Ισότητα μόνο στα… καρτούν

Μπορεί οι γυναικείες φιγούρες της Μοάνα στην ομώνυμη ταινία ή της Ελσα στο «Ψυχρά κι ανάποδα» να είναι δημοφιλείς και αξιολάτρευτες, όμως παραμένουν σπάνιες περιπτώσεις. Η παραγωγή ταινιών κινουμένων σχεδίων των τελευταίων έντεκα ετών (2007-2018) δεν έχει αυξήσει το ποσοστό στη δημιουργία περισσότερων γυναικείων πρωταγωνιστικών μορφών. Και σύμφωνα με μια έρευνα στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, οι έγχρωμες γυναίκες είναι ακόμη πιο σπάνιες στο να αναδειχθούν στη βιομηχανία του κινηματογράφου.

Παρά τις κινητοποιήσεις της τελευταίας χρονιάς για το αίτημα της ίσης αντιπροσώπευσης σε όλα τα επίπεδα και ειδικά στις θέσεις στελεχών, τα στοιχεία της έρευνας από την Ομάδα Πρωτοβουλίας Ανενμπεργκ του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας δείχνουν ότι η βιομηχανία του κινηματογράφου παραμένει σκληρή για τις γυναίκες και απρόσιτη στα κέντρα αποφάσεων και δημιουργικής διαδικασίας.

Η διαφορά όμως ξεκίνησε από τον χώρο των ταινιών κινουμένων σχεδίων. Σε αυτό το ειδικό πεδίο αναδεικνύονται οι γυναίκες που παράγουν, σκηνοθετούν, γράφουν σενάρια, διευθύνουν εταιρείες. Μάλιστα γυναίκες βρίσκονται στο 50% των διευθυντικών θέσεων. Στο διάστημα από το 2007 έως το 2018 δημιουργήθηκαν 120 φιλμ με κινούμενα σχέδια. Σε αυτά, τα 4 από τα 10 είχαν γυναίκες παραγωγούς. Αυτός ο αριθμός είναι διπλάσιος από τον αριθμό των γυναικών που ανέλαβαν την παραγωγή ταινιών δράσης στο ίδιο διάστημα.

ΣΤΗ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ. Ωστόσο, σε άλλα πόστα της κινηματογραφικής παραγωγής κινουμένων σχεδίων οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι μειονότητα, όπως υπογραμμίζουν οι «New York Times» στην επεξεργασία των στοιχείων της έρευνας Ανενμπεργκ. Από τους 197 σκηνοθέτες αυτών των ταινιών, μόλις πέντε (το 2,5% δηλαδή) είναι γυναίκες. Η Τζένιφερ Γιου Νέλσον που σκηνοθέτησε δύο ταινίες «Kung Fu Panda» είναι η μοναδική που το όνομά της εμφανίζεται δύο φορές στη σχετική λίστα.

Τα αριθμητικά στοιχεία έρχονται σε αντίθεση με τον αριθμό των γυναικών που ελπίζουν και παράλληλα εκπαιδεύονται για να εισέλθουν στις κινηματογραφικές εταιρείες. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα τελευταία χρόνια περίπου τα δύο τρίτα των φοιτητών που συμμετείχαν σε προγράμματα σπουδών για κινούμενα σχέδια σε κορυφαίες σχολές ήταν γυναίκες. Αλλωστε, γυναίκες σκηνοθέτησαν περίπου τις μισές από τις ταινίες κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους που παρουσιάστηκαν σε αρκετά σημαντικά φεστιβάλ ταινιών τα τελευταία χρόνια.

Οι ερευνητές, ερευνώντας διεξοδικά τη σχέση των γυναικών με τη σύγχρονη εργασία, διαπίστωσαν ότι πολλές γυναίκες που προσπαθούσαν να βρουν τον δρόμο τους στον χώρο των κινουμένων σχεδίων ανέφεραν ότι το εργασιακό τους περιβάλλον ευνόησε και προώθησε τους άνδρες, με συνέπεια εκείνες να νιώθουν λιγότερο αξιόλογες και ελάχιστα αναγνωρισμένες.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι τα συμπεράσματά τους δείχνουν ότι η βιομηχανία κινουμένων σχεδίων, όπως και πολλοί άλλοι τομείς, διέπεται από μια κουλτούρα «ομόφυλων» εργοδοτών, σημειώνοντας ότι οι εργοδότες αυτοί προτιμούν άνδρες ακριβώς στα δικά τους πρότυπα.

«Στην περίπτωση αυτή οι γυναίκες αισθάνονται ότι είναι αποκλεισμένες από την ανδροκρατούμενη περιοχή των κινουμένων σχεδίων» ανέφερε η έκθεση. «Αν όσες συμμετείχαν στην έρευνά μας και απάντησαν στα ερωτήματά μας θεωρηθούν αξιόπιστες, τότε η βιομηχανία των κινουμένων σχεδίων δίνει προτεραιότητα στα στερεότυπα και όχι στις δεξιότητες».