Ο συγκρουσιακός πολιτικός διπολισμός των Ηνωμένων Πολιτειών

Η πολιτική ζωή στις ΗΠΑ έχει προ πολλού εισέλθει σε συγκρουσιακό διπολισμό, ο οποίος έχει διασαλεύσει την παράδοση της συναίνεσης που διατήρησε ενωμένη την πολυεθνική υπερδύναμη. Βέβαια κατά καιρούς μεγάλα ζητήματα όπως η συνομοσπονδία των Νοτίων που οδήγησε στον Αμερικανικό Εμφύλιο, είχαν διχάσει βαθιά τη χώρα. Ο σημερινός διχασμός οικοδομήθηκε σταδιακά από την προεδρία του Ρόναλντ Ρέιγκαν που έθεσε τέλος στην εποχή που δημιούργησε ο Φρανγκλίνος Ρούζβελτ όταν έβγαλε τη χώρα του από το οικονομικό κραχ. Ο σημαντικότερος αυτός αμερικανός πρόεδρος του 20ού αιώνα έπλασε τον νέο τότε πολίτη, με ευαισθησία για τον χειμαζόμενο από την κρίση συνάνθρωπό του.

Το πρότυπο πέρασε και στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών κατά την οκταετία Αϊζενχάουερ. Εγινε έτσι δυνατό ο πρόεδρος Λίντον Τζόνσον, με την νομοθεσία του υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να πολεμήσει τον αποκλεισμό των μαύρων από την πολιτική ζωή του Νότου. Με τον Ρέιγκαν, τους Μπους και τώρα τον Τραμπ, η παράδοση Ρούζβελτ τελείωσε.

Αν και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα απέκτησε τον μαζικό χαρακτήρα των αποσυνάγωγων του αμερικανικού ονείρου, κατευθύνεται κυρίως, όχι από μαζικές οργανώσεις αλλά από ολίγους ευνοημένους του συστήματος όπως οι πάμπλουτοι αδελφοί Κόουκ. Με την καθήλωση των μέσων και μικρών αποδοχών, ο μικρομεσαίος ψηφοφόρος παρακολουθεί με ενδιαφέρον τα λαϊκιστικά συνθήματα του Τραμπ. Μοιράζεται ακόμα τον φθόνο του αστοιχείωτου μικρού ψηφοφόρου κατά των φιλελεύθερων διανοουμένων που ευαγγελίζεται ο τηλεοπτικός σταθμός Fox.

Στο νέο του βιβλίο «If we can keep it: How the Republic collapsed and how it might be saved» ο Μάικ Τομάσκι νοσταλγεί τον μεταπολεμικό ανθρωπισμό των Δημοκρατικών και τον ζήλο τους να βελτιώσουν όλη την ανθρωπότητα. Από την άλλη, αποδίδει την ευθύνη για το φοβερό λάθος της εμπλοκής στον πόλεμο του Βιετνάμ, στους επίλεκτους αποφοίτους του Χάρβαρντ και του Γέιλ που συμβούλευαν τον Κένεντι και τον Τζόνσον. Οι «νεοσυντηρητικοί» του Μπους του νεότερου επανέλαβαν το λάθος των προκατόχων τους στο Ιράκ χωρίς τα οράματα εκείνων. Η νομή της γυμνής ισχύος υπήρξε το μόνο τους όραμα και δικαιολογία. Οι σημερινοί Ρεπουμπλικανοί μαθήτευσαν στα δικά τους θρανία.

Με το πρόσφατο ταξίδι του στο Ηνωμένο Βασίλειο ο πρόεδρος Τραμπ φρόντισε να εμπλακεί στα εσωτερικά ζητήματα της χώρας. Οι δηλώσεις του υπέρ του Φάρατζ και του Μπόρις Τζόνσον δίνουν στους εχθρούς του Brexit την εντύπωση ότι εύχεται την καταστροφή της Βρετανίας. Η υποδοχή των διαμαρτυρομένων για την επίσκεψή του, θεωρήθηκε από τον ίδιο σαν «fake news».

Οι μεγάλοι σύμμαχοι του αμερικανού προέδρου βρίσκονται στο Ανώτατο Δικαστήριο αφενός και στη Γερουσία αφετέρου. Ο αρχηγός της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών της Γερουσίας Μιτς ΜακΚόνελ, κατάφερε να αποκλείσει την επιλογή του προέδρου Ομπάμα για το Ανώτατο Δικαστήριο και να εργαστεί με φανατισμό για να μην υπάρξει δεύτερη θητεία του μαύρου προέδρου. Ο ΜακΚόνελ είναι χαρακτηριστικό δείγμα του σημερινού Ρεπουμπλικανού πολιτικού. Είναι κυνικός, ψυχρός και αδιάφορος για θέματα αρχής. Οι παλιοί φανατικοί Ρεπουμπλικανοί επιδείκνυαν ένα πάθος που ήταν τουλάχιστον ανθρώπινο. Οι σημερινοί είναι σαν από άλλον πλανήτη.