Οι δυτικές φαντασιώσεις{CR}

Το ατόπημα των «New York Times» να δημοσιεύσουν σε περίοπτη θέση άρθρο στενού συνεργάτη του Αλέξη Τσίπρα, χωρίς να αναφέρουν την ιδιότητά του, επανέφερε στην επικαιρότητα ένα θέμα, που έχει απασχολήσει πολλές φορές την κοινή γνώμη. Πρόκειται για την ιδιαίτερα ευνοϊκή αντιμετώπιση του ΣΥΡΙΖΑ από σειρά συστημικών μέσων ενημέρωσης, τόσο στην Ευρώπη όσο και τις ΗΠΑ.

Για το ζήτημα αυτό έχουν γραφεί μερικά πολύ ενδιαφέροντα κείμενα, όπως εκείνα του Ηλία Κανέλλη, «Ο φολκλορισμός της ερειπωμένης Ελλάδας» και του Χρήστου Χωμενίδη, «Ως πότε ηρωικοί και πένθιμοι;», που θίγουν καίριες πτυχές αυτής της στάσης. Αξίζει τον κόπο να προσπαθήσουμε να κωδικοποιήσουμε αυτό το φαινόμενο, έχοντας πάντα κατά νου ότι στα περισσότερα διεθνή μέσα ενημέρωσης υπάρχει μια εκτεταμένη εσωτερική πολυφωνία, κάτι που επιτρέπει τη συνύπαρξη υποστηρικτών του ΣΥΡΙΖΑ με δριμείς επικριτές του όπως ο Ζαν Κατρεμέρ, ο Ούγκο Ντίξον, ο Κας Μούντε και πολλοί άλλοι.

Η φιλοσυριζαϊκή δημοσιογραφία στα δυτικά μέσα ενημέρωσης, που η πολιτική της γενεαλογία είναι οι διάφορες εκδοχές της μαρξιστικής Αριστεράς, φαντασιώνεται την Ελλάδα, και συνακόλουθα τον ΣΥΡΙΖΑ, με τρεις διαφορετικούς τρόπους, που σε κάποιες περιπτώσεις επικαλύπτονται.

Η ΠΡΩΤΗ ΦΑΝΤΑΣΙΩΣΗ είναι ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα περιφερειακή, ημιευρωπαϊκή, προνεωτερική, βαλκανική όπου μπορεί να ξεσπάσει η επανάσταση εναντίον του καπιταλισμού και της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών. Πρόκειται για έναν ιδιότυπο «βαλκανισμό», σύμφωνα με την ορολογία της Μαρίας Τοντόροβα, όπου η χώρα αντιμετωπίζεται ως ο «ατελής εαυτός» της αναπτυγμένης Ευρώπης, το καθυστερημένο παιδί της, όπου μπορούν να υλοποιηθούν τα πλέον ριζοσπαστικά πειράματα.

Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΑΝΤΑΣΙΩΣΗ, που είναι μια πλέον ριζοσπαστική εκδοχή της πρώτης, θεωρεί ότι η Ελλάδα είναι μια επικράτεια έξω από την Ευρώπη, στη μακρινή Ανατολή. Πρόκειται για την «οριενταλιστική» οπτική, όπως την είχε περιγράψει ο Εντουαρντ Σαΐντ. Δεν πρόκειται πλέον για τον «ατελή εαυτό» αλλά για τον φαντασιακό «άλλο», μη ευρωπαϊκό, εξωτικό, για κάτι που αξίζει τον κόπο να δοκιμαστούν τα λατινοαμερικανικά πειράματα, τύπου Μαδούρο, Τσάβες και Μοράλες, που ελάχιστοι από τους υποστηρικτές τους θα τολμούσαν να προτείνουν για τη χώρα τους.

Η ΤΡΙΤΗ ΦΑΝΤΑΣΙΩΣΗ, που συναντάται κυρίως στην αγγλοσαξονική Αριστερά, είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι το φρούριο του νεοφιλελευθερισμού, που πρέπει με κάθε τρόπο να πολεμηθεί. Η ευρωζώνη θα έπρεπε να διαλυθεί, λόγω της ελληνικής κρίσης, όπως είχε προφητεύσει ο Πολ Κρούγκμαν. Ο ΣΥΡΙΖΑ έμοιαζε, στους υποστηρικτές αυτών των απόψεων, σαν τον καταλύτη για την αντικαπιταλιστική επανάσταση, που θα ξεκινούσε από την Ελλάδα, την περιφέρεια, και θα απλωνόταν στο κέντρο, σε όλη την Ευρώπη, σύμφωνα με όσα οραματιζόταν ο πρόεδρος Μάο Τσε Τουνγκ.

Αυτή η τριπλή φαντασίωση της μαρξιστικής Αριστεράς στα δυτικά μέσα ενημέρωσης υποτιμά την Ελλάδα, μια χώρα «παραδόξως νεωτερική», όπως επισημαίνει ο Γιάννης Βούλγαρης, και χειροτονεί τον ΣΥΡΙΖΑ ως σταυροφόρο ορκισμένο να σώσει τη χώρα από τον τρισκατάρατο καπιταλισμό. Αυτό εξηγεί και τη σειρά από κακόπιστα άρθρα που γράφτηκαν κατά της κυβέρνησης Μητσοτάκη, παρά τον ελάχιστο χρόνο που είναι στην εξουσία.

Η αποδόμηση αυτών των φαντασιώσεων είναι επείγουσα προτεραιότητα για τους υποστηρικτές της φιλελεύθερης δημοκρατίας.