«Ανησυχώ για ένα θερμό επεισόδιο {LF}στο Αιγαίο»

Υπέρ της θέσης της Aγκυρας για το δικαίωμα των Tουρκοκυπρίων στην κατανομή των εσόδων από τις γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και της ρύθμισης του ζητήματος στο πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού τάχθηκε ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ρωσικής Ομοσπονδίας στις Βρυξέλλες Βλαντίμιρ Τσιζόφ σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ». Ο Βλαντίμιρ Τσιζόφ, ο οποίος θα συμμετάσχει στο συνέδριο του «Economist» στην Αθήνα, ανησυχεί «για την πιθανότητα κάποιου επεισοδίου» στο Αιγαίο, αλλά και στον Περσικό Κόλπο.

Η Τουρκία κλιμακώνει την επιθετικότητά της έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου με τις κινήσεις της στο Αιγαίο και την κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Πώς βλέπετε τις εξελίξεις;

Οι εξελίξεις αυτές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μεμονωμένα, αλλά σε σχέση με γενικότερες εξελίξεις, τόσο στην περιοχή, στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, όσο και εντός της Τουρκίας, με την επανάληψη των εκλογών στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και περαιτέρω πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις εντός της χώρας. Η Τουρκία παίζει ουσιαστικό ρόλο στις κοινές προσπάθειες Ρωσίας, Τουρκίας και Ιράν στη Συρία. Η Ρωσία έχει επίσης διμερείς σχέσεις με την Τουρκία, ενώ η Αγκυρα έχει σήμερα τεταμένες σχέσεις με τις ΗΠΑ, κάτι που ελπίζω να μη σπρώχνει την Ελλάδα στην αγκαλιά της Ουάσιγκτον. Οσον αφορά την ένταση γύρω από τα σχέδια γεωτρήσεων, μέχρι σήμερα δεν έχουν αρχίσει οι γεωτρήσεις από την Τουρκία. Υπάρχουν προετοιμασίες και αν κοιτάξετε προσεκτικά τις δηλώσεις της Λευκωσίας, θα διαπιστώσετε ότι η Κύπρος δεν έχει χτυπήσει ακόμη το κουδούνι του συναγερμού. Η Λευκωσία συνεργάζεται με την ΕΕ, με τον ΟΗΕ, και με τη Ρωσία φυσικά. Η θέση μας για το Κυπριακό είναι πάγια. Βασίζεται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στα συμφωνηθέντα των συναντήσεων Κορυφής της δεκαετίας του ’70. Είναι θέμα διεθνούς δικαίου.

Δεν θα είναι αργά όταν θα χτυπήσει συναγερμό η Λευκωσία;

Οι γεωτρήσεις δεν γίνονται αυθημερόν. Είναι βέβαια γνωστή η θέση της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων για το ζήτημα. Οι Τουρκοκύπριοι θέλουν ένα κομμάτι από τα έσοδα των κοιτασμάτων, και μέσα στο πλαίσιο της επίλυσης του Κυπριακού να ρυθμιστεί ενδεχομένως και αυτός ο παράγοντας.

Ανησυχείτε για το ενδεχόμενο ενός «ατυχήματος» στο Αιγαίο;

Ανησυχούμε για την πιθανότητα κάποιου επεισοδίου, αλλά όχι μόνο στο Αιγαίο, γενικότερα και στον Περσικό Κόλπο. Η κατάσταση εκεί είναι ίσως πιο επικίνδυνη σήμερα και καλούμε όλους να εργαστούν με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης, να μη ληφθούν βιαστικές αποφάσεις και βήματα. Οσο πιο μεγάλη η ένταση τόσο πιο μεγάλος ο κίνδυνος εχθροπραξιών, που μπορούν να προκληθούν και κατά λάθος.

Θα αναλάβει πρωτοβουλία για την αποκλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο η Ρωσία;

Δεν νομίζω ότι η πρωτοβουλία μιας χώρας, είτε της Ρωσίας είτε των ΗΠΑ είτε της Κίνας, ακόμη και της ΕΕ, θα μπορούσε να λύσει όλα τα προβλήματα. Χρειάζονται κοινές και συντονισμένες προσπάθειες. Αυτό που λείπει σήμερα είναι ο ορθός συντονισμός των ενεργειών όλων των ενδιαφερομένων.

Σε ποιους αναφέρεστε ως «ενδιαφερομένους»;

Ενα από τα σημαντικά θέματα είναι τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Πρέπει να υπάρχει στο ζήτημα αυτό συμμετοχή όλων των χωρών της περιοχής, που έχουν Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες και συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένων του Ισραήλ, της Αιγύπτου, της Ελλάδας, της Κύπρου, της Συρίας, ίσως και του Λιβάνου. Μια από τις ρίζες της σημερινής έντασης βρίσκεται στο γεγονός ότι πριν από χρόνια η Κύπρος υπέγραψε συμφωνίες με όλους τους γείτονες πλην της Τουρκίας για το μοίρασμα των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο και βάσει αυτών των συμφωνιών γίνονται οι εργασίες και οι γεωτρήσεις από Ισραήλ και Κύπρο με τη συμμετοχή ευρωπαϊκών και αμερικανικών εταιρειών.

Θα πρέπει η Ελλάδα να ανησυχεί εξαιτίας της ενδεχόμενης παραλαβής από την Τουρκία του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400;

Η Ελλάδα διαθέτει S-300, που είναι παρόμοιο σύστημα, μόνο λίγο μικρότερο. Και τα δύο συστήματα είναι καθαρώς αμυντικά. Εχουμε δώσει το S-300 και στη Συρία. Το ζήτημα των S-400 προς την Τουρκία δημιουργεί περισσότερα προβλήματα μεταξύ Αγκυρας και Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη πρέπει να διαφοροποιήσει τις πηγές προέλευσης ενέργειας, παράλληλα, όμως επιμένουν ότι οι εξοπλισμοί θα πρέπει να προέρχονται μόνο από μία πηγή, τις ΗΠΑ. Η θέση ότι τα S-400 δεν είναι συμβατά με τα αμερικανικά συστήματα δεν είναι ορθή. Τα S-300 στην Ελλάδα δεν είναι συμβατά;

Οι σχέσεις Ρωσίας – Ελλάδας πέρασαν περίοδο έντασης. Πώς βλέπετε να εξελίσσονται;

Η ένταση ήταν τεχνητή. Το πρόβλημα δεν είχε καμία ρίζα ή βάση και βλέπω ευτυχώς ότι έχει ξεπεραστεί. Η συνεργασία μας είναι πολύπλευρη, βασίζεται σε οικονομικά συμφέροντα, πολιτικές προσεγγίσεις, σε σχέσεις πολιτιστικές, καθώς και στις επαφές μεταξύ των δύο λαών. Είμαστε έτοιμοι και πρόθυμοι να συνεχίσουμε τη συνεργασία με την Ελλάδα, όποιο και να είναι το αποτέλεσμα των επερχόμενων εκλογών. Και δεν επεμβαίνουμε ασφαλώς στις εκλογές στην Ελλάδα. (γελάει)

Στα Δυτικά Βαλκάνια, παρά τη Συμφωνία των Πρεσπών, παραμένουν εστίες αστάθειας.

Το διμερές πρόβλημα μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων θα έπρεπε να έχει λυθεί εδώ και καιρό, πριν από δεκαετίες και είναι καλό που τελικά διευθετήθηκε. Δημιουργούνται όμως ερωτηματικά για τον τρόπο που προωθήθηκε η Συμφωνία. Από νομική άποψη είναι ελλιπής. Δεν έχουμε τίποτα εναντίον του γεγονότος ότι οι δύο χώρες έλυσαν το πρόβλημα, αλλά δεν παραγνωρίζουμε ότι υπάρχουν εξωτερικοί παράγοντες που έθεσαν στόχο την όσο πιο γρήγορη ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στο ΝΑΤΟ. Αλλωστε, η ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ προωθήθηκε άμεσα, ενώ η ΕΕ την έστειλε πάλι στον προθάλαμο.

Ο σέρβος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι δεν θα ήταν ρεαλιστικό να εμπλακούν μόνο οι ΗΠΑ στον διάλογο Πρίστινας – Βελιγραδίου. Επιδιώκει η Ρωσία ανάμειξη;

Ο διάλογος υπό την εποπτεία της ΕΕ έφτασε σε αδιέξοδο. Η Σερβία είναι κατά της εμπλοκής των ΗΠΑ. Εμείς λέμε ότι αν εμπλακούν οι ΗΠΑ τότε θα συμμετάσχουμε και εμείς. Δεν ήμασταν κατά του ρόλου της ΕΕ, αλλά δεν ήταν επιτυχής επειδή δεν ασκούσε η ΕΕ την απαραίτητη πίεση έναντι των Κοσοβάρων. Δεν θεωρώ ότι υπάρχει ενδεχόμενο άμεσης επίλυσης του ζητήματος. Θα εξαρτηθεί από τη συμπεριφορά όλων των εμπλεκόμενων εξωτερικών παραγόντων.

Η επιστροφή της Ρωσίας στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης συμβάλλει προς την ομαλοποίηση των σχέσεων Ρωσίας – ΕΕ;

Είναι ένα βήμα προς την ομαλοποίηση των σχέσεων και τη βελτίωση του γενικού κλίματος. Λόγω των γνωστών ενεργειών της ΕΕ έχουν παγώσει αρκετά δημιουργήματα στην αρχιτεκτονική της συνεργασίας Ρωσίας – ΕΕ, αλλά ο πολιτικός διάλογος συνεχίζεται, συνεχίζονται και ορισμένες επαφές για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και το εμπόριο αυξάνεται. Η ΕΕ εξακολουθεί να είναι ο υπ’ αριθμόν ένα εταίρος μας στον εμπορικό τομέα και η μεγαλύτερη πηγή ξένων επενδύσεων στη Ρωσία. Ούτε μία ευρωπαϊκή εταιρεία που είχε παρουσία στη ρωσική αγορά δεν έχει αποχωρήσει. Ελπίζω ότι θα υπάρξουν νέα βήματα.