Επέτειος σε μια άλλη χώρα;

Οι εθνικές επέτειοι γιορτάζονται πανηγυρικά σε στρογγυλές δεκάδες και ακόμη πιο πανηγυρικά σε στρογγυλές εκατοντάδες. Δεν είναι η περίπτωση του 1821. Το 2015, όταν δηλαδή δεν είχαν συμπληρωθεί 50, 100, ή 150, αλλά 194 χρόνια από την κήρυξη της ελληνικής επανάστασης, στήθηκε ένα πανηγύρι στην πλατεία του Συντάγματος με δημοτικούς χορούς και τραγούδια και με τους πανευτυχείς συνδιοργανωτές, τον τότε υπουργό Αμυνας Πάνο Καμμένο και την περιφερειάρχη Αττικής Ρένα Δούρου, να μοιράζουν σημαιάκια στους νεοεξεγερμένους.

Το πανηγύρι εκείνο μπορεί να το δει κανείς ως το πρώτο δείγμα ώσμωσης του ΣΥΡΙΖΑ με τους ΑΝΕΛ. «Ολοι στον ΣΥΡΙΖΑ», παρατηρούσε τότε σε ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ, «προανήγγειλαν κατάργηση στρατιωτικών και μαθητικών παρελάσεων (Τσίπρας, Σκουρλέτης, Χουντής, Κουράκης,  Φωτίου). Αντ’ αυτού έχουμε υπερπαραγωγή του Καμμένου για την παρέλαση της 25ης Μαρτίου στο Σύνταγμα με άρματα μάχης, αεροπλάνα και δημοτικά τραγούδια. Οι ψεκασμένοι, οι συνωμοσιολόγοι, οι ακροδεξιοί εθνικιστές για μια ακόμη φορά μεγαλουργούν σε συνεργασία με τη Δούρου. Στον ΣΥΡΙΖΑ απλώς έχουν καταπιεί τη γλώσσα τους. Μια ακόμη απόδειξη ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει παραδοθεί πλήρως στους ΑΝΕΛ».

Μοιάζει με εκδίκηση της Ιστορίας ότι το πρώτο δείγμα της ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ώσμωσης είχε άρωμα από χουντικό κιτς. Ακόμη και το αντεπιχείρημα που είχε προβάλει τότε ο Πάνος Καμμένος, «τσάμικα χόρευε και ο Κολοκοτρώνης, δεν χόρευε ροκ εντ ρολ», έμοιαζε βγαλμένο από τα σπλάχνα της επταετίας. Εμείς έχουμε δικά μας τραγούδια, τι τους θέλουμε τους μαλλιάδες; Αν όμως η ώσμωση έχει τη σημασία της, τη δική της ξεχωριστή σημασία έχει η αιτία εκείνης της πρώτης ώσμωσης. Εχει το γεγονός πως το 1821 γιορτάστηκε όπως γιορτάστηκε επειδή υποτίθεται πως το 2015 ήταν η αρχή μιας νέας εθνεγερσίας. Επιτέλους, η χώρα ήταν απαλλαγμένη από τους Κουίσλινγκ και τους γερμανοτσολιάδες. Η επανάσταση, όχι και τόσο αναίμακτη όσο θα περίμενε κανείς 194 χρόνια από την πρώτη, είχε πετύχει. Τα φυσεκλίκια μπορούσαν να ξαναμπούν στις θήκες, τα άρματα στη θέση τους, οι παλάμες με τις μούντζες να κλείσουν, τα ικριώματα να μαζευτούν, τα στόματα που φώναζαν «να καεί το μπ.. η Βουλή» να κλείσουν. Και αν χρειαζόταν μια νέα εξέγερση απέναντι στους κατακτητές που είχαν μετατρέψει τη χώρα σε δουλοπαροικία, ο Καμμένος ήταν έτοιμος. Θα τα έκανε όλα Κούγκι.

Η συνέχεια είναι γνωστή. Αλλά εάν αξίζει να μνημονεύσει κανείς τώρα εκείνο το πανηγύρι δεν είναι για την ώσμωση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Είναι ακριβώς για το χουντικό κιτς και τους εθνεγερτικούς ιδεασμούς του. Είναι επειδή εκείνο το πανηγύρι είναι το παράδειγμα προς αποφυγή ενόψει των εορτασμών για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του ’21. Και είναι επειδή η πολιτική και η ιστορική συγκυρία θέλει το 2021 να έχει λάβει διαστάσεις έτους – ορόσημου. Στα 200 χρόνια αυτή η χώρα υποτίθεται πως μπορεί να είναι μια άλλη χώρα. Μια χώρα που δεν θα τιμήσει την επέτειο μελαγχολικά και με την αίσθηση πως δεν φάνηκε αντάξια των ηρωικών προγόνων της, αλλά με εξωστρέφεια και την πεποίθηση πως από την περιπέτεια της κρίσης βγήκε πιο δυνατή και κυρίως πιο ώριμη – τόσο πιο ώριμη ώστε να γνωρίζει πως οι εθνικές επέτειοι δεν γιορτάζονται με δημοτικά στο Σύνταγμα.

Στοίχημα

Θα είναι; Μένει να φανεί. Είναι πάντως το στοίχημα της κυβέρνησης. Αλλά πώς μπορεί τα 200 χρόνια να μη μοιάζουν με επικοινωνιακή φούσκα; Να μην είναι μια ήττα που θα υποδύεται τη νίκη, αλλά ακόμη και αν δεν είναι νίκη, να είναι τουλάχιστον μια νέα αρχή; Αν κάτι μαρτυρά πως υπάρχει η αίσθηση αυτού του κινδύνου, αυτό είναι η σπουδή του Μαξίμου να συστήσει μια επιτροπή με αντικείμενο την προετοιμασία των εορτασμών. Είναι μια σπουδή που απαντά στη λογική. Χρειάζονται τουλάχιστον δυο χρόνια για να μην έχουν οι δυο αιώνες τίποτε από το αυθεντικό χουντικό κιτς του 1971, οπότε γιορτάστηκαν τα 150 χρόνια, αλλά ούτε και από το ιμιτασιόν του 2015 που κατά παράβαση κάθε επετειακής τάξης γιορτάστηκαν όπως γιορτάστηκαν τα 194.

Ακόμη όμως και αν η καμήλα δεν ήταν ένα άλογο που σχεδίασε μια επιτροπή και ακόμη και αν αυτή ειδικά η επιτροπή καταφέρει να σχεδιάσει ένα άλογο που δεν θα μοιάζει με καμήλα αλλά με περήφανο άτι, το ερώτημα παραμένει. Πώς αυτή η χώρα μπορεί να είναι σε δυο χρόνια μια άλλη χώρα; Τις απαντήσεις του είδους δεν τις δίνουν οι επιτροπές αλλά οι κυβερνήσεις. Κι όσο και αν είναι αλήθεια πως μέσα σε δυο χρόνια καμία χώρα δεν μπορεί να γίνει εντελώς άλλη χώρα, είναι άλλο τόσο αλήθεια πως θα έδινε μια κάποια αίσθηση αλλαγής ένα Ελληνικό που θα οικοδομούνταν με ρυθμούς Ντουμπάι.

Οικονομία

Κι αυτή ακριβώς μοιάζει να είναι η λέξη – κλειδί: ο ρυθμός. Είναι η λέξη κλειδί για μια οικονομία, η ανάπτυξη της οποίας δεν θυμίζει ακόμη χώρα που βγήκε από την κρίση αλλά χώρα σε στασιμότητα. Κλιντονικά μιλώντας, ακόμη και για την επέτειο μιας επανάστασης, «είναι η οικονομία, ανόητε». Είναι μια οικονομία που πρέπει να κινηθεί με ρυθμούς ανάπτυξης Βαλκανίων – ποιος δεν θα ζήλευε το 6,9% της Ρουμανίας ή ακόμη και το 3,5% της Βουλγαρίας και της Σερβίας;

Είναι ένα ερώτημα ωστόσο πώς μπορεί το 1,5% της ελληνικής οικονομίας να γίνει 3,5%, 4% ή 5%. Και είναι μια απάντηση, ή μάλλον η μοναδική απάντηση, πως μια τέτοια εκτόξευση δεν μπορεί παρά να περάσει από τη μείωση των πλεονασμάτων. Είναι ένας στόχος που λαμβάνει εθνικά χαρακτηριστικά εάν λάβει υπόψη του κανείς πως έχει τη δεδηλωμένη στήριξη σύσσωμου του πολιτικού συστήματος. Θα στηρίξει, είπε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κάθε διαπραγμάτευση για τη μείωση των πλεονασμάτων. Κάθε διαπραγμάτευση, εννοείται, με τους «ξένους».

Κάπως έτσι, επαναλαμβάνεται η ιστορία. Πριν από περίπου δυο αιώνες μια παραπαίουσα, εάν όχι ημιθανής, Επανάσταση χρειάστηκε τη συνδρομή των «ξένων» για να πετύχει τον στόχο της ανεξαρτησίας. Σήμερα χρειάζεται τη συνδρομή τους για να βγει από το οικονομικό τέλμα η χώρα που ετοιμάζεται να γιορτάσει τα 200 χρόνια της ανεξαρτησίας της. Η ιστορία επαναλαμβάνεται, αλλά τουλάχιστον δεν επαναλαμβάνεται ως έπος. Κι ευτυχώς. Γιατί εάν ανατρέξει κανείς σε εκείνον το παράταιρο εορτασμό των 194 χρόνων, θα καταλάβει αμέσως πού οδηγούν τα ψευδεπίγραφα έπη. Θα θυμηθεί πως οδηγούν σε εθνικολαϊκιστικές ωσμώσεις, χουντικά κιτς, εθνεγερτικούς ιδεασμούς. Και φυσικά σε άλογα που μοιάζουν με καμήλες.