Ο πρόεδρος Ερντογάν δεν ήταν έτοιμος

Οταν ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ, υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας και γαμπρός του προέδρου Ερντογάν, ανακοίνωνε στις 12 Μαΐου ότι η χώρα του θα στείλει γεωτρύπανο για έρευνες σε μια θαλάσσια περιοχή που ανήκει στην Κύπρο πολλοί θεώρησαν ότι πρόκειται για άλλο ένα επεισόδιο των διαφωνιών που κρατάνε δεκαετίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Ομως το γεγονός ότι η ανακοίνωση έγινε μια ημέρα πριν ξεκινήσουν τα μεγαλύτερα ετήσια ναυτικά γυμνάστια της Τουρκίας με την επωνυμία «Sea Wolf» στην περιοχή ότι εκείνες τις ημέρες πλήθυναν οι δηλώσεις του προέδρου Ερντογάν και του υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου για τη σίγουρη αγορά των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400, σε ευθεία αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, συν τον μεγάλο αριθμό παραβιάσεων από τουρκικά μαχητικά του ελληνικού εναέριου χώρου, έκανε τους αναλυτές να αναρωτιούνται για το εύρος της κλιμάκωσης.

Και πάλι όμως, όλα αυτά θα μπορούσαν να αποδοθούν στην προβληματική σχέση της Αγκυρας με την Αθήνα αλλά και τη Δύση μετά τις μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο πάρκο Γκεζί της Κωνσταντινούπολης και την κλιμάκωση του πολέμου στη Συρία όταν ο πρόεδρος Ερντογάν φάνηκε να θέλει να αυξήσει τις εξουσίες του πριν από έξι χρόνια. Ομως οι δημοτικές εκλογές της 31ης Μαρτίου στην Κωνσταντινούπολη, τις οποίες το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) έχασε για πρώτη φορά έπειτα από 25 χρόνια και η νίκη του υποψήφιου της αντιπολίτευσης Εκρέμ Ιμάμογλου είναι προφανές ότι ταρακούνησε τον κάποτε ακλόνητο πολιτικό ηγέτη, που είδε να χάνεται το πολιτικό προπύργιο και ο βασικός οικονομικός πυλώνας του κόμματός του. Τον έκανε να αντιδράσει και να μεθοδεύσει την ακύρωση των εκλογών και την επανάληψή τους αύριο. Μια κίνηση που μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ καθώς όλα τα κόμματα συσπειρώθηκαν πίσω από τον Ιμάμογλου, με τις δημοσκοπήσεις να του δίνουν το προβάδισμα έναντι του κυβερνητικού υποψηφίου Μπιναλί Γιλντιρίμ.

Ολα αυτά εκτυλίσσονται σε ένα δυσμενές οικονομικό περιβάλλον για την Τουρκία, που απειλείται με νέες κυρώσεις από τις ΗΠΑ εάν ολοκληρωθεί η αγορά των S-400 – το αποδεικνύουν η πτώση της τουρκικής λίρας αλλά και η μεγάλη γκρίνια στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος. Η εικόνα δεν είναι πολύ καλή για τον Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος είναι προφανές ότι δεν ήταν έτοιμος για αυτές τις εξελίξεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις μια επίδειξη δύναμης έχει αποδειχθεί πάντα «χρήσιμη».

Και δεν είναι μόνο αυτό. Τα πλάνα για την προεκλογική εκστρατεία που ολοκληρώνεται σήμερα, ανατράπηκαν. Ο Ερντογάν μέχρι τις 31 Μαρτίου είχε διεξαγάγει μια «πολεμική» εκστρατεία με πολλές συγκεντρώσεις και υψηλούς τόνους. Μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για επανάληψη των εκλογών στην Κωνσταντινούπολη κι ενώ είχε προγραμματίσει δεκάδες εμφανίσεις σε πολλές γειτονιές, ξαφνικά τις ακύρωσε χωρίς να εξηγηθεί ο λόγος. Σύμφωνα με πηγές στο κυβερνών κόμμα, αποφασίστηκε ότι ο πρόεδρος έπρεπε να «εξαφανισθεί» μέχρι τις 23 Ιουνίου – όχι μόνο από τις δημόσιες εμφανίσεις αλλά και από τις μεγάλες αφίσες του που είχαν γεμίσει τους δρόμους. Οι δημοσκοπήσεις έδειχναν πως η σκληρή στάση του αποξένωσε αρκετές ομάδες-κλειδιά ψηφοφόρων στην Κωνσταντινούπολη, ιδιαίτερα τους Κούρδους και τους υποστηρικτές του ΑΚΡ από τη μεσαία τάξη που ενοχλήθηκαν από την ιδιαίτερα πολωτική ρητορική του. Αλλος ένας λόγος που συνέβαλλε στην απόφαση για την «εξαφάνιση» Ερντογάν ήταν πως έτσι θα μπορούσε να αποστασιοποιηθεί πιο εύκολα σε περίπτωση μιας νέας ήττας.

Ομως όλα άλλαξαν στις αρχές της εβδομάδας όταν οι δημοσκοπήσεις που είχε παραγγείλει το κυβερνών κόμμα έδειξαν τον Ιμάμογλου σταθερά μπροστά. Ο Ερντογάν δεν κρατήθηκε και αποφάσισε να πάρει την κατάσταση στα χέρια του. Ζήτησε από τους συνεργάτες του να εμφανίζεται κάθε μέρα σε μια άλλη συγκέντρωση. «Δεν μπορούμε να αφήσουμε την Κωνσταντινούπολη σε αυτούς τους ψεύτες», είπε σε ομιλία του την Τετάρτη. «Θέλετε να χαρούν και πάλι οι Ελληνες όπως έγινε την πρώτη φορά;». Στόχος το 1,7 εκατομμύριο ψηφοφόροι που δεν προσήλθαν στις κάλπες στις 31 Μαρτίου.

Εάν ο Εκρέμ Ιμάμογλου κερδίσει και πάλι αύριο, τα σύννεφα πάνω από το φαραωνικό παλάτι του Ερντογάν στην Αγκυρα θα πυκνώσουν. Η εξουσία του δεν απειλείται άμεσα, όμως κάτι έχει αρχίσει να κινείται και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της χώρας. Ο Ταγίπ Ερντογάν δεν ήταν έτοιμος για αυτά. Μπορεί να μετατραπούν σε «τέλεια καταιγίδα»; Οι πρώτες σταγόνες έχουν ήδη αρχίσει να πέφτουν.