Η μεγάλη μέρα {LF}της Κωνσταντινούπολης

Οι αυριανές επαναληπτικές δημοτικές εκλογές στον μητροπολιτικό δήμο της Κωνσταντινούπολης έχουν μετατραπεί σε πολιτική αναμέτρηση μείζονος σημασίας. Η οριακή επικράτηση του υποψηφίου της αντιπολίτευσης Εκρέμ Ιμάμογλου στις πρώτες εκλογές της 31ης Μαρτίου κατέφερε βαρύ πλήγμα στο ηθικό των ιθυνόντων του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) που είχαν αναγάγει την εκλογή του Μπιναλί Γιλντιρίμ σε υπόθεση τιμής. Η διατύπωση αιτιάσεων περί της εγκυρότητος των εκλογών αποσκοπούσε να διασκεδασθούν αυτές ακριβώς οι εντυπώσεις. Η επανάληψη των εκλογών, ωστόσο, δεν άρκεσε για τη μεταβολή των αντιλήψεων της κοινής γνώμης. Τουναντίον, κατά τις δημοσκοπήσεις ικανό τμήμα των ψηφοφόρων του κυβερνητικού συνασπισμού, θεωρούν τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης Εκρέμ Ιμάμογλου δίκαιο νικητή των εκλογών και αδικία την επαναληπτική εκλογή. Τούτο ενδέχεται να συμβάλει στην αύξηση της αποχής, αλλά και στη στήριξη του υποψηφίου της αντιπολίτευσης.

Επιπλέον, ο τρόπος με τον οποίο ελήφθη η απόφαση και το σκεπτικό της απετέλεσαν μεν βαρύ πλήγμα εναντίον της ανεξαρτησίας και ακεραιότητας των θεσμών, ενίσχυσαν δε την αποφασιστικότητα και τη συσπείρωση των ψηφοφόρων της αντιπολίτευσης. Για πρώτη φορά από το 2002, η παράσταση νίκης σε προεκλογική περίοδο δεν αναφέρεται στον υποψήφιο του κυβερνώντος κόμματος. Η μάλλον ανέλπιστη επιτυχία Ιμάμογλου στις εκλογές του Μαρτίου συνέγειρε και τμήμα της κοινής γνώμης που είχε χάσει την πίστη στη σημασία της συμμετοχής στις πολιτικές διαδικασίες και απείχε των εκλογών. Εκατοντάδες χιλιάδες πολιτών δήλωσαν συμμετοχή μέσω του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) στις εφορευτικές επιτροπές οι οποίες θα επιδιώξουν να διασφαλίσουν το αδιάβλητο της εκλογικής διαδικασίας.

Πέραν τούτου, η μετεκλογική προσπάθεια αναχαίτισης της επιρροής Ιμάμογλου μεταξύ των ψηφοφόρων κουρδικής καταγωγής φαίνεται ότι δεν απέδωσε πολλά. Η εγκατάλειψη του βασικού πολιτικού μηνύματος περί ψήφου για την «επιβίωση του τουρκικού έθνους», ο περιορισμός των προεκλογικών εκδηλώσεων των Ερντογάν και Μπαχτσελί και η έμφαση στα μετριοπαθή χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του Μπιναλί Γιλντιρίμ φαίνεται ότι δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Ακόμη και η επίσκεψη του Γιλντιρίμ στο Ντιγιάρμπακιρ, η χρήση σε δημόσια ομιλία από τον ίδιο του όρου «Κουρδιστάν» και η προσπάθεια κινητοποίησης προεστών των κουρδικών κοινοτήτων δεν συγκίνησαν πολλούς. Η σαφής δήλωση υποστήριξης της υποψηφιότητας Ιμάμογλου από τον έγκλειστο τέως συμπρόεδρο του «Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών» (HDP) Σελαχατίν Ντεμιρτάς δεν υπήρξε έκπληξη και προοιωνίζεται την ισχυρή στήριξη των ψηφοφόρων κουρδικής καταγωγής προς τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης.

Οσον αφορά την τακτική Ιμάμογλου, αυτή επέμεινε στον συμφιλιωτικό λόγο και στην έμφαση σε ζητήματα χαμηλής πολιτικής και χρηστής διοίκησης. Απευθυνόμενος στη συντηρητική μεσαία και κατώτερη τάξη κατόρθωσε για πρώτη φορά από το 2002 να υπερβεί τις παραδοσιακές διαιρετικές τομές της τουρκικής κοινωνίας στις οποίες το ΑΚΡ είχε οικοδομήσει την πολιτική του ηγεμονία. Οι προσπάθειες από τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ να πληγεί το ήθος και η ακεραιότητα του Ιμάμογλου αποσκοπούσαν να πλήξουν τη δημοφιλία του στα συντηρητικά στρώματα της τουρκικής κοινωνίας. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ερμηνευθεί η επίμονη διασπορά ισχυρισμών για τη δήθεν ελληνική του καταγωγή, τις σχέσεις του με το ΡΚΚ, αλλά και ότι εξύβρισε νομάρχη κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στον Πόντο. Ούτε οι ισχυρισμοί αυτοί ούτε η τηλεμαχία της προηγούμενης Κυριακής φαίνεται ότι επηρέασαν το προβάδισμα του υποψηφίου της αντιπολίτευσης, το οποίο οι τελευταίες δημοσκοπήσεις παρουσιάζουν ισχυρό.

Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ