Ποιος φοβάται την Γκρέτα Τούνμπεργκ;

Τριάντα οκτώ βαθμούς υπό σκιάν έδειχνε το θερμόμετρο στο Παρίσι την Τρίτη, την ώρα που έμπαινε η Γκρέτα Τούνμπεργκ στην αίθουσα Βίκτωρ Ουγκώ της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης προκειμένου να συμμετάσχει σε μία συζήτηση με τίτλο «Απαντώντας στην κλιματική έκτακτη ανάγκη: διασταυρούμενα βλέμματα ανάμεσα στη νεολαία, τους πολιτικούς και τους επιστήμονες». Η θερμοκρασία ανέβηκε τις επόμενες ημέρες ακόμη περισσότερο, έσπασε κάθε ρεκόρ και στη Γαλλία και στο Βέλγιο και στην Ολλανδία και στη Γερμανία, η γαλλική Δεξιά και Ακροδεξιά, ωστόσο, προτίμησαν να τα βάλουν με την 16χρονη ακτιβίστρια από τη Σουηδία που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, αναπαράγοντας μια ρητορική γνωστή και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Επιτέλους, ποιος φοβάται την Γκρέτα Τούνμπεργκ;

«Προφήτισσα με κοντοβράκια», την αποκάλεσε ο βουλευτής της Δεξιάς και υποψήφιος πρόεδρος των Ρεπουμπλικανών, Ζουλιάν Ομπέρ, «γκουρού της αποκάλυψης» τη χαρακτήρισε ένας άλλος υποψήφιος, ο Γκιγιόμ Λαριβέ, «Τζάστιν Μπίμπερ της οικολογίας» την είπε ο βουλευτής του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού Σεμπαστιάν Σενί – και αυτό είναι μόνο ένα μικρό δείγμα. Η Ακροδεξιά απείχε επιδεικτικά από τη συζήτηση, αρκετά μέλη της Δεξιάς ζήτησαν το μποϊκοτάρισμά της. Επισήμως, τους ενοχλούσε που θα μιλούσε στην Εθνοσυνέλευση μία έφηβη και όχι ειδικοί. Βέβαια η 16χρονη που ενέπνευσε με τις σχολικές «απεργίες» της ένα παγκόσμιο δίκτυο νεαρών διαδηλωτών για το κλίμα δεν ήταν μόνη, συνοδευόταν από την παλαιοκλιματολόγο Βαλερί Μασόν-Ντελμότ, αντιπρόεδρο της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος, καθώς και από τρεις νέους γάλλους ακτιβιστές, από το κίνημα Youth for Climate. Είχαν όλοι προσκληθεί από μία διακομματική ομάδα 162 βουλευτών με τίτλο «Ας επιταχύνουμε την οικολογική και αλληλέγγυα μετάβαση». Και η ίδια η Μασόν-Ντελμότ δήλωσε «ευγνώμων στο κίνημα των νέων για το κλίμα», σημειώνοντας πως «χάρη σε αυτούς, το μήνυμα των επιστημόνων προσελκύει περισσότερη προσοχή» – όπως και ότι ήταν η πρώτη φορά που την καλούσαν να μιλήσει στην Εθνοσυνέλευση. «Κάποιοι επέλεξαν να μην έρθουν να μας ακούσουν», δήλωσε η ίδια η Γκρέτα Τούνμπεργκ. «Δεν πειράζει, στο κάτω κάτω είμαστε απλώς παιδιά. Δεν είστε υποχρεωμένοι να μας ακούσετε. Πρέπει όμως να ακούσετε τους επιστήμονες» – που προειδοποίησαν εκ νέου αυτή την εβδομάδα πως οι παγκόσμιες θερμοκρασίες ουδέποτε αυξάνονταν τόσο γρήγορα όσο σήμερα. «Μας ευχαριστείτε όλους που σας δίνουμε ελπίδα για το μέλλον», σχολίασε στο τέλος της ομιλίας της. «Δεν είμαι βέβαιη ότι καταλάβατε καλά αυτά που είπαμε. Αντί να επαινείτε αυτά που κάνουμε, προσπαθήστε να κάνετε εσείς κάτι». Λίγη ώρα αργότερα, η 16χρονη ακτιβίστρια παρακολουθούσε, με σφιγμένα τα χείλη, από τα θεωρεία της Εθνοσυνέλευσης τους βουλευτές να ψηφίζουν με μικρή πλειοψηφία την αμφιλεγόμενη (για τους οικολόγους) συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τον Καναδά, τη CETA. Αλλά αυτή η ειρωνεία είναι μία άλλη ιστορία. Το θέμα είναι, γιατί τόσο μένος για την Γκρέτα;

Κλιματοσκεπτικιστές εναντίον… οικοκουτσούβελου

Οσο και προσβλητικά, τα σχόλια βουλευτών της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς έμοιαζαν με επαίνους μπροστά σε όσα γράφτηκαν για εκείνη στα γαλλικά κοινωνικά δίκτυα – και δη αυτό που οι Γάλλοι αποκαλούν «φασόσφαιρα». Οπως επεσήμανε στη Libération η Σεσίλ Γκερέν, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο για τον Στρατηγικό Διάλογο, στη Γερμανία η 16χρονη δέχεται πρωτίστως επιθέσεις από τον χώρο αυτό για τη διαταραχή από την οποία πάσχει – έχει σύνδρομο Ασπεργκερ. Στη Βρετανία, οι επιθέσεις επικεντρώνονται περισσότερο στην ηλικία της: «οικοκουτσούβελο» την αποκαλεί συχνά πυκνά το Κόμμα του Brexit του Νάιτζελ Φάρατζ. Στη Γαλλία, πάλι, η «κεντρική ιδέα» θέλει τη μάχη εναντίον της κλιματικής αλλαγής να είναι μία «θρησκεία», η «θρησκεία της κλιματο-υστερίας» και την Γκρέτα Τούνμπεργκ να είναι η «αρχιιέρειά» της.

Η κλιματοσκεπτικιστική ρητορική δεν «πιάνει» πια στην Ευρώπη. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η κλιματική αλλαγή απασχολεί ολοένα και περισσότερο τους πολίτες – στη δυτική Ευρώπη το απέδειξαν και με την ψήφο τους στις ευρωεκλογές. Οι επιθέσεις σε μία έφηβη ακτιβίστρια με Ασπεργκερ είναι μια πιο «εύκολη», για τους θιασώτες της, στρατηγική, πιο εύκολη και καλύτερα προσαρμοσμένη στη λειτουργία των σόσιαλ μίντια.