Η καπετάνισσα που αψήφησε τον Σαλβίνι

Η νέα υπ’ αριθμόν 1 εχθρός της ιταλικής κυβέρνησης, και δη του ακροδεξιού υπουργού Εσωτερικών της, του Ματέο Σαλβίνι, είναι μια 31χρονη Γερμανίδα από την Κάτω Σαξονία που μιλάει πέντε γλώσσες, ειδικεύεται στα άλμπατρος και τις πολικές αποστολές και έχει περάσει μία επταετία στο τιμόνι ερευνητικών και εμπορικών πλοίων. Η Καρόλα Ρακέτε, η καπετάνιος του «Sea-Watch 3», πέρασε δύο εβδομάδες κάνοντας ζιγκ-ζαγκ στο κανάλι της Σικελίας, περιμένοντας (μάταια) την άδεια να αποβιβάσει 42 μετανάστες που είχε διασώσει το σωστικό πλοίο ανοιχτά της Λιβύης, σε διεθνή χωρικά ύδατα, στις 12 Ιουνίου. Μέχρι το μεσημέρι της Τετάρτης, οπότε αποφάσισε να αψηφήσει τον Σαλβίνι και να εισέλθει στα ιταλικά χωρικά ύδατα κατευθυνόμενη προς τη Λαμπεντούζα. «Ξέρω τι διακινδυνεύω, αλλά οι 42 ναυαγοί πάνω στο πλοίο είναι εξαντλημένοι. Τους μεταφέρω στην ασφάλεια» έγραψε στο Twitter – φέρνοντας όχι μόνο την Ιταλία αλλά και την Ευρώπη ολόκληρη μπροστά στις πολυετείς παλινωδίες και υπεκφυγές της.

Σπάζοντας τον ιταλικό αποκλεισμό, αρνούμενη να υπακούσει στην εντολή ενός περιπολικού της guardia di finanzia (της ιταλικής τελωνειακής και οικονομικής αστυνομίας), η 31χρονη καπετάνιος του «Sea-Watch 3» διακινδυνεύει πράγματι πολλά. Πέρα από το πρόστιμο των 50.000 ευρώ και την κατάσχεση του σκάφους, που προβλέπονται στην τελευταία βερσιόν του «νομοθετικού διατάγματος για την ασφάλεια» του Σαλβίνι, η οποία τέθηκε σε ισχύ αρχές του μήνα, μπορεί να διωχθεί για υποβοήθηση της παράνομης μετανάστευσης (που τιμωρείται με πέντε έως δεκαπέντε χρόνια φυλάκιση) καθώς και για αντίσταση σε πολεμικό σκάφος (δέκα χρόνια φυλάκιση). «Είμαι έτοιμη να πάω στη φυλακή» δήλωσε την Τετάρτη, υπογραμμίζοντας πως τηρεί το ναυτικό δίκαιο. «Ελπίζω πως τις επόμενες ώρες θα υπάρξει ένας δικαστής να πει ότι υπάρχουν παράνομοι πάνω σε αυτό το πλοίο, αρχής γενομένης από την πλοίαρχο» δήλωσε χθες από την πλευρά του ο Σαλβίνι.

Το σωστικό πλοίο «Sea-Watch 3» παρέμενε χθες σε απόσταση τριών μιλίων από τις ακτές της Λαμπεντούζα, με το δεκαμελές του πλήρωμα και 42 διασωθέντες μετανάστες «πιο απελπισμένους από ποτέ» – αρχικά είχε περισυλλέξει 53 άτομα, ήδη από τις πρώτες ημέρες της περιπέτειάς του, ωστόσο 11 απομακρύνθηκαν από την ιταλική ακτοφυλακή για λόγους υγείας. Μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα πιο πέρα, στη Ρώμη, ο Σαλβίνι συνέχιζε να πνέει μένεα καταγγέλλοντας τη Ρακέτε ως μια «ψευτοπαλικαρού που παίζει πολιτικά παιχνίδια στις πλάτες των μεταναστών», μιλώντας για ένα «παράνομο πλοίο», απειλώντας να κινηθεί νομικά κατά της Ολλανδίας (το «Sea-Watch 3» είναι γερμανικής ιδιοκτησίας, αλλά πλέει με ολλανδική σημαία), καθώς και να μην καταγράφει πλέον, όπως υποχρεούται, τους αιτούντες άσυλο μόλις πατούν σε ιταλικό έδαφος.

Από τις Βρυξέλλες, ο επίτροπος Μετανάστευσης Δημήτρης Αβραμόπουλος δήλωσε πως πολλές ευρωπαϊκές χώρες είναι έτοιμες να συμμετάσχουν σε μια κατανομή των μεταναστών, μια λύση όμως θα είναι δυνατή μόνον «αφού αποβιβαστούν». Παράλληλα, ο ευρωπαίος επίτροπος κάλεσε τους διασώστες να σέβονται τις συστάσεις των Αρχών συντονισμού: οι 53 μετανάστες του «Sea-Watch 3» διασώθηκαν στη ζώνη ευθύνης της Λιβύης, η οποία κάλεσε το σκάφος να τους αποβιβάσει στην Τρίπολη. Ομως η MKO, υποστηριζόμενη από τον ΟΗΕ, θεωρεί πως η ασφάλειά τους δεν είναι εγγυημένη εκεί.

Οπως επισήμαινε χθες η εφημερίδα «Le Monde» στο κύριο άρθρο της, αρνούμενη να συμμορφωθεί με μια εντολή μόνο φαινομενικά νόμιμη – να επιστρέψει τους διασωθέντες μετανάστες στη Λιβύη -, η Καρόλα Ρακέτε θύμισε σε όλους τις διεθνείς συνθήκες και μερικές αλήθειες: ναι, η διάσωση στη θάλασσα είναι μια υποχρέωση που επιβάλλεται σε όλους, και όχι μια ύποπτη δραστηριότητα που κάνει τους εθελοντές των ΜΚΟ βοηθούς – είτε το συνειδητοποιούν είτε όχι – των διακινητών. Οχι, η Λιβύη δεν είναι ένα «ασφαλές λιμάνι», όπως το εννοεί το διεθνές ναυτικό δίκαιο, και οι μετανάστες που προσπαθούν να ξεφύγουν από αυτή την κόλαση δεν μπορεί να επιστρέφονται εκεί παρά τη θέλησή τους επειδή αυτό βολεύει πολιτικά. Και ναι, η γνωστή ρητορική του Σαλβίνι, του δημοφιλέστερου πολιτικού στην Ιταλία, γίνεται ακόμα πιο αποτελεσματική επειδή κανείς στην Ευρώπη δεν έχει το κουράγιο να καταπιαστεί με τη μετανάστευση προκειμένου να διατυπώσει κάποια αξιόπιστη εναλλακτική.