Αναζητείται ελατήριο

Το πρώτο κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη κυβέρνηση είναι τι θα γίνει με τη μείωση του στόχου των πρωτογενών πλεονασμάτων. Το δεύτερο είναι πότε θα επανέλθουν σε επενδυτική βαθμίδα τα ομόλογα του Δημοσίου. Από τις απαντήσεις που θα δοθούν θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό η επιτυχία της στην οικονομία, συμφωνούν αξιόπιστοι οικονομικοί παράγοντες και έγκυροι αναλυτές.

Ηδη, η μεγάλη βουτιά των αποδόσεων των ελληνικών δεκαετών τίτλων σε επίπεδο ακόμη και κάτω από 2% – όταν οι αποδόσεις είναι πλέον αρνητικές για τις ισχυρές οικονομίες της ευρωζώνης – προκαλεί ντόμινο θετικών επιδράσεων που διαχέονται σε όλη την οικονομία, επηρεάζοντας ευνοϊκά τις προοπτικές ανάπτυξης της χώρας. Από την άποψη αυτή, είναι τουλάχιστον μια απίστευτη αστειότητα όλη αυτή η συζήτηση περί προληπτικής γραμμής στήριξης, στην οποία, δήθεν, θα μας οδηγήσει η ΝΔ. Μια αστειότητα που, παρά τις διαψεύσεις, για ευνόητους λόγους, τροφοδοτεί ο ΣΥΡΙΖΑ ψάχνοντας απεγνωσμένα για τον κακό λύκο στο παραμύθι. Γιατί, πολύ απλά, εκεί που έχουν πέσει οι αποδόσεις στα ελληνικά ομόλογα, το Δημόσιο μπορεί άνετα να δανειστεί με χαμηλό κόστος, οπότε δεν χρειάζεται καμία απολύτως προληπτική γραμμή πίστωσης. Κάτι τέτοιο, άλλωστε, πρόκειται να επιβεβαιωθεί το αμέσως προσεχές διάστημα, κατά το οποίο το υπουργείο Οικονομικών αναμένεται να επιχειρήσει νέα έξοδο στις αγορές για να εκμεταλλευτεί το θετικό κλίμα των ιδιαίτερα χαμηλών επιτοκίων.

Απαιτείται, όμως, η επιστροφή των ομολόγων του Δημοσίου σε επενδυτική βαθμίδα για να διασφαλισθεί οριστικά η επιστροφή της ελληνικής οικονομίας στις διεθνείς αγορές. Οικονομικοί παράγοντες με γνώση των συνθηκών που επικρατούν σε αυτές, προβλέπουν ότι το διάστημα που θα απαιτηθεί μπορεί να κυμαίνεται από έξι μήνες το γρηγορότερο (στόχος που είναι ιδιαίτερα δύσκολος) έως και έναν χρόνο. Οσο πιο γρήγορα τόσο το καλύτερο. Ο λόγος δεν είναι μόνο ότι το Δημόσιο θα μπορεί να δανείζεται ίσως και ακόμη φθηνότερα και σε επίπεδα αντίστοιχα άλλων χωρών της ευρωζώνης για να χρηματοδοτεί τις ανάγκες του. Αλλά και οι επιχειρήσεις και οι τράπεζες θα μπορούν να βρίσκουν χρήμα με πολύ χαμηλότερο κόστος, ενώ έως τώρα αναγκάζονταν να δανείζονται πληρώνοντας επιτόκιο με βάση το ρίσκο του ελληνικού Δημοσίου. Το φθηνότερο χρήμα και η μεγαλύτερη ρευστότητα στην οικονομία θα λειτουργήσουν πολλαπλασιαστικά για την ανάπτυξη, την ώρα που η Ελλάδα θα έχει αποκαταστήσει την αξιοπιστία της ως ασφαλούς χώρας για δανεισμό, άρα και ως επενδυτικού προορισμού.

Αυτήν τη θετική πολλαπλασιαστική επίδραση (domino effect) έχει ανάγκη, σήμερα, η ελληνική οικονομία. Σ’ αυτήν, άλλωστε, βρίσκεται και η λύση του «γρίφου» των πρωτογενών πλεονασμάτων. Οσο πιο χαμηλά είναι τα επιτόκια δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου τόσο μειώνεται το κόστος χρηματοδότησης του χρέους και απαιτούνται λιγότερα πλεονάσματα για αυτό. Επίσης, όσο υψηλότερη είναι η ανάπτυξη τόσο η οικονομία δημιουργεί από μόνη της τους πόρους που θα απαιτούνται για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών της προς τους δανειστές της και τόσο θα μεγαλώνει ο παρονομαστής στη σχέση χρέους ως προς το ΑΕΠ.