Ολη η πόλη σινεμά

Πρόκειται για μια ιδιαίτερη αστική εμπειρία που συνδυάζει τη νοσταλγία για τα θερινά σινεμά με τη συμμετοχή του θεατή στον παλμό και το τοπίο της πόλης. Οπως επίσης και την ανάδειξη πολλών γνωστών σημείων της Αθήνας μας μέσα από μια διαφορετική «χρήση». Αναφέρομαι στο Athens Open Air Film Festival, τη μεγάλη καλοκαιρινή αθηναϊκή κινηματογραφική γιορτή που ξεκίνησε την προπερασμένη Πέμπτη και θα συνεχιστεί μέχρι το τέλος Αυγούστου. Φέτος πραγματοποιείται για ένατη χρονιά σε άλση, πλατείες, παραλίες, θέατρα, αρχαιολογικούς χώρους, αλλά βγαίνει και εκτός των ορίων της πόλης. Και δίνει τη δυνατότητα στους Αθηναίους να παρακολουθήσουν, εντελώς δωρεάν, σπουδαίες κλασικές ταινίες, σε ένα ιδιότυπο «ανοιχτό δίκτυο σινεμά». Οι χώροι προβολής γίνονται κατά κάποιον τρόπο μέρος του θεάματος και είναι, μεταξύ άλλων, η Πειραιώς 260 (του Φεστιβάλ Αθηνών), η Ακαδημία Πλάτωνος, η Ρωμαϊκή Αγορά, η Πλατεία Αβησσυνίας, η Πλατεία Αυδή, η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή, το Εργοστάσιο Λιπασμάτων στη Δραπετσώνα, το Σινέ Ριβιέρα, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, το Νομισματικό Μουσείο, η Τεχνόπολις του Δήμου Αθηναίων, το μικρό θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου.
Τις επόμενες μέρες το πρόγραμμα έχει, την Τρίτη 18 Ιουνίου, στην Πειραιώς 260, τριάντα χρόνια μετά την πρώτη προβολή της, την ταινία του Πίτερ Γκρίναγουεϊ «Ο μάγειρας, ο κλέφτης, η γυναίκα του και ο εραστής της». Την Τετάρτη, 19 του μηνός, στην Ακαδημία Πλάτωνος, τα εμβληματικά «Κόκκινα παπούτσια» των Μάικλ Πάουελ και Εμερικ Πρεσμπέργκερ. Το Σάββατο 22 Ιουνίου, το μικρό θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου γίνεται το φυσικό background μίας από τις ωραιότερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου. Μιλάω για τον «Δεσμώτη του ιλίγγου» του Χίτσκοκ με τους Τζέιμς Στιούαρτ και Κιμ Νόβακ – που είναι κρίμα να το βλέπουμε στην τηλεόραση, όσο… plasma κι αν είναι. Την Τρίτη 25/6, στο θέατρο Αννας Συνοδινού / Βράχων, το ψιλοξεχασμένο αλλά πολύ ενδιαφέρον «Μυστικό του βράχου των κρεμασμένων» του Πίτερ Γουίαρ. Και την Πέμπτη 27/6 είμαστε για να ‘μαστε. Η «Κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας» του Μπουνιουέλ – πού αλλού; – στη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή. Ο Ιούνιος κλείνει το Σάββατο 29/6 στο Μέγαρο Δουκίσσης Πλακεντίας με τις «Επικίνδυνες Σχέσεις» του Στίβεν Φρίαρς. Για τον Ιούλιο, τα ξαναλέμε.

Το Φεστιβάλ Θερινού Κινηματογράφου της Αθήνας γίνεται σε συνδιοργάνωση με τον Οργανισμό Πολιτισμού, Αθλησης και Νεολαίας του Δήμου της Αθήνας και όλες οι παραστάσεις ξεκινούν στις 9.30 (ίσα ίσα να νυχτώσει. Τις μεγαλύτερες ημέρες του χρόνου ζούμε άλλωστε).

Μπιάνκα, η Θεσσαλονικιά
Αναζητώντας στην προσωπική, αστική μυθολογία μου την πιο γνωστή «Θεσσαλονικιά», καταλήγω στη Βίλα (ή Κάζα) Μπιάνκα. Την έχω «συναντήσει» σε αφηγήσεις και αναμνήσεις παλιών Θεσσαλονικιών, σε μυθιστορήματα, σε δημοσιογραφικά κείμενα, ακόμη και σε πολεμικές ανταποκρίσεις. Η ιστορία αυτού του σπιτιού μοιάζει να έχει αφομοιώσει όλα τα ιστορικά χαρακτηριστικά της πόλης. Το εβραϊκό στοιχείο, τις περιόδους ακμής και παρακμής, τις εθνικές περιπέτειες, κυρίως δε τα σαλονικιώτικα σεκλέτια. Χτίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα από τον εβραίο μεγαλοεπιχειρηματία Ντίνο Φερνάντεζ Ντίαζ. Ο οποίος ερωτεύτηκε και παντρεύτηκε την όμορφη νεαρά εξ Ελβετίας που η μητέρα του είχε προσλάβει ως liseuse, δηλαδή για… να της διαβάζει (θέση στο μεταίχμιο υπηρετικού προσωπικού και υπαλλήλου στα αρχοντόσπιτα εκείνης της εποχής). Η νεαρά λεγόταν Blanche de Mayer και από το Blanche προέκυψε το Μπιάνκα. Ο αρχιτέκτονας που σχεδίασε τη βίλα, χαρακτηριστικό δείγμα εκλεκτικισμού, ήταν ο ιταλός Πιέτρο Αριγκόνι. Στα χρόνια του Μεσοπολέμου, την οικογένεια Ντίαζ – και τη Θεσσαλονίκη ολόκληρη – συγκλόνισε η σχέση της μικρής κόρης του Ντίνο, της Αλίνε, με τον… αλλόθρησκο ανθυπολοχαγό του Ελληνικού Στρατού Σπύρο Αλιμπέρτη. Ο έρωτάς τους όμως ξεπέρασε τα εμπόδια και, μετά τον γάμο του, το ζεύγος εγκαταστάθηκε επίσης στη Βίλα Μπιάνκα. Το 1941 η βίλα επιτάχθηκε από τους Ιταλούς και αργότερα πέρασε στους Γερμανούς. Οι διώξεις εναντίον των Εβραίων ήταν η αιτία που ο Ντίνο Φερνάντεζ Ντίαζ διέφυγε στην Ιταλία όπου δολοφονήθηκε από τα SS. Ωστόσο το ζεύγος Αλιμπέρτη κατοικούσε στο ισόγειο της Μπιάνκα έως και τα μέσα της δεκαετίας του 1960 όταν αγοράστηκε από τις οικογένειες Τριάρχου και Μαλλάχ.Τα τελευταία χρόνια στεγάζεται εκεί η Δημοτική Πινακοθήκη  Θεσσαλονίκης, αλλά εντός των ημερών πρόκειται να λειτουργήσει εκεί ένα καφέ απόλυτα εναρμονισμένο με το απαράμιλλο στυλ της Βίλας Μπιάνκα. Κάποιοι γκρινιάζουν ότι το μίσθωμα με το οποίο την παραχώρησε ο δήμος είναι πολύ χαμηλό. Δεν ξέρω όμως αν θεωρείται αυτό πιο σημαντικό από το να είναι οι «θησαυροί» μιας πόλης απόλυτα προσβάσιμοι από τους πολίτες της.

Λεμόνια σε καμβά
Στον Πόρο, στην γκαλερί Citronne. Στον μικρό «ναό» της Τατιάνας Σπινάρη. Εκεί που το καλοκαίρι ξεκινάει πάντα με δύναμη από την Τέχνη. Φέτος ήταν η σειρά του Γιάννη Ψυχοπαίδη να ορίσει το χρώμα και το άρωμα της εποχής. Το δικό του «Λεμονοδάσος» είναι μια σειρά από πίνακες, όλοι με βασικό μοτίβο τα λεμόνια του Πόρου που έχουν εμπνεύσει σπουδαίους ζωγράφους και λογοτέχνες.

Κώστας Πήττας, αρχιτέκτονας
Τι μου αρέσει, τι δεν μου αρέσει στην Αθήνα
Ωδή στο τέλος που έρχεται. Καλοκαίρι στην Αθήνα. Σημειώσεις για μια αδιάφορη, ζεστή νύχτα. Η πόλη ακίνητη. Τα φώτα στις εισόδους των πολυκατοικιών σιωπηλά – κάποιος θα περίμενε ότι θα ούρλιαζαν για να μας πουν τι συμβαίνει. Ηρθαν επισκέπτες. Χαρά. Χαμόγελα. Ευχές. Κάποιος φεύγει αύριο. Νέα αρχή, μακριά απ’ την πόλη. Περπατώ στην Αθήνα, μια καταδικασμένη, σε αργό θάνατο μεγαλούπολη. Η πόλη, τα χαμόγελα των παιδιών, το χαμόγελο της πόλης χάνεται στα μάτια των παιδιών. Oι μέρες στη πόλη, άδειες εικόνες. Δεν ορίζουμε τίποτα, δεν μας έχει απομείνει τίποτα, μόνο η ψευδαίσθηση ότι έχουμε τον έλεγχο. Η δική μου Αθήνα, αυτή όπου θέλω να ζήσω, τίποτα άλλο, παρά ένα όμορφο νησί που δεν έχει ανακαλυφθεί ακόμα, ένας τόπος μαγικός, διάφανος, που κανείς δεν έχει δει ακόμη. «Τι λες, φεύγουμε;». «Οχι φυσικά! Είμαστε στην Αθήνα, στο νησί που ψάχνεις!».