Ρουβίκωνας, Athens Voice {LF}και κυβέρνηση Μητσοτάκη

Η ομάδα «Ρουβίκωνας» και οι παρόμοιες μικροσυμμορίες πετυχαίνουν δύο από τους τρεις στόχους τους: τη δημοσιότητα και την πρόκληση αταξίας και χάους. Δεν πετυχαίνουν τον τρίτο στόχο, τον εκφοβισμό. Οχι επειδή είμαστε πολύ θαρραλέοι, αλλά επειδή έχουμε να κάνουμε με μια γελοία ομάδα που σκιαμαχεί· που, στην ουσία, επιτίθεται εναντίον του ίδιου της του εαυτού. Οι περισσότεροι Ελληνες περιμένουμε από τη νέα κυβέρνηση δυναμική αντιμετώπιση της φασιστικής βίας· περιμένουμε κανονικότητα· μια συνθήκη που ηχεί θανάσιμα βαρετή στα αυτιά του δήθεν περιπετειώδους αριστερού ψηφοφόρου.

Οι φιλοδοξίες των αναρχικών στην Ελλάδα συγγενεύουν με τις ιδέες επίσημων κομμάτων και πολιτικών στελεχών. Οι αναρχικοί, όπως κι αν ονομάζονται (αντιεξουσιαστές, συλλογικότητες κ.λπ.) συνθέτουν άτυπες θυγατρικές οργανώσεις της Αριστεράς και φαν κλαμπ αναρχοπατέρων με αποστολή την επίθεση στους θεσμούς· στο «κράτος», μολονότι, εδώ και δεκαετίες, η Αριστερά – οι γονείς και οι θείοι των νεαρών μελών, τα φιλαράκια των μαχητικών καφενόβιων losers – έχει εκπορθήσει το κράτος. Η αριστερή νοοτροπία υπογορεύει την αποδοχή της βίας στο πλαίσιο του εξωκοινοβουλευτικού ακτιβισμού. Μόνο το ΚΚΕ, που ερμηνεύει τον κόσμο με τις αντιλήψεις του 19ου αιώνα, φρονεί ότι οι αναρχικοί είναι προβοκάτορες της μπουρζουαζίας και αλλόκοτων μυστικών υπηρεσιών που απεργάζονται συνωμοσίες. Η πραγματικότητα είναι απείρως ταπεινότερη: νευρική επιθετικότητα, σπυράκια, υπακοή σε γκουρού της κακιάς ώρας.

Ο Ρουβίκωνας και Σία εμπνέονται, ανεπίγνωστα, από την παράδοση της τρομοκρατίας που βασίζεται στο αίσθημα της εκδίκησης, στην επιβολή τιμωριών: κάνεις αυτό που κάνεις, είσαι αυτό που είσαι, και πρέπει να πληρώσεις. Ετσι σκέφτονταν οι Ιακωβίνοι, και πριν από αυτούς οι τυραννοκτόνοι, οι ζηλωτές, το περσικό Τάγμα των Δολοφόνων· έτσι σκεφτόταν ο Στάλιν· και πριν απ’ αυτόν οι Ρώσοι, οι Γάλλοι, οι Ιταλοί αναρχικοί του 19ου αιώνα. Μιλάμε για μια μορφή αυτοδικίας, για μια στάση που, σε ορισμένες συνθήκες, μπορεί να είναι αναίσχυντα λαϊκιστική. Κάποιοι άνθρωποι φέρνουν σε πέρας μια πράξη την οποία εύχονται και φαντασιώνουν οι πολλοί: Καλά του κάνανε! Καλά να πάθετε! Το ‘χετε παραξηλώσει! κ.λπ. Ακόμα και ύστερα από επίθεση σε εφημερίδα, όπως έχει συμβεί επανειλημμένα στην Athens Voice (και βεβαίως σε άλλα «αστικά» έντυπα), δεν είναι λίγοι όσοι χειροκροτούν τη βία ρητά ή υπόρρητα: Πρόσεχε τι λες γιατί θα σου βάλω πιπέρι στο στόμα.

Γι’ αυτό η τρομοκρατία έχει επιτυχία ιδιαίτερα σε χώρες και περιοχές με χρόνια άλυτα προβλήματα (Μέση Ανατολή, Αφρική) ή με ασθενικούς θεσμούς και ελλιπή πολιτική κουλτούρα (Ελλάδα). Ενώ ανταποκρίνεται στο ευτελές ένστικτο του ανθρώπου που δεν αποδέχεται τη διαφορά και τη διαφωνία, χαρακτηρίζεται από ακλόνητη πεποίθηση ορθότητας – μάλιστα, σε μερικές περιπτώσεις αυτή η πεποίθηση είναι τόσο ισχυρή ώστε οδηγεί σε πράξεις αυτοκτονίας. Θα κρατήσω τη μύτη μου ώσπου να γίνω μπλε. Ή, θα σκοτωθώ και θα σας πιτσιλίσω. Στη δική μας περίπτωση εκτυλίσσονται πράξεις χωρίς κόστος: τα μέλη των αναρχικών οργανώσεων είναι ένας αναχρονισμός· παρότι κανείς δεν τους απειλεί – ούτε το σύστημα της δικαιοσύνης, ούτε ο κυβερνητικός μηχανισμός μέχρι σήμερα – εμπνέονται από τη φαντασίωση του ηρωισμού. Το μήνυμα της βίας που ασκούν πασχίζοντας να μας τρομάξουν και να προσβάλουν σύμβολα που για μας ίσως έχουν κάποια αξία, είναι: «Σκάστε!». Αναρωτιέμαι αν πιστεύουν πραγματικά ότι θα σκάσουμε.

Ο Ρουβίκωνας δεν είναι παράνομη οργάνωση και δεν δικαιούται να φέρει το φωτοστέφανο μιας παλιότερης αριστερής παρανομίας. Είναι οργάνωση life-style: εκμεταλλεύεται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την απληστία των συμβατικών μέσων ενημέρωσης για σαχλαμαρίτσες (κλοπή κάλπης), για γεγονότα που δεν θα ήταν γεγονότα αν ήμασταν σοβαρότεροι. Αλλά δεν είμαστε σοβαρότεροι: η δημοκρατία μας είναι μετρίως οργανωμένη και μετρίως προασπισμένη έναντι της ανομίας. Υπάρχουν και χειρότερα όπως υπάρχουν και καλύτερα. Τα χειρότερα είναι οι χώρες με ταραχώδη πολιτική ζωή, χωρίς δημοκρατικούς θεσμούς (Τουρκία, Αφγανιστάν, Ινδονησία)· τα καλύτερα είναι εκείνες που είχαν την εμπειρία της τρομοκρατίας και την ξεπέρασαν όχι μόνο με σχετική νομοθεσία αλλά με γενικότερη ωρίμανση των πολιτών (Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία). Στη δεύτερη κατηγορία χωρών οι πολιτικές ελευθερίες ενέχουν τον κίνδυνο του εκτροχιασμού: από την εχθροπάθεια και την προτροπή σε βία μέχρι την ίδια τη βία. Mια απαπόφευκτη ακροβασία.

Εχουμε συζητήσει πολλές φορές το πώς η αριστερή τρομοκρατία στην Ελλάδα προκαλούσε αισθήματα συμπάθειας, μια ακόμα ένδειξη της νηπιοπρέπειας που μας χαρακτηρίζει. Ο Ρουβίκωνας δεν προκαλεί αισθήματα συμπάθειας: οι περισσότεροι Ελληνες αναγνωρίζουν τον κωλοπαιδισμό. Αλλά η πρώην κυβερνώσα Αριστερά έχει κοινά γνωρίσματα στη συμπεριφορά και στη γενικότερη κουλτούρα. Και χρησιμοποιεί τον Ρουβίκωνα για δύο λόγους: ο πρώτος είναι η εσωτερική επιβεβαίωση της αριστεροσύνης – «είμαστε αριστεροί· κατανοούμε τον εξωκοινοβουλευτικό ακτιβισμό»· ο δεύτερος είναι η κολακεία της νεολαίας, την οποία κόμματα σαν τον ΣΥΡΙΖΑ κρατούν, όσο μπορούν, σε κατάσταση εφηβικής αναταραχής. Στην οποία, μπαίνω στον πειρασμό να προσθέσω, διατελούν πολλοί από τους ενηλίκους.

Το πρόβλημα της βίας και της ανομίας δεν γεννήθηκε επί ΣΥΡΙΖΑ: το έχουμε πει πολλές φορές. Αλλά, στο πέρασμα του χρόνου, πολλοί από τους σημερινούς σπουδαιοφανείς διανοουμένους την έχουν στηρίξει και θεωρητικοποιήσει. Ο χρόνος δεν ήταν και δεν είναι με το μέρος του νόμου και της ευταξίας: τα κρούσματα επαναλαμβάνονται και το τρομοκρατικό δίκτυο πυκνώνει με πλοκάμια στις μαφίες των όπλων και των ναρκωτικών. Αλλά, η δυνάμει σύγκρουση μεταξύ κράτους και συμμοριών παραμένει ασύμμετρη: το κράτος διαθέτει μέσα που δεν διαθέτουν οι συμμορίες – διαθέτει αυτά τα μέσα για να παίζει τον ρόλο του, για να εξασφαλίζει την ατομική ελευθερία και την ασφάλεια όλων σύμφωνα με τους νόμους. Υπό αυτή την έννοια, το «κράτος», η κυβέρνηση, οι υπηρεσίες ασφαλείας έχουν ευθύνη για όσα συμβαίνουν κάθε τόσο στην Athens Voice, στα ATM, στο κέντρο της Αθήνας και στα εκλογικά τμήματα. Γι’ αυτό, προσμένουμε στροφή στην πολιτική της δημόσιας τάξης – όχι 360 αλλά 180 μοιρών.