Πρόβλημα είναι {LF}η πλουτοκρατία {LF}ή οι πολιτικές {LF}που ακολουθούνται;

Μετά την οικονομική κρίση του 2008, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις Ηνωμένες Πολιτείες έκαναν αρκετά μεγάλη προσπάθεια για να αποτρέψουν μια άλλη Μεγάλη Υφεση, αλλά δεν πέτυχαν να κάνουν ό,τι χρειαζόταν για να εξασφαλίσουν μια ισχυρή ανάκαμψη. Το να κατηγορείται η πλουτοκρατία όμως ως υπεύθυνη για την αποτυχία τέτοιων πολιτικών είναι εύκολο, αλλά έτσι δεν φτάνουμε στη ρίζα του προβλήματος.

Μήπως η αμερικανική οικονομία της δεκαετίας του 2010 θα ήταν ουσιαστικά διαφορετική εάν το μερίδιο του συνολικού εισοδήματος του πλουσιότερου 0,01% του πληθυσμού δεν είχε τετραπλασιαστεί τις τελευταίες δεκαετίες από 1,3% σε 5%; Κάποιοι το πιστεύουν αυτό.

Στην πραγματικότητα, όμως, ο μεγάλος πλούτος δεν βρίσκει πάντοτε τον τρόπο για να αυξάνει την επιρροή του. Το κατά πόσον ο μέσος πλουτοκράτης έχει περιουσία 1.000 ή 50.000 φορές μεγαλύτερη από τον μέσο εργαζόμενο δεν έχει καμιά διαφορά, από την άποψη αυτή. Ο μεγάλος πλούτος δεν ήταν ο πρωταρχικός καθοριστικός παράγοντας για το εάν και κατά πόσον οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έλαβαν υπόψη τα μαθήματα της Μεγάλης Υφεσης.

Ενα μάθημα που υπήρξε κατά τη διάρκεια της κρίσης είναι ότι το τύπωμα χρήματος είναι ένα αποτελεσματικό μέσο για τις κυβερνήσεις να αντιμετωπίσουν την υψηλή ανεργία. Μετά το 2009, η κυβέρνηση Ομπάμα όμως απέρριψε αυτή την πρακτική υπέρ της λογικής της λιτότητας, παρόλο που το ποσοστό ανεργίας ήταν ακόμα υψηλό στο 9,9%. Ενα άλλο μάθημα είναι ότι τα υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους δεν πρέπει να οδηγούν σε μέτρα που οδηγούν σε αστάθεια και σε πληθωριστικές πιέσεις. Εάν η δεκαετία του 2010 ήταν σαν τη δεκαετία του 1930, η αμερικανοί βιομήχανοι θα ζητούσαν επιθετικά περισσότερες επενδύσεις στην Αμερική.

Μόνο και μόνο επειδή η δημόσια σφαίρα έχει επηρεαστεί από την επιρροή της πλουτοκρατίας δεν σημαίνει ότι η πιο ορθολογική χάραξη πολιτικής είναι καταδικασμένη. Μόλις αντιληφθούμε ποιο είναι το πρόβλημα μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε.

Για τους δημοσιογράφους, τους ακαδημαϊκούς, τους εκλεγμένους αξιωματούχους και τους πολίτες που ανησυχούν γενικώς, ο πρώτος στόχος είναι να ρωτούν κάθε μέρα: Ποιων οι φωνές συγκεντρώνουν περισσότερη προσοχή από όσο χρειάζεται και ποιων η φωνή δεν ακούγεται καθόλου; Στο τέλος είναι το κοινό και το ευρύτερο καλό εκείνο που θα αποφασίσει πώς θα χαραχτεί η πολιτική.

Ο Μπράντφορντ Ντελόνγκ είναι καθηγητής Οικονομικών στο University of California στο Berkeley και ερευνητικός συνεργάτης του National Bureau of Economic Research των ΗΠΑ