Το «καταφύγιο» του Μπαλζάκ

Είναι το σπίτι όπου έζησε από το 1840 ως το 1847 και έγραψε τον κύριο όγκο των αριστουργηματικών του έργων. Η κατοικία του Ονορέ ντε Μπαλζάκ στο προάστιο Passy, έπειτα από το αναγκαίο διάστημα για να προχωρήσει η συντήρηση και να πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες εργασίες άνοιξε και πάλι τις πόρτες του στο ευρύ κοινό. Εδώ ο σπουδαίος θεμελιωτής του ρεαλισμού στη λογοτεχνία συνέθεσε την αξεπέραστη «Ανθρώπινη κωμωδία» – μεταξύ άλλων -, η οποία αποτελείται από 95 ιστορίες, μυθιστορήματα και δοκίμια, αλλά και 48 ημιτελή έργα. Πρόκειται για μια προσπάθεια του Μπαλζάκ ν’ αποτυπώσει την πραγματική ζωή στη σύγχρονη αστική Γαλλία. Είναι χαρακτηριστική η αντίδραση του Καρλ Μαρξ όταν διάβασε το εν λόγω αριστούργημα. Ο γερμανός φιλόσοφος, πολιτικός οικονομολόγος και θεμελιωτής του κομμουνισμού σχεδίαζε να γράψει και μια ειδική μελέτη αφιερωμένη αποκλειστικά στον Μπαλζάκ.

Η γοητεία της γραφής επηρέασε και τον Σαρλ Μποντλέρ, ο οποίος είχε αναφέρει ότι «στα μυθιστορήματα του Μπαλζάκ ακόμα και οι θυρωροί είναι ευφυείς».

Αυτό λοιπόν το κτίριο που στέγασε το ανήσυχο διεισδυτικό και τόσο επιδραστικό πνεύμα του Μπαλζάκ χρονολογείται από τον Μεσαίωνα. Τότε που το Passy ήταν ένα χωριό από αγρότες, οινοποιούς και εργάτες λατομείων. Μετά την προσάρτηση της περιοχής στο Παρίσι, το Passy έγινε μία από τις πιο ωραίες περιοχές της πόλης. Αξίζει όμως να γίνει αναφορά στον τρόπο με τον οποίο ο συγγραφέας βρήκε καταφύγιο σε αυτό το σημείο του Σηκουάνα. Ο πολυγραφότατος συγγραφέας – δημιούργησε μέσα στα βιβλία του 2.504 ήρωες – αναγκάστηκε να βρει εδώ στέγη όταν το προηγούμενο σπίτι του, το περίφημο αγρόκτημα Jardies που είχε αγοράσει στην περιοχή των Σεβρών, κατασχέθηκε από τους πιστωτές του λόγω χρεών. Το σπίτι στο Passy μετά τον θάνατό του πέρασε από αρκετές περιπέτειες. Το 1908 σώθηκε από τον Louis Baudier de Royaumont, ο οποίος το μετέτρεψε σε μουσείο.

ΕΡΓΑ ΤΕΧΝΗΣ. Σήμερα, στην οικία του συγγραφέα μπορεί κανείς να δει τα έργα τέχνης που το κοσμούσαν καθώς και τους χώρους οι οποίοι ήταν διαμορφωμένοι για τις ανάγκες της καθημερινότητάς του. Τα περισσότερα έπιπλα που χρησιμοποιούσε ο γάλλος μυθιστοριογράφος δεν υπάρχουν. Ομως μέσα στα δωμάτια έχουν διατηρηθεί τα τζάκια και η διακόσμηση της οροφής. Σε διάφορες γωνιές του σπιτιού υπάρχουν πίνακες ζωγραφικής, της οικογένειας, των φίλων του, ενώ ένας ξεχωριστός χώρος φιλοξενεί σπουδαία έργα γλυπτικής, όπως αυτά του Ροντέν αλλά και άλλων καλλιτεχνών που έζησαν την ίδια εποχή με τον Μπαλζάκ. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το δωμάτιο της βιβλιοθήκης, όπου στα ράφια φυλάσσονται οι πρώτες εκδόσεις από τα περισσότερα έργα του. Εδώ επιδιδόταν σε 15ωρο γράψιμο, διατηρώντας τη διαύγειά του με μεγάλες ποσότητες καφέ, στον οποίο ήταν εθισμένος. Στο κέντρο δεσπόζουν το μαύρο μαρμάρινο τζάκι, η πολυθρόνα και το περίφημο γραφείο του. Για αυτή την επιφάνεια εργασίας όπου πέρασε τα σημαντικότερα χρόνια της 50χρονης ζωής του ο Μπαλζάκ είχε γράψει: «Είδε όλη μου τη δυστυχία, σκούπισε όλα τα δάκρυά μου, γνώρισε όλα τα έργα μου, άκουγε όλες τις σκέψεις μου. Ενιωθε κάθε μέρα τον βραχίονά μου να κινείται πάνω του καθώς έγραφα».