Αποστολή στα ίχνη του Ηρόδοτου

Είχε δίκιο ο Ηρόδοτος; Μπορούσαν τα πλοία από καλάμια των αρχαίων Αιγυπτίων, πριν από 4.000 χρόνια, να ταξιδέψουν μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα; Μια ομάδα 24 ερευνητών και εθελοντών από οκτώ χώρες αποφάσισε να επιβεβαιώσει ότι ο «πατέρας της Ιστορίας», κατά τον Κικέρωνα, ήταν ακριβής στα λεγόμενά του και ετοιμάζεται να αποπλεύσει ακολουθώντας την αντίστροφη πορεία – από τον Βορρά προς τον Νότο – για να αποδείξει ότι οι Αιγύπτιοι ήταν δεινοί θαλασσοπόροι.

Ο απόπλους θα δοθεί τις επόμενες ημέρες από το λιμάνι της Βάρνας στη σημερινή Βουλγαρία – και μέσω Βοσπόρου και Αιγαίου Πελάγους τελικός προορισμός θα είναι η Κρήτη. Αν όλα πάνε καλά, υπάρχει το ενδεχόμενο το ταξίδι να συνεχιστεί ως και την Κύπρο. Την απόσταση των 700 ναυτικών μιλίων καλείται να διανύσει το «Αμπόρα IV», ένα πλοίο από καλάμια, αντίγραφο ενός από εκείνα που συνέθεταν τον στόλο των Αιγυπτίων στην αρχαιότητα. «Ολα ξεκίνησαν από τη φράση του Ηρόδοτου “Οι Αιγύπτιοι έφταναν διά θαλάσσης στη Μαύρη Θάλασσα για να προμηθευτούν πρώτες ύλες που δεν ήταν διαθέσιμες στην Ανατολική Μεσόγειο”» εξηγεί ο επικεφαλής του εγχειρήματος, ο 53χρονος γερμανός αρχαιολόγος Ντομινίκ Γκέρλιτς. Οι πρώτες ύλες στις οποίες αναφέρεται ο Ηρόδοτος, σύμφωνα με τον επικεφαλής του εγχειρήματος, είναι μέταλλα και κυρίως σίδηρος. Με αφορμή το απόσπασμα αυτό, ο Γκέρλιτς και η ομάδα του αναζήτησαν στο πλαίσιο της πειραματικής αρχαιολογίας σχέδια πλοίων, όπως αυτά αποδίδονταν σε βραχογραφίες από την Αίγυπτο και την περιοχή του Καυκάσου, για να αναδημιουργήσουν ένα αρχαίο πλεούμενο μήκους 14 μ. με τη βοήθεια δύο μελών από την κοινότητα ιθαγενών Αγιαμάρα που ζουν στη λίμνη Τιτικάκα της Βολιβίας.

ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ. Για την κατασκευή του «Αμπόρα IV» απαιτήθηκαν 12 τόνοι καλαμιών από τη Βολιβία, που ανήκουν σε ένα είδος παρόμοιο με τους παπύρους που φύονταν στον Νείλο, και 2 χλμ. σκοινιού. Τα πανιά του έχουν εμβαδόν το μεγαλύτερο 62 τ.μ. και το μικρότερο 40 τ.μ. «Το βασικό ερώτημα είναι αν το συγκεκριμένο πλοίο είναι ικανό να διαπλεύσει το Αιγαίο με τους δυνατούς ανέμους και τα ψηλά κύματα» επισημαίνει ο Γκέρλιτς, ο οποίος εξηγεί ότι το κρισιμότερο τμήμα του ταξιδιού, ώστε να αποδειχθεί η αρχική υπόθεση, είναι το πλοίο να φτάσει αρχικά στις Κυκλάδες και κατόπιν στην Κρήτη.

Το υπόλοιπο κομμάτι της διαδρομής (Κρήτη – Αίγυπτος) δεν απασχολεί τους ερευνητές καθώς είναι γνωστό πως από το 2700 έως το 1200 π.Χ. ήταν αναπτυγμένες οι διά θαλάσσης εμπορικές επαφές ανάμεσα στον μινωικό και τον αιγυπτιακό πολιτισμό.

Το πλοίο έχει ήδη καθελκυστεί από την 1η Αυγούστου και θα απαιτηθούν δυόμισι εβδομάδες ώστε τα καλάμια να απορροφήσουν νερό βάρους έως και 10 τόνων, προκειμένου το σκάφος να αποκτήσει ευστάθεια.

ΣΤΟΝ ΑΤΛΑΝΤΙΚΟ. Ο γερμανός ερευνητής υποστηρίζει ότι το πλοίο είναι αβύθιστο, σε αντίθεση με το «Αμπόρα ΙΙΙ» με το οποίο επιχείρησε το 2007 να διαπλεύσει τον Ατλαντικό. Στόχος εκείνης της αποστολής, που είχε ως αφετηρία τη Νέα Υόρκη και προορισμό τη Νότια Ισπανία, ήταν να αποδείξει ότι ο άνθρωπος της εποχής του λίθου ήταν σε θέση να κάνει υπερατλαντικά ταξίδια. Υστερα από 56 ημέρες στη θάλασσα, ωστόσο, μια καταιγίδα διέλυσε το πλεούμενο σε απόσταση 900 χλμ. από τις ακτές των Αζορών. Πάντως το ταξίδι δεν θα γίνει χωρίς τη συμβολή της σύγχρονης τεχνολογίας. Γι’ αυτό και το καλαμένιο πλεούμενο θα διαθέτει σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, όπως σύνδεση με δορυφόρο και ραδιοεπικοινωνία. «Θα ήταν ανόητο και αλαζονικό να μη χρησιμοποιήσουμε τη σύγχρονη τεχνολογία. Πρόκειται για ένα επιστημονικό πείραμα, όχι για ρίσκο» καταλήγει ο Γκέρλιτς.