Ουράνιο, γεράκια και{CR}εκκλήσεις για ηρεμία

Μέρα με τη μέρα αυξάνεται η ένταση ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ. Τέσσερα εικοσιτετράωρα μετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν δυο δεξαμενόπλοια στον Κόλπο του Ομάν, και ενώ η Ουάσιγκτον δεν παύει να κατηγορεί ως υπεύθυνη την Τεχεράνη, η τελευταία ανακοίνωσε χθες ότι μέσα στο επόμενο δεκαήμερο σκοπεύει να ξεπεράσει τα διεθνώς συμφωνηθέντα όρια του αποθέματός της σε ουράνιο χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού. Λιγοστεύει ο χρόνος που απομένει στην Ευρώπη προκειμένου να σώσει τη διεθνή πυρηνική συμφωνία με το Ιράν μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ, προειδοποίησε ο ιρανός πρόεδρος Χασάν Ροχανί. Για «πυρηνικό εκβιασμό», που πρέπει να αντιμετωπιστεί με ολοένα και εντονότερη διεθνή πίεση, έκανε λόγο η Ουάσιγκτον. Η αντίδραση της Ευρώπης, ωστόσο, ήταν -όπως και στην περίπτωση των επιθέσεων στα τάνκερ – σαφώς πιο μετρημένη. Η καχυποψία με την οποία αντιμετωπίζουν οι (περισσότερες) ευρωπαϊκές κυβερνήσεις την κυβέρνηση Τραμπ και την επιθετική πολιτική της απέναντι στην Τεχεράνη τις ωθεί – όπως σημείωσαν οι «New York Times» – να μετρούν τα λόγια τους και να απευθύνουν εκκλήσεις για αποκλιμάκωση και «μέγιστη αυτοσυγκράτηση».

Η ΕΕ θα αντιδράσει στην οποιαδήποτε παραβίαση της συμφωνίας του 2015 για το Ιράν μόνον εφόσον αυτή ταυτοποιηθεί επισήμως από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, δήλωσε χθες, για του λόγου το αληθές, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Φεντερίκα Μογκερίνι. Υπάρχει έως τις 8 Ιουλίου ένα παράθυρο για περισσότερο διάλογο ώστε να σωθεί η συμφωνία, δήλωσε από την πλευρά του ο Εμανουέλ Μακρόν, αναφερόμενος στη διορία που είχε δώσει τον Μάιο το ίδιο το Ιράν. Αντίστοιχα επιφυλακτικές εμφανίστηκαν οι χώρες-μέλη της ΕΕ και όσον αφορά την απόδοση ευθυνών για τις επιθέσεις εναντίον του ιαπωνικού τάνκερ «Kokuka Courageous» και του νορβηγικού δεξαμενόπλοιου «Front Altair» την περασμένη εβδομάδα κοντά στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Χορμούζ.

Παρότι το Πεντάγωνο δημοσιοποίησε την Παρασκευή βίντεο που λέει ότι εικονίζει στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης να προσεγγίζουν το ένα από τα δύο δεξαμενόπλοια και να αφαιρούν μία μαγνητική νάρκη που δεν είχε εκραγεί από το πλευρό του κύτους του, μόνον η Βρετανία μοιάζει να συμμερίζεται τη βεβαιότητα της κυβέρνησης Τραμπ – καθώς και της Σαουδικής Αραβίας – ότι πίσω από την επίθεση βρίσκεται το Ιράν. Πολλοί ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών προτίμησαν να στηρίξουν το αίτημα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για διεξαγωγή ανεξάρτητης έρευνας. Οπως όμως επισημαίνει η «Monde», η έλλειψη αξιοπιστίας είναι το λιγότερο σημαντικό εμπόδιο στο οποίο προσκρούει η Ουάσιγκτον: ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει ξανά και ξανά τη βούλησή του να αποδεσμευτεί από τους «βάλτους» της Μέσης Ανατολής, οι δυνατότητές του λοιπόν να αντιδράσει είναι περιορισμένες. Πλαισιώνεται βέβαια από δύο «γεράκια», τον Μάικ Πομπέο και τον Τζον Μπόλτον, που δεν κρύβουν ότι θέλουν να δουν στην Τεχεράνη αλλαγή καθεστώτος. Και η τακτική της «μέγιστης πίεσης» που ακολουθεί η Ουάσιγκτον μοιάζει να τροφοδοτεί τη μέγιστη εκτράχυνση της Τεχεράνης, γεγονός που πολλαπλασιάζει τους κινδύνους ανεξέλεγκτων παρεκτροπών.