Κλιματική κρίση: ο καιρός {LF}των συζητήσεων έχει περάσει ανεπιστρεπτί

Τα προχθεσινά τραγικά γεγονότα στη Χαλκιδική έρχονται να μας υπενθυμίσουν με τον χειρότερο δυνατό τρόπο το βαρύ ανθρώπινο κόστος από την κλιματική κρίση. Να μας υπενθυμίσουν ότι η αδράνεια δεν στοιχίζει απλά σε υλικές ζημιές, δημόσιες και ιδιωτικές περιουσίες και υποδομές της χώρας. Στοιχίζει σε ανθρώπινες ζωές.

Ας είμαστε ξεκάθαροι και ας ξεκινήσουμε τη συζήτηση από αυτό: η πολιτική αδράνεια απέναντι στην κλιματική κρίση θίγει, καταρχήν, το βασικότερο ανθρώπινο δικαίωμά μας.

Δυστυχώς η χώρα μας – όντας στην ευαίσθητη περιοχή της Μεσογείου – έχει ήδη αρχίσει να βιώνει με έντονο τρόπο τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι τις επόμενες δεκαετίες η χώρα μας απειλείται με εξαφάνιση από τον χάρτη: σύμφωνα με τον ΟΗΕ το 1/3 της Ελλάδας κινδυνεύει με ερημοποίηση. Το κόστος στην οικονομία μπορεί να ξεπεράσει τα 700 δισ. ευρώ. Αλλά αυτό είναι το λιγότερο μπροστά στις ζωές που θα χαθούν άδικα.

Συνεπώς δεν υπάρχει απολύτως καμία δικαιολογία για τις ελληνικές κυβερνήσεις για να μην πρωτοστατήσουν στη λήψη κλιματικής δράσης.

Τι σημαίνει όμως κλιματική δράση;

Σήμερα η αύξηση της πλανητικής θερμοκρασίας βρίσκεται ήδη στον 1°C (σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα). Σύμφωνα με τη Διακυβερνητική Επιτροπή για το Κλίμα του ΟΗΕ, οι ανθρώπινες εκπομπές CO₂ πρέπει να εκμηδενιστούν (μηδενικό ισοζύγιο) όσο πιο κοντά στο 2040 είναι εφικτό. Αυτό πρακτικά σημαίνει σταδιακή κατάργηση της χρήσης ορυκτών καυσίμων (άνθρακα, πετρέλαιο, φυσικό αέριο) μέχρι τότε. Σημαίνει επίσης αύξηση των δασικών εκτάσεων και μειωμένες εκπομπές από αγροτικό τομέα, σκουπίδια και βιομηχανικές διεργασίες. Ειδάλλως η υπερθέρμανση ξεπερνάει τον πιο βιώσιμο 1,5°C και κινδυνεύουμε με κλιματικό χάος.

Η παραπάνω ανακοίνωση από τον ΟΗΕ τον περασμένο Οκτώβριο αποτέλεσε το έναυσμα για μαζικές κινητοποιήσεις σε όλη την Ευρώπη. Από τα τοπικά κινήματα και τα συνδικάτα μέχρι τις μαθητικές απεργίες που ξεκίνησε η GretaThunberg και την κατάληψη του κεντρικού Λονδίνου επί δύο εβδομάδες από το Extinction Rebellion, η Ευρώπη ζει στον αστερισμό ενός γιγαντιαίου κλιματικού κινήματος.

Μαζί και η επιστημονική κοινότητα, η οποία διαβεβαιώνει ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα που βιώνουμε είναι μόνο το πρελούδιο. Προειδοποιεί, δε, ότι υπάρχει ένα σημείο το οποίο η ανθρωπότητα καλά θα κάνει να μην το ξεπεράσει: αυτό είναι ο +1,5°C.

Η ελληνική ενεργειακή και κλιματική πολιτική συνάδει με σενάρια ανόδου της πλανητικής θερμοκρασίας άνω των 3°C. Εως τώρα όλες ανεξαιρέτως οι ελληνικές κυβερνήσεις αρνούνται πεισματικά να συμμορφωθούν με τις υποδείξεις της επιστήμης. Αυτό φάνηκε και από τις δηλώσεις του νέου υπουργού Ενέργειας, συμπτωματικά μόλις την προηγούμενη ημέρα πριν από τη φονική κακοκαιρία στη Χαλκιδική: η Ελλάδα θα κινηθεί στον αστερισμό των ορυκτών καυσίμων για πολλές δεκαετίες ακόμα.

Εν ολίγοις, οι πολιτικές δηλώσεις για την ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης ξεχειλίζουν από υποκρισία. Οι αντίστοιχες δράσεις υπολείπονται των επιταγών της επιστήμης. Η στάση αυτή είναι επικίνδυνη. Οι έλληνες πολιτικοί καλούνται να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Ο Τάκης Γρηγορίου είναι υπεύθυνος για θέματα ενέργειας και κλιματικών αλλαγών στο Ελληνικό Γραφείο της Greenpeace