Τουρισμός: χαμένη ευκαιρία ή ευκαιρία ανασυγκρότησης;

Αν και η φετινή χρονιά ξεκίνησε με ανεβασμένες προσδοκίες για την εξέλιξη της τουριστικής σεζόν στα Δωδεκάνησα, τελικά ο Μάιος έκλεισε με μείωση της τάξης του 6% στις διεθνείς αφίξεις της Ρόδου και δυστυχώς ο Ιούνιος ξεκίνησε με μειωμένη κίνηση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των τοπικών φορέων, η τουριστική κίνηση θα περιοριστεί κατά 5% και αυτό λόγω των υπερπροσφορών που έχουν ξεκινήσει οι ξενοδόχοι και θα διαρκέσουν όλο το καλοκαίρι.

Φυσικά, ούτε λόγος για τα μικρότερα νησιά, όπου φέτος η τουριστική περίοδος σε πολλά από αυτά θα περιοριστεί μόνο στον μήνα Αύγουστο, όπως θα συμβεί στην ακριτική Κάσο.

Το οικονομικό άνοιγμα της Τουρκίας με την υποτίμηση της λίρας και τον χαμηλό ΦΠΑ σε αντίθεση με τον υψηλό ΦΠΑ και την υπερφορολόγηση στα νησιά μας αποτελούν τη βασικότερη αιτία της μειωμένης τουριστικής κίνησης στα Δωδεκάνησα. Αλλη μία σημαντική αιτία είναι η πτώχευση των δύο σημαντικών αεροπορικών εταιρειών low cost (Small Planet και Germania) που διακινούσαν χιλιάδες επισκέπτες για μεγάλους tour operators, όπως π.χ. η TUI, που συνέβαλε στην επιδείνωση της φετινής κρίσης.

Πρέπει να συνυπολογιστεί και η μείωση επισκεπτών από τις σκανδιναβικές χώρες λόγω της καμπάνιας που έχουν ξεκινήσει για τη μειωμένη χρήση των αεροπλάνων, καθώς οι αυξανόμενες αεροπορικές συγκοινωνίες προκαλούν σημαντική επιβάρυνση στο περιβάλλον. Αλλωστε, η έκφραση «είναι ντροπή να πετάς με αεροπλάνο» είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στις χώρες του Βορρά.

Οι μόνοι επωφελούμενοι από τη φετινή κρίση είναι οι tour operators, οι οποίοι πιέζουν για φθηνότερα τουριστικά πακέτα, οδηγώντας τους ξενοδόχους σε προσφορές ακόμα και στην περίοδο υψηλής ζήτησης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έρχονται τελικά επισκέπτες με χαμηλή αγοραστική δύναμη και αλυσιδωτά η τοπική οικονομία να μην έχει τα προσδοκώμενα οφέλη.

Η φετινή κρίση έρχεται να επιβεβαιώσει την ανάγκη μιας συνολικής επανεξέτασης της τουριστικής πολιτικής, καθώς η μείωση αφορά οριζόντια όλους τους ελληνικούς προορισμούς και ως εκ τούτου οι πανηγυρισμοί από την κυβέρνηση για την αύξηση των επισκεπτών διαψεύδονται από τους ίδιους τους αριθμούς. Πολιτικές που περιορίζονται μόνο σε δράσεις προβολής και επικοινωνίας είναι παρωχημένες και αποσπασματικές.

Απαιτείται μια άλλη οπτική ματιά με γενναίες πολιτικές που θα έχουν ενδεχομένως πολιτικό κόστος, με δομικές αλλαγές που θα επενδύουν σε ένα νέο τουριστικό μοντέλο με ποιοτικά χαρακτηριστικά, σεβασμό στον πολιτισμό, στο περιβάλλον και στη διαγενεακή δικαιοσύνη. Τέτοια στοιχεία είναι η μείωση των συντελεστών του ΦΠΑ στα νησιά και η ανάγκη ενός σταθερού και δίκαιου φορολογικού συστήματος, ενός σταθερού θεσμικού πλαισίου ρυθμιστικής διακυβέρνησης που θα ενισχύσει το επιχειρείν, και μάλιστα στα μικρά νησιά που αντιμετωπίζουν πολλαπλά προβλήματα λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης και της απουσίας επιλογών ως προς την οικονομική τους δραστηριότητα.

Εν κατακλείδι, η κρίση πρέπει να αποτελέσει μια ευκαιρία ανασυγκρότησης του τουρισμού στα νησιά μας.