Νέα έξοδος {LF}στις αγορές {LF}με ιστορικά χαμηλά επιτόκια

Οι αγορές περιμένουν μια νέα έκδοση ελληνικών ομολόγων το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου ή το αργότερο στις αρχές Σεπτεμβρίου. Μέχρι τότε, αν συντηρηθεί το σημερινό ευνοϊκό κλίμα όπου οι αποδόσεις των δεκαετών τίτλων καταγράφουν το ένα ιστορικό χαμηλό μετά το άλλο, το κόστος δανεισμού του Δημοσίου στη δεκαετία δεν αποκλείεται να έχει υποχωρήσει ακόμα και κάτω από το 2,5% (χθες στο 2,7%), ενώ σε συνάρτηση με το αποτέλεσμα της κάλπης – ισχυρή αυτοδυναμία ή όχι -, το  περιεχόμενο των προγραμματικών δηλώσεων της νέας κυβέρνησης και τα πρώτα δείγματα γραφής της η αγορά προεξοφλεί αναβαθμίσεις από οίκους αξιολόγησης.

Στη συνέχεια το τοπίο είναι θολό. Η κόντρα Ρώμης – Βρυξελλών με φόντο τη δημοσιονομική εκτροπή της Ιταλίας δεν αποκλείεται να δώσει «πολλά Ρίχτερ» στην αγορά, όπως εκτιμούν αναλυτές, ενώ οι προειδοποιήσεις των δανειστών για τους δημοσιονομικούς κινδύνους στην ελληνική οικονομία μετά το πακέτο Τσίπρα συνιστούν μεγάλες προκλήσεις για τη νέα ελληνική κυβέρνηση.

Ελλάδα και Ιταλία, όπως και όλες οι χώρες της ευρωζώνης, θα πρέπει να υποβάλουν έως τις 15 Σεπτεμβρίου τα προσχέδια προϋπολογισμών τους στην Κομισιόν. Η Ιταλία βρίσκεται προ των πυλών επιβολής κυρώσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος ενώ για την Ελλάδα, μετά το προεκλογικό πυροτέχνημα παροχών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, οι προειδοποιήσεις διαδέχονται η μία την άλλη.

Χθες ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ υπενθύμισε τη δέσμευση της χώρας να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις και «να διατηρήσει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022» προσθέτοντας με νόημα ότι «οι μεταρρυθμίσεις που ήδη εφαρμόστηκαν, όπως αυτές στα εργασιακά αλλά και η μείωση των φόρων εισοδήματος με παράλληλη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, πρέπει να διατηρηθούν και όχι να αντιστραφούν».  Ο επικεφαλής του ESM διαμήνυσε ότι η τήρηση των όσων συμφώνησε η Αθήνα με τους πιστωτές το 2018 είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή των μέτρων ελάφρυνσης του χρέους σπεύδοντας να επισημάνει ότι συνιστά ξεκάθαρη παραβίαση της διαδικασίας το γεγονός ότι δεν προηγήθηκε διαβούλευση της ελληνικής κυβέρνησης με τους θεσμούς για την κατάργηση του μέτρου της μείωσης του αφορολόγητου ορίου.

Στην ετήσια έκθεση του ESM, μάλιστα, σημειώνεται πως «σε περίπτωση δικαστικών αποφάσεων που θα ανατρέψουν βασικές δομικές μεταρρυθμίσεις, η προσαρμογή σε ό,τι αφορά τον δημοσιονομικό αντίκτυπο θα πρέπει να γίνει κυρίως στο ίδιο πεδίο με αυτό που θα αφορά η απόφαση».

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στο δημοσιονομικό πεδίο για τη νέα κυβέρνηση είναι ότι «τα νούμερα δεν βγαίνουν» κατά τις εκτιμήσεις των θεσμών και όπως δήλωσε ο Κλάους Ρέγκλινγκ, «Η Ελλάδα ενδεχομένως να μην επιτύχει το στόχο για το πρωτογενές πλεόνασμα με αισθητή απόκλιση». Οι τελευταίες εκτιμήσεις αναφέρουν πως προκύπτει απόκλιση έως και 3 δισ. ευρώ τον χρόνο εξαιτίας των «μόνιμων μέτρων» που ψήφισε η κυβέρνηση πριν από τις ευρωεκλογές με τη βιαστική καταβολή επιδόματος στους συνταξιούχους και τις μειώσεις ΦΠΑ, ενώ η μονομερής ακύρωση της προνομοθετημένης μείωσης του αφορολογήτου αλλά και των αντιμέτρων του 2020, δεν έχουν ακόμα κοστολογηθεί. Σε κάθε περίπτωση οι θεσμοί ζητούν, όπως προκύπτει και από την έκθεση Ρέγκλινγκ, το αφορολόγητο να μειωθεί προκειμένου να διευρυνθεί η φορολογική βάση αλλά παράλληλα να υπάρξουν και μειώσεις φόρων με αναπτυξιακό χαρακτήρα. Τέτοιες θεωρούνται η μείωση του ΕΝΦΙΑ σε συνδυασμό με αλλαγή της δομής του αλλά και οι αλλαγές στην κλίμακα φορολογίας εισοδήματος με εφαρμογή συνολικά μειωμένων συντελεστών. Αφορολόγητο και μειώσεις φόρων θα μπορούσαν να έχουν ισοδύναμο δημοσιονομικό αποτέλεσμα αλλά δεν λύνουν την εξίσωση του πρωτογενούς πλεονάσματος.
Μετριοπαθείς υπολογισμοί της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα κλείσει φέτος – με τα σημερινά δεδομένα – στο 2,9% του ΑΕΠ με μια απόκλιση 1,2 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Η νέα κυβέρνηση θα πρέπει τον Σεπτέμβριο να λάβει τα μέτρα της. Στο μεσοδιάστημα, όμως, το παράθυρο νέας εξόδου στις αγορές παραμένει όχι μόνο ανοιχτό αλλά και ευνοϊκό.

Το ελληνικό Δημόσιο, ποτέ ξανά δεν είχε την ευκαιρία να δανειστεί για δέκα χρόνια με επιτόκιο χαμηλότερο από το 3% όπως συμβαίνει σήμερα. Οι ελληνικοί τίτλοι επωφελούνται του ευρωπαϊκού κύματος διαρκούς συρρίκνωσης των αποδόσεων των ομολόγων, ενώ η προσδοκία αλλαγής οικονομικής πολιτικής σε συνδυασμό με τις εκτιμήσεις των διεθνών αναλυτών για ισχυρές πιθανότητες καθαρής αυτοδυναμίας της Νέας Δημοκρατίας ενισχύουν το θετικό κλίμα. Την περασμένη Τετάρτη, ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους δανείστηκε με επιτόκιο μόλις 0,47%, μέσω εντόκων γραμματίων ετήσιας διάρκειας 812,5 εκατομμύρια ευρώ. Τρεις μήνες νωρίτερα, στις 13 Μαρτίου, η ίδια έκδοση είχε κοστίσει 0,95%.

Περιμένουν κάτι… εντυπωσιακό
Τα επόμενα βήματα εξόδου στις αγορές θα καθοριστούν από τον νέο υπουργό Οικονομικών. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πως θα μπορούσε να επιχειρηθεί «κάτι εντυπωσιακό», όπως για παράδειγμα μια έκδοση 15ετούς ομολόγου με στόχο 5 δισ. ευρώ ή «κάτι συντηρητικό», όπως για παράδειγμα μια επανέκδοση πενταετών ομολόγων ή μια νέα έκδοση επταετίας. Ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, την αναγκαία προεργασία την έχει ήδη κάνει. Είναι γνωστό πως είχε έτοιμη νέα έκδοση ομολόγων μετά το Πάσχα, στις αρχές Μαΐου αλλά το πακέτο Τσίπρα τίναξε το στόρι στον αέρα. Οι αποδόσεις των ομολόγων άρχισαν να τραβούν έντονα την ανηφόρα μέχρι τις ευρωεκλογές, το αποτέλεσμα των οποίων έδωσε την προσδοκία στους επενδυτές για την εφαρμογή μιας νέας οικονομικής πολιτικής περισσότερο φιλικής στην ανάπτυξη και τις επενδύσεις.