Η (ρωσική) αυτοκρατορία αντεπιτίθεται

Η πολιτική της νέας ουκρανικής κυβέρνησης, η οποία θα προκύψει από τις εκλογές αυτής της Κυριακής, θα εξαρτηθεί σημαντικά και από τα σχέδια του Κρεμλίνου. Ο νέος ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει διατεθειμένος να προχωρήσει σε απευθείας διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία προκειμένου να σταματήσει τον πόλεμο στα ανατολικά και μάλιστα πραγματοποίησε ήδη τηλεφωνική συνομιλία με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Η ίδια η Μόσχα, ωστόσο, μαζί με τη στήριξή της, φαίνεται να παραχωρεί τον ρόλο του «διαπραγματευτή» στο κόμμα «Αντιπολιτευόμενη πλατφόρμα – Υπέρ της Ζωής», το οποίο σχηματίστηκε από τα κομματικά απομεινάρια του εκδιωχθέντος φιλορώσου προέδρου Βίκτορ Γιανουκόβιτς και διοικείται από τον αποκαλούμενο «κουμπάρο του Πούτιν» Βίκτορ Μεντβετσιούκ. Το «σχέδιο του Πούτιν» όσον αφορά τη διείσδυση του Κρεμλίνου στην πολιτική ζωή της Ουκρανίας αλλά και τον πόλεμο που ελέγχει στην ανατολική Ουκρανία, θα κρίνει πολλές από τις αποφάσεις της νέας ουκρανικής κυβέρνησης.

Ο Μεντβετσιούκ, μαζί με τον υποψήφιο του κόμματός του στις προεδρικές εκλογές, Γιούρι Μπόικο είχαν επισκεφθεί τη Μόσχα πριν από λίγες εβδομάδες πραγματοποιώντας συναντήσεις με τον ρώσο πρωθυπουργό Ντμίτρι Μεντβέντεβ αλλά και με τον επικεφαλής της Γκαζπρόμ (εξαγωγέας ρωσικού φυσικού αερίου) Αλεξέι Μίλερ. Τα μηνύματα που μετέφερε αυτή η επισκέψη είναι σαφή: «Εάν έρθουμε στα πράγματα, θα τα βρούμε με τη Ρωσία, θα σταματήσουμε τον πόλεμο και – σαν μπόνους – θα συμβάλουμε στο να πέσουν οι τιμές στο (ρωσικό) φυσικό αέριο». Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το περιβάλλον του Μεντβετσιούκ φέρεται να έχει αποκτήσει τον έλεγχο της ενημερωτικής πολιτικής τεσσάρων μεγάλων καναλιών της Ουκρανίας, κάνει πολλούς αναλυτές να χαρακτηρίζουν τη «ρωσική ρεβάνς» ως τη σημαντικότερη πρόκληση των εκλογών της 21ης Ιουλίου.

Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, το φιλορωσικό κόμμα έρχεται δεύτερο με 10-12%. Πρώτο και με μεγάλη διαφορά (38-45%) παραμένει το νεοσχηματισθέν κόμμα «Ο Υπηρέτης του Λαού» του νέου προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο άπειρος πολιτικός, πρώην πρωταγωνιστής κωμικών σειρών, Ζελένσκι φαίνεται να μην έχει υποστεί σημαντικές απώλειες κατά τον δεύτερο μήνα της προεδρίας του. Αφενός επειδή ο ίδιος δεν έχει φανερώσει τις πολιτικές που θα ακολουθήσει σε κρίσιμους τομείς και αφετέρου ορισμένα λαϊκίστικα τεχνάσματα που χρησιμοποίησε, όπως η δημόσια διαπόμπευση τοπικού στελέχους με ποινικό παρελθόν, φαίνεται να διεγείρουν τα χαμηλότερα πολιτικά ένστικτα των ψηφοφόρων του.

Δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν ο Ζελένσκι μετατρέπεται σε λαϊκιστή ή πρόκειται για έναν ακόμα ρόλο που αποφάσισε να παίξει προεκλογικά. Μιλώντας με τον διευθυντή του μεγαλύτερου ενημερωτικού ραδιοφώνου της Ουκρανίας «NV», Βαλέρι Κάλνις, διαπιστώνω ότι η αισιοδοξία που είχε στην προηγούμενη επικοινωνία μας – πριν από τις προεδρικές εκλογές – έχει εξασθενήσει. «Οσον αφορά τα εσωτερικά ζητήματα, δεν φαίνεται (ο Ζελένσκι) ακόμα να έχει καταλάβει τι γίνεται. Στα εξωτερικά, δεν έχει αλλάξει η πολιτική, χαραγμένη επί προεδρίας Ποροσένκο. Στο ζήτημα του πολέμου, ο Ζελένσκι εμμένει στην πιστή εφαρμογή των συμφωνιών του Μινσκ, μιας διαδικασίας για την προώθηση της οποίας εργάζεται ομάδα ανθρώπων που επίσης έχει οριστεί πριν αυτός γίνει πρόεδρος» λέει στα «ΝΕΑ» ο Κάλνις.

Ο κίνδυνος μιας στρατιωτικής επέμβασης

Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, στο νέο Κοινοβούλιο φαίνεται ακόμα να περνάνε το κόμμα του Ποροσένκο (7- 9%) και της πρώην πρωθυπουργού Γιούλιας Τιμοσένκο (6-8%). Από την ερχόμενη Δευτέρα, ο Ζελένσκι θα κληθεί να βρει συμμάχους για να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό και να μπορέσει να λειτουργήσει το Κοινοβούλιο. Τα επιχειρήματα που αναπτύσσουν προεκλογικά οι υποψήφιοι αφορούν κυρίως κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, ενώ το ζήτημα του πολέμου απασχολεί κυρίως λόγω των οικονομικο-κοινωνικών προεκτάσεών του.

Την εβδομάδα που πέρασε το Κρεμλίνο αποφάσισε να επεκτείνει τη δυνατότητα έκδοσης ρωσικών διαβατηρίων σε όλους τους ενδιαφερόμενους κατοίκους των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουγάνσκ. Παρόμοια τακτική είχαν ακολουθήσει και πριν από την εισβολή σε Αμπχαζία και Νότια Οσετία. Αυτό, σε συνδυασμό με άλλα «δείγματα», όπως την ισχυροποίηση της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή, μπορούν να σημαίνουν ένα άμεσο κίνδυνο ευρύτερης στρατιωτικής επέμβασης στην Ανατολική Ουκρανία.