Σώζοντας {CR}ζωές στη Μεσόγειο

Είδε μπροστά στα μάτια του να βυθίζονται βάρκες και να πνίγονται στα νερά του Αιγαίου αβοήθητοι δεκάδες μετανάστες. Κατάφερε να διασώσει εκατοντάδες ανθρώπους με εμφανή σημάδια κακοποίησης, μαστιγώματος και σεξουαλικής βίας. Από το 2015 και μετά η διάσωση έγινε για τον Ιάσονα Αποστολόπουλο καθημερινότητα, με κάθε κόστος, ακόμη κι όταν είχε όλη την… ιταλική κυβέρνηση απέναντί του. Τον Οκτώβριο του 2015 βρέθηκε στη Λέσβο, που ήταν στο μάτι του προσφυγικού «κυκλώνα». Ως μέλος της δομής αλληλεγγύης Platanos Refugee Solidarity σε ένα χωριό βόρεια του νησιού, στη Σκάλα Συκαμιάς, καθημερινά βοηθούσε με την υπόλοιπη ομάδα κατά μέσο όρο 1.500 πρόσφυγες και μετανάστες που έφταναν στο συγκεκριμένο σημείο. «Η κατάσταση ήταν χαοτική. Εφταναν στην ακτή τουλάχιστον 100 βάρκες καθημερινά. Ολη η θάλασσα είχε γεμίσει “μαύρες κουκίδες” που ξεκινούσαν από την Τουρκία. Μάλιστα, υπήρχαν μέρες που αποβιβάζονταν στην ακτή ακόμη και 3.000 άτομα» σημειώνει στα «ΝΕΑ».  Ο Ιάσονας Αποστολόπουλος ήταν παρών και στο τραγικό ναυάγιο της 28ης Οκτωβρίου του 2015 στον Μόλυβο, όπου έχασαν τη ζωή τους 50 πρόσφυγες και μετανάστες. «Βλέπαμε στα δύο μίλια από την ακτή τους ανθρώπους να πνίγονται. Δεν μπορούσαμε να τους βοηθήσουμε, δεν είχαμε τα μέσα. Οι μόνοι που έσπευσαν ήταν οι ψαράδες» θυμάται. Εκείνη τη στιγμή αποφασίστηκε από την ομάδα να μπουν και στο κομμάτι της διάσωσης. Ο 35χρονος σήμερα Ιάσονας είχε ένα φουσκωτό σκάφος, δίπλωμα και εμπειρία χρόνων στη θάλασσα. «Οπότε ήταν μονόδρομος να το μεταφέρω από την Αθήνα στη Λέσβο και ξεκινήσαμε τις διασώσεις στο Αιγαίο μέχρι και τον Ιούνιο του 2016, οπότε και έφυγα».  Η υπογραφή της Δήλωσης ΕΕ – Τουρκίας, τον Μάρτιο του 2016, είχε ως αποτέλεσμα να εκμηδενιστούν για μεγάλο χρονικό διάστημα οι προσφυγικές – μεταναστευτικές ροές. Τότε, αποφάσισε κι εκείνος να κάνει αίτηση, προκειμένου να ενταχθεί σε διασωστικά σκάφη, αυτή τη φορά, όμως, στην Κεντρική Μεσόγειο.

Με το πλοίο «Aquarius». Η πρώτη αποστολή ήταν με το πλοίο «Aquarius» της οργάνωσης SOS Mediterranée, το μεγαλύτερο διασωστικό που επιχειρούσε στη μεταναστευτική οδό της Κεντρικής Μεσογείου, μεταξύ Λιβύης και Ιταλίας. «Νόμιζα πως στη Λέσβο είχα δει τα πάντα. Οι εικόνες που αντίκριζα, όμως, πλέον, ήταν εντελώς διαφορετικές. Ηταν αδιανόητο αυτό που έπρεπε να διαχειριστούμε: σε ένα φουσκωτό σκάφος βρίσκονταν στοιβαγμένοι 150 άνθρωποι ή ξύλινα καΐκια ξεκινούσαν από τη Λιβύη με τουλάχιστον 600 μετανάστες. Η απόσταση Λιβύης – Σικελίας είναι 260 ναυτικά μίλια, δηλαδή 520 χιλιόμετρα ανοιχτής θάλασσας, χωρίς φάρους, με μόνο εφόδιο των ανθρώπων αυτών μια πυξίδα χειρός, χωρίς σωσίβια και χωρίς να γνωρίζουν κολύμπι. Μόνη ελπίδα για όσους ξεκινούν από τη Λιβύη είναι να τους διασώσει κάποιο πλοίο. Σαλπάρουν για σίγουρο θάνατο». Οι διασώστες στην Κεντρική Μεσόγειο δεν έχουν να παλέψουν, όμως, μόνο με τον χρόνο για να καταφέρουν να σώσουν όσο περισσότερους μπορούν, αλλά και με πολιτικές κρατών, όπως η Ιταλία και η Μάλτα, που αντιμετωπίζουν την ανθρωπιστική βοήθεια στο μεταναστευτικό πρόβλημα ακόμη κι ως… εγκληματική. Αυτό αντιμετώπισαν ο ίδιος και τα μέλη της οργάνωσης Mediterranea Saving Humans στην τελευταία του αποστολή, στις 4 Ιουλίου. Οπως επισημαίνει ο Ιάσονας, η οργάνωση αυτή είναι στην πραγματικότητα ένα κίνημα πολιτών της Ιταλίας που δημιουργήθηκε ως απάντηση στην ιταλική τακτική απέναντι στους μετανάστες. Αγόρασαν ένα ρυμουλκό, το οποίο μετέτρεψαν σε διασωστικό, κατασχέθηκε, όμως, από τις ιταλικές Αρχές σε προηγούμενη διάσωση.

Στη Λαμπεντούζα. Ετσι, στις αρχές Ιουλίου με το ιστιοπλοϊκό «Alex» έσωσαν στα 100 χιλιόμετρα από τις ακτές της Λιβύης συνολικά 59 ανθρώπους. «Ολοι τους είχαν πωληθεί ως σκλάβοι 3 και 4 φορές σε υπαίθριες αγορές στη Λιβύη. Στα σώματά τους είχαν τραύματα από μαχαιριές, μαστιγώματα ενώ υπήρχαν γυναίκες που είχαν βιαστεί από ομάδες στην αφρικανική χώρα» θυμάται ο Ιάσονας.

Το ιστιοφόρο έβαλε πλώρη για το κοντινότερο ασφαλές λιμάνι, αυτό της Λαμπεντούζα. Πριν καν μπει, όμως, το σκάφος στα ιταλικά χωρικά ύδατα, πολεμικά πλοία έκαναν έναν κλοιό γύρω από το σκάφος και το ακινητοποίησαν. «Επί 56 ώρες ήμασταν ακινητοποιημένοι 10 μίλια από την ακτή, συνολικά 70 άτομα στο κατάστρωμα, σε ένα σκάφος που έχει άδεια για 18. Μεταξύ των διασωθέντων, οι οποίοι ήταν από 10 διαφορετικές χώρες, 11 ήταν γυναίκες – οι τέσσερις έγκυοι, οι δύο μάλιστα ετοιμόγεννες – αλλά και τέσσερα παιδιά από 5 μηνών έως 4 ετών. Το τρεχούμενο νερό τελείωνε, υπήρχαν άνθρωποι με ασθένειες κι έτσι λόγω έκτακτης υγειονομικής ανάγκης περάσαμε το μπλόκο και φτάσαμε στο λιμάνι της Λαμπεντούζα, όπου αποβιβάσαμε τους μετανάστες». Οι καραμπινιέροι κατάσχεσαν το ιστιοφόρο, στην οργάνωση επιβλήθηκε πρόστιμο 65.000 ευρώ ενώ ο καπετάνιος κατηγορείται για παράνομη διακίνηση μεταναστών, απείθεια και αντίσταση κατά της αρχής.

Πλέον, ο Ιάσονας βρίσκεται σε αναζήτηση πλοίου, προκειμένου να συνεχίσει τις διασώσεις. Εργάζεται και στους Γιατρούς χωρίς Σύνορα, εξασκώντας το επάγγελμά του, πολιτικός μηχανικός, και βοηθώντας να στηθούν οι ιατρικές μονάδες σε χώρες του Τρίτου Κόσμου. Μέχρι τον περασμένο Μάρτιο βρισκόταν στο Σουδάν.