Ενα απρόσμενο δώρο στην ελληνική οικονομία

Πάνω που τα πράγματα είχαν αρχίσει να γίνονται δύσκολα στην ελληνική οικονομία και να γίνονται συζητήσεις για δημοσιονομικό εκτροχιασμό, πτώση της ανταγωνιστικότητας και οπισθοδρόμηση στις μεταρρυθμίσεις, ένα απρόσμενο δώρο ήρθε να μετριάσει τις κακές εγχώριες οικονομικές εξελίξεις και να δώσει αέρα αισιοδοξίας στο οικονομικό επιτελείο της νέας κυβέρνησης που θα προκύψει μετά τις εκλογές της 7ης Ιουλίου. Πρόκειται για τη δήλωση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Μάριο Ντράγκι, περί μιας νέας ποσοτικής χαλάρωσης, που θα δώσει τη δυνατότητα να μειωθούν τα επιτόκια και να αναθερμάνουν την ευρωπαϊκή οικονομία. Είναι προφανές ότι ο πρόεδρος της ΕΚΤ δεν το έκανε για την Ελλάδα. Το έκανε για να ανακουφίσει τις ευρωπαϊκές τράπεζες και την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τους φόβους των γεωπολιτικών και εμπορικών συγκρούσεων που έχουν ξεκινήσει ανάμεσα στην Αμερική και την Κίνα. Είναι επίσης προφανές ότι η κίνηση του Ντράγκι, παρά τις παρενέργειες των μηδενικών επιτοκίων στη Γερμανία και στη Γαλλία, δεν είναι προσωρινή. Δείχνει μια επιλογή πολιτικής που ουσιαστικά στοχεύει στην απομάκρυνση του κινδύνου επιβράδυνσης και ύφεσης της ευρωπαϊκής οικονομίας λόγω των διεθνών αναταράξεων. Ομως, η Ελλάδα είναι η μεγάλη ωφελημένη. Γιατί είναι αυτή που έχει τα μεγαλύτερα επιτόκια στην Ευρωζώνη. Γιατί επίσης είναι αυτή που θα απαγκιστρωθεί από την αντίστοιχη πορεία των ιταλικών ομολόγων. Η δήλωση του Μάριο Ντράγκι ήταν αρκετή για να οδηγήσει το ελληνικό 10ετές στο ιστορικό χαμηλό 2,525% με τις αποδόσεις τόσο του 5ετούς όσο και του 15ετούς να διαμορφώνονται στο 1,316% και 2,869% αντίστοιχα. Για σύγκριση, τον περασμένο Νοέμβριο το επιτόκιο δανεισμού της χώρας διαμορφωνόταν στο απαγορευτικό 4,68%. Η σημερινή αισιοδοξία στην αγορά της ευρωζώνης βασίζεται στις προσδοκίες των επενδυτών ότι οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο θα χαλαρώσουν περαιτέρω τη νομισματική τους πολιτική λόγω της αβεβαιότητας και των αναταραχών που έχουν προκαλέσει στην παγκόσμια οικονομία οι εμπορικές εντάσεις.

Η μείωση των επιτοκίων θα δώσει τη δυνατότητα στη χώρα μας να δανειστεί φτηνά και να ανταλλάξει ακριβότερο χρέος με φθηνότερο εξοικονομώντας τεράστια ποσά. Τους προσεχείς μήνες, η Ελλάδα θα μπορεί να προσελκύσει κεφάλαια γιατί θα είναι μια χώρα με ρυθμισμένο το χρέος της μέχρι το 2032 και ταυτόχρονα θα δίνει δυσεύρετες επιδόσεις στα επενδυτικά κεφάλαια της ευρωζώνης. Προϋπόθεση βέβαια για να συνεχιστεί αυτή η ευνοϊκή προοπτική και να οδηγηθεί η ελληνική οικονομία στην επενδυτική βαθμίδα, είναι η νέα κυβέρνηση να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις (στη δικαιοσύνη, στη χρήση γης, στην παιδεία), να βελτιώσει τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη (ανταγωνιστικότητα, δημόσια οικονομικά) και να ασκήσει αναπτυξιακή οικονομική πολιτική με λιγότερους φόρους, περισσότερες δημόσιες επενδύσεις και αποτελεσματικότερο κράτος. Εάν γίνουν όλα αυτά, τότε θα είναι εφικτό να αντιμετωπιστούν οι σημερινές νάρκες που αφήνει πίσω της η τρέχουσα κυβέρνηση, με κυριότερη τη διόγκωση των δαπανών και τον μηδενικό δημοσιονομικό χώρο λόγω των προεκλογικών παροχών.

Ο Παναγιώτης Λιαργκόβας είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, πρώην συντονιστής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή