«Πόλεμος» με τα τάνκερ στον Περσικό

Ακόμη λίγο ψηλότερα στη διεθνή ατζέντα ώθησε το ζήτημα της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 30% του παγκόσμιου πετρελαίου, η χθεσινή ανακοίνωση του Ιράν πως οι Φρουροί της Επανάστασης κατέσχεσαν την Κυριακή ξένο δεξαμενόπλοιο που μετέφερε λαθραίο πετρέλαιο στον Κόλπο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, πρόκειται για το «MT Riah», ένα δεξαμενόπλοιο με σημαία Παναμά, διαχειριζόμενο από εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων –  στενό σύμμαχο των ΗΠΑ. Οπως επισήμανε βέβαια η «Guardian», είναι πιθανό η κατάσχεση του πλοίου να μην είναι τίποτε περισσότερο από μία επιχείρηση ρουτίνας, αποτέλεσμα του έργου των ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών: το Ιράν παλεύει πράγματι να αντιμετωπίσει ένα ανεξέλεγκτο λαθρεμπόριο καυσίμων διά ξηράς προς τις γειτονικές του χώρες, και διά θαλάσσης προς τα αραβικά κράτη του Κόλπου. Δεδομένης όμως της έντασης που επικρατεί ανάμεσα στην Τεχεράνη και τις ΗΠΑ, την Τεχεράνη και τη Δύση, οι δυτικοί διπλωμάτες έχουν λόγους να φοβούνται ότι πρόκειται για ιρανική διπλωματική πίεση. Πριν από δύο εβδομάδες, το βρετανικό ναυτικό κατέσχεσε ένα ιρανικό δεξαμενόπλοιο στο Γιβραλτάρ με την υποψία ότι μετέφερε πετρέλαιο στη Συρία, κατά παράβαση των ευρωπαϊκών κυρώσεων. Ιρανοί αξιωματούχοι απείλησαν με την κατάσχεση ενός βρετανικού πλοίου ως αντίποινα και την περασμένη εβδομάδα το βρετανικό ναυτικό κατήγγειλε πως ιρανικά σκάφη είχαν επιχειρήσει να σταματήσουν στον Κόλπο βρετανικό πετρελαιοφόρο. Το Λονδίνο διαβεβαίωσε βέβαια χθες ότι το τάνκερ που κατασχέθηκε από το Ιράν δεν είχε βρετανική σημαία. Πέραν όλων αυτών, ωστόσο, οι ΗΠΑ έχουν κατηγορήσει το Ιράν για επιθέσεις σε συνολικά έξι πλοία, τα τέσσερα δεξαμενόπλοια, κοντά στα στενά του Ορμούζ. Η Ουάσιγκτον έχει ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία και ζητεί από τους συμμάχους της να συνδράμουν στην προστασία των στρατηγικών υδάτων ανοιχτά του Ιράν, καθώς και της Υεμένης. Ο επικεφαλής της αμερικανικής στρατιωτικής διοίκησης στην περιοχή, στρατηγός Κένεθ ΜακΚένζι, δήλωσε πως οι ΗΠΑ θα εργασθούν «επιθετικά» προκειμένου να διασφαλιστεί η ελεύθερη διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Αργά χθες, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως το «USS Boxer» κατέστρεψε νωρίτερα στα Στενά του Ορμούζ ένα ιρανικό drone που το απείλησε, πετώντας σε απόσταση μικρότερη των 900 μέτρων από αυτό.

«Απαιτείται μία πολυεθνική προσπάθεια για να αντιμετωπιστεί αυτή η παγκόσμια πρόκληση» είχε επισημάνει νωρίτερα σε ανακοίνωσή του το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, προαναγγέλλοντας για σήμερα συνάντηση αμερικανών αξιωματούχων με στελέχη του διπλωματικού σώματος των ΗΠΑ, στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας.

Σύμφωνα με την πρώτη ανακοίνωση που έκανε η ιρανική τηλεόραση, το ξένο δεξαμενόπλοιο που κατασχέθηκε την Κυριακή στο νησί Λαρκ στον Περσικό Κόλπο μετέφερε έναν τόνο λαθραίου πετρελαίου – και είναι το δεξαμενόπλοιο που όπως είχε ανακοινώσει την Τρίτη το Ιράν, είχε σπεύσει να βοηθήσει ρυμουλκώντας το, αφού εξέπεμψε σήμα κινδύνου. Στη δική τους, κατοπινή ανακοίνωση, οι Φρουροί της Επανάστασης επιβεβαίωσαν την κατάσχεση, το φορτίο του πλοίου, και το 12μελές του πλήρωμα, όχι όμως και το ότι επρόκειτο για το δεξαμενόπλοιο που είχε ρυμουλκηθεί.

«Το Ιράν έχει υιοθετήσει μία αμυντική στρατηγική, αν όμως οι εχθροί μας κάνουν τα οποιαδήποτε λάθη… η στρατηγική μας μπορεί να γίνει επιθετική» διακήρυξε λίγο αργότερα ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Χοσεΐν Σαλαμί. Την ίδια περίπου ώρα, και αυτό είναι ενδεικτικό του χάσματος που υφίσταται στο Ιράν μεταξύ μετριοπαθών και σκληροπυρηνικών, ο ιρανός πρόεδρος Χασάν Ροχανί διαβεβαίωνε σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, ότι το Ιράν «είναι αποφασισμένο να αφήσει όλες τις πόρτες ανοιχτές προκειμένου να διασωθεί η πυρηνική συμφωνία», καλώντας παράλληλα τους Ευρωπαίους να «επιταχύνουν τις προσπάθειές τους» προς αυτόν τον στόχο. Εναν χρόνο μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015, η Τεχεράνη άρχισε τον περασμένο Μάιο να αποδεσμεύεται από ορισμένες υποσχέσεις που είχε αναλάβει, εντείνοντας την πίεση στους Ευρωπαίους και ανεβάζοντας την ένταση στο κατακόρυφο.

Καταγγέλλουν οι Αμερικανοί

Να απελευθερώσει αμέσως το δεξαμενόπλοιο που κατέσχεσε στον Κόλπο και το πλήρωμά του κάλεσε χθες το Στέιτ Ντιπάρτμεντ το Ιράν καταγγέλλοντας τους Φρουρούς της Επανάστασης για τη «συνεχιζόμενη παρενόχληση πλοίων και τις παρεμβολές στην ελεύθερη διέλευση από και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ».