«Πιο αποδοτικές και πιο σύντομες οι διαδικασίες ασύλου»

Καμία επίπτωση στην υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασύλου (EASO) προς την Ελλάδα δεν είχε και δεν θα έχει η έρευνα της OLAF, η οποία αφορούσε την προηγούμενη διοίκηση της EASO, ξεκαθαρίζει η νέα επικεφαλής της Υπηρεσίας Νίνα Γκρέγκορι. «Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι δεν υπήρξε και σίγουρα δεν θα υπάρξει στο μέλλον καμία επίπτωση στην υποστήριξη της EASO προς τις ελληνικές Αρχές» λέει συγκεκριμένα η Γκρέγκορι στη συνέντευξή της στα «ΝΕΑ», απαντώντας σε ερώτηση σχετική με την έρευνα της OLAF, της ευρωπαϊκής υπηρεσίας καταπολέμησης της απάτης, στο στόχαστρο της οποίας βρέθηκε η προηγούμενη διοίκηση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασύλου λόγω κακοδιαχείρισης και παρατυπιών στις συμβάσεις για το Προσφυγικό στην Ελλάδα. Στο ζήτημα αυτό η νέα εκτελεστική διευθύντρια της Υπηρεσίας διαχωρίζει τη θέση της, υποβοηθούμενη άλλωστε από το σχέδιο δράσης που καθιέρωσε πριν από περίπου έναν χρόνο η EASO προκειμένου να ενισχυθούν οι διαδικασίες προμηθειών, οικονομικής διαχείρισης και διοίκησης του οργανισμού.

Η εκτελεστική διευθύντρια της EASO, που ανέλαβε μόλις τον Ιούνιο και σχεδιάζει να έρθει το επόμενο διάστημα στην Αθήνα για την πρώτη της συνάντηση με την ελληνική κυβέρνηση, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην κατακόρυφη αύξηση του αριθμού των εκκρεμών υποθέσεων εξέτασης ασύλου στην Ελλάδα, επισημαίνοντας πάντως ότι δεν είναι η μοναδική χώρα της ΕΕ που αντιμετωπίζει την πρόκληση ενός συνεχώς αυξανόμενου όγκου αιτήσεων που παραμένουν σε εκκρεμότητα. «Οι εκκρεμείς υποθέσεις αιτήσεων ασύλου δεν αποτελούν πρόκληση μόνο στην Ελλάδα» υπογραμμίζει, σπεύδοντας όμως να προσθέσει ότι «ο αριθμός των εκκρεμών αιτήσεων στην Ελλάδα παραμένει υψηλός και έχει αυξηθεί σημαντικά μεταξύ 2017 και 2018, κοντά στο 60%». Η Νίνα Γκρέγκορι αποδίδει την τάση αυτή αφενός στην άνοδο του αριθμού των αιτημάτων από όσους εισέρχονται στη χώρα και αφετέρου στο ότι πολλές αιτήσεις βρίσκονται στο δεύτερο στάδιο εξέτασης, αυτό της προσφυγής. «Υπάρχει συνεχής αύξηση των αιτήσεων που λαμβάνει η Ελλάδα. Το 2018 είναι η χώρα με τον τρίτο μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων που υποβλήθηκαν και η δεύτερη με βάση την κατά κεφαλήν αναλογία» λέει, τονίζοντας ότι «αυξάνεται σημαντικά η προέλευση από την Τουρκία», γεγονός που επισημαίνεται άλλωστε και στην ετήσια έκθεση της EASO, όπου τονίζεται η ανάγκη ενίσχυσης της στήριξης στα σύνορα.

Προσφυγές. Οσον αφορά τις καθυστερήσεις στο στάδιο εξέτασης των αιτήσεων σε δεύτερο βαθμό, η ευρωπαία αξιωματούχος επεξηγεί ότι η Ελλάδα έχει δύο στάδια προσφυγής, το πρώτο στην αρχή της προσφυγής και το δεύτερο στη δυνατότητα της αίτησης ακυρώσεως σε αρμόδιο δικαστήριο. Οπως λέει, «το πόσο πολύ διαρκούν οι διαδικασίες εξαρτάται από το κάθε εθνικό σύστημα, καθώς υπάρχουν διαφορές από χώρα σε χώρα». Η τάση που βλέπουμε και θα συνεχιστεί στο μέλλον, λέει η σλοβένα εκτελεστική διευθύντρια της EASO, είναι η αύξηση των περιπτώσεων που βρίσκονται στο δεύτερο στάδιο προσφυγής. «Οι μισές εκ των περιπτώσεων στην Ευρώπη εκκρεμούν στο στάδιο της επανεξέτασης σε δεύτερο βαθμό. Αυτό σημαίνει ότι από τις περίπου 900.000 αιτήσεις που έχουν γίνει συνολικά στην Ευρώπη και για τις οποίες η απόφαση εκκρεμεί, οι μισές, περίπου 450.000, εκκρεμούν για να εξεταστούν σε πρώτο βαθμό και οι υπόλοιπες βρίσκονται σε διαδικασία δευτερογενούς εξέτασης» επισημαίνει.Η Γκρέγκορι τονίζει ότι η τάση που διαμορφώνεται πλέον δείχνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την καθυστέρηση κατά την εξέταση σε πρώτο βαθμό. Μεταφέρεται πλέον στις δευτεροβάθμιες διαδικασίες, δηλαδή στις διαδικασίες που προβλέπονται από τη δυνατότητα ένστασης εάν η πρώτη απόφαση για χορήγηση ασύλου είναι απορριπτική. Μέχρι τώρα η EASO επικέντρωνε την υποστήριξή της στα κράτη – μέλη, ώστε να προωθείται καλύτερα η εξέταση των αιτημάτων σε πρώτο βαθμό. Αλλά πίεση δέχονται πλέον εκτός από τις αρχές ασύλου και τα δικαστικά όργανα. «Προσπαθούμε τώρα να δημιουργήσουμε δομές υποστήριξης και όσον αφορά τον δεύτερο βαθμό εξέτασης των αιτημάτων, να αναπτύξουμε εργαλεία για να βοηθήσουμε τα κράτη – μέλη και στις διαδικασίες ενώπιον των δικαστηρίων» λέει, σημειώνοντας όμως ότι η στήριξη από την EASO δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματα. «Συνεργαζόμαστε με τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές, αλλά θα πρέπει να τονίσουμε την ανεξαρτησία των δικαστικών Αρχών. Προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε, αλλά είναι δική τους αρμοδιότητα να κάνουν τις δικές τους αξιολογήσεις για τη ροή της δουλειάς, να διαχειριστούν τις καθυστερήσεις» σημειώνει, δείχνοντας εμμέσως πλην σαφώς την ανάγκη παρέμβασης στις συγκεκριμένες διαδικασίες.

Παράλληλα, καλεί την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στις απαραίτητες κινήσεις προκειμένου να γίνει η χορήγηση ασύλου πιο σύντομη και αποτελεσματική, υπογραμμίζοντας τον ρόλο που μπορεί να παίξει η EASO στην προσπάθεια αυτή. «Συνεργαζόμαστε με τις ελληνικές Αρχές με οργανωμένο και δομικό τρόπο πάνω από επτά χρόνια. Πιστεύω ότι με τη νέα κυβέρνηση η συνεργασία θα συνεχίσει. Η EASO γνωρίζει καλά τι χρειάζεται η Ελλάδα, η στήριξή μας στη χώρα αφορά πολλές πτυχές της διαδικασίας και η βοήθεια έχει αυξηθεί στο πέρασμα του χρόνου. Ελπίζω ότι θα συνεργαστούμε ακόμη περισσότερο και καλύτερα, ώστε να κάνουμε πιο αποδοτικές και πιο σύντομες τις διαδικασίες ασύλου» τόνισε.

Αd hoc αποβιβάσεις. Σχετικά με την αδυναμία της ΕΕ να επιλύσει το ζήτημα του ελλιμενισμού σκαφών που μεταφέρουν μετανάστες, θέμα που ήρθε στο προσκήνιο πρόσφατα όταν η Καρόλα Ρακέτε του «Sea-Watch 3» έσπασε την ιταλική απαγόρευση, η Νίνα Γκρέγκορι είναι κατηγορηματική: «Το σύστημα των ad hoc αποβιβάσεων δεν είναι μακροπρόθεσμη λύση. Οι ad hoc λύσεις δεν είναι συστηματικές και είναι δύσκολες» τονίζει και τάσσεται υπέρ της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα μόνιμο, δομημένο σύστημα, το οποίο θα αντέχει στον χρόνο. «Χρειαζόμαστε έναν μόνιμο μηχανισμό, ο οποίος θα είναι οργανωμένος και συστηματικός, θα περιλαμβάνει ξεκάθαρους ρόλους και υποχρεώσεις για όλους, για τα κράτη – μέλη, τις υπηρεσίες, την Κομισιόν» δηλώνει.

Οσον αφορά την αναμόρφωση του συστήματος ασύλου, θεωρεί ότι θα πρέπει οι συζητήσεις να συνεχίσουν μεταξύ κρατών – μελών επί της προτάσεως που υπάρχει ήδη στο τραπέζι και η οποία προβλέπει ενίσχυση της EASO. «Εάν έχουμε τον νέο κανονισμό, θα μπορούμε να συνεισφέρουμε περισσότερα σε μεγαλύτερη κλίμακα και θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε τα κράτη – μέλη να έχουν πιο αποδοτικές και μικρότερης διάρκειας διαδικασίες ασύλου» τονίζει.