλοι. Μάλιστα ο Πούτιν στην ετήσια ομιλία του προς το έθνος το 2018 είχε παρουσιάσει και βίντεο του πυραύλου – το Skyfall αποτελεί μέρος μιας νέας τάξης όπλων σχεδιασμένων για να αποφεύγουν τις αμερικανικές πυραυλικές άμυνες.

Σε αρκετές πρόσφατες μελέτες του Πενταγώνου, η προοπτική ρωσικών πυρηνοκίνητων βαλλιστικών πυραύλων αναφέρεται συχνά ως ένα πιθανό νέο είδος απειλής. Εκτοξεύονται στον αέρα και μπορούν να ακολουθήσουν ένα απρόβλεπτο δρομολόγιο σε σχετικά χαμηλό ύψος. Αυτό τους κάνει ασταμάτητους από τα υπάρχοντα αμερικανικά αντιπυραυλικά συστήματα στην Αλάσκα και στην Καλιφόρνια, που είναι σχεδιασμένα να αναχαιτίζουν διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους που ακολουθούν ένα σχετικά προβλέψιμο δρομολόγιο.

Παρά τη συζήτηση όμως, οι πρώτες δοκιμές των Ρώσων φαίνεται να αποτυγχάνουν, ακόμα και πριν από το δυστύχημα της περασμένης εβδομάδας. Οι Αμερικανοί αναρωτιούνται εάν το μεγάλο όνειρο του Πούτιν για ενισχυμένο οπλοστάσιο εξατμίστηκε στη μυστηριώδη έκρηξη ή εάν ήταν απλώς μια αποτυχία στην προσπάθεια της Μόσχας. Υπενθυμίζουν πάντως ότι και η Ουάσιγκτον είχε προσπαθήσει να αναπτύξει τέτοια τεχνολογία τη δεκαετία του ’60, χωρίς ποτέ να τα καταφέρει.