Εκκληση της Ελίφ Σαφάκ για τη λογοκρισία

Η Ελίφ Σαφάκ, από τις ηγετικές μορφές της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, έκανε έκκληση στην παγκόσμια κοινότητα προκειμένου να υποστηρίξουν τους συγγραφείς, τους ακαδημαϊκούς και τους δημοσιογράφους της χώρας της, αφού κάθε ίχνος δημοκρατίας έχει εκπέσει στην Τουρκία. «Η Τουρκία σήμερα είναι το μεγαλύτερο κάτεργο για τους δημοσιογράφους. Είναι επίσης πολύ σκληρή η συμπεριφορά της προς τους ακαδημαϊκούς και χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη δουλειά τους επειδή τόλμησαν να υπογράψουν ένα απλό αίτημα ειρήνης» είναι τα λόγια της Ελίφ Σαφάκ στη διάρκεια του λογοτεχνικού φεστιβάλ Χέι, όπου παραβρέθηκε ως καλεσμένη ομιλήτρια.

Η Σαφάκ είναι από τις πιο έγκυρες φωνές και μπορεί να μιλήσει εκ μέρους των συναδέλφων της, οι οποίοι διώκονται από το καθεστώς της Τουρκίας και τις επιτροπές λογοκρισίας. Πρόσφατα, όπως είπε η ίδια, ο συγγραφέας Αμπντουλά Σεβτσί είναι σε κράτηση μαζί με τον εκδότη του Αλατίν Τοπτσού, επειδή σε ένα μυθιστόρημά του, του 2013, περιλαμβάνει την αφήγηση ενός παιδεραστή για τη σεξουαλική κακοποίηση ενός παιδιού από αυτόν. Η επιτροπή λογοκρισίας στην Τουρκία μάλιστα έχει ζητήσει να καταδικαστούν συγγραφέας και εκδότης για κακοποίηση παιδιού και παρακίνηση εγκληματικών ενεργειών. Στο μεταξύ η Σαφάκ είπε σε συνέντευξή της στην εφημερίδα «The Observer» ότι ένας τούρκος εισαγγελέας ζήτησε να ερευνήσει τα μυθιστορήματά της «The Gaze» (1999) και «Three Daughters of Eve» (2016) και ότι λαμβάνει υβριστικά μηνύματα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου για το πρόσφατο μυθιστόρημά της «10 Minutes, 38 Seconds in this Strange World», το οποίο παρακολουθεί τις τελευταίες στιγμές μιας ιερόδουλης. «Στα μηνύματά τους ταγκάρουν το υπουργείο Δικαιοσύνης και τους εισαγγελείς καταγγέλλοντας ότι “γράφει ένα προσβλητικό μυθιστόρημα, γιατί δεν την πηγαίνετε σε δίκη;”». Η δημοφιλής στο εξωτερικό Σαφάκ δικάστηκε ήδη και αθωώθηκε το 2006 λόγω «προσβολής της τουρκικής συνείδησης» επειδή ένας χαρακτήρας στο μυθιστόρημά της «The Bastard of Istanbul» αναφέρει τη σφαγή των Αρμενίων που συνέβη κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και την αποκαλεί γενοκτονία.

ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ. Η Σαφάκ μίλησε επίσης για τα αυξημένα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας που πλήττει την Τουρκία και από τα οποία μόνο το 15% καταγράφεται. Αναφέρθηκε και στον υψηλό δείκτη κοριτσιών που παντρεύονται στην παιδική τους ηλικία. «Ο αριθμός των παιδιών – νυφών είναι επικίνδυνος. Γι’ αυτό πρέπει να μιλάμε για τα προβλήματά μας και όχι να προσποιούμαστε ότι δεν υπάρχουν. Η τέχνη της αφήγησης θα πρέπει λοιπόν να τολμά να ανοίγει τη συζήτηση σε αυτά τα δύσκολα θέματα. Σε όλα μου τα βιβλία έχω προσπαθήσει να δώσω φωνή σε εκείνους που τη στερούνται. Εχω γράψει για περιθωριοποιημένους, για μειονότητες, εκτοπισμένους, εξόριστους. Ηθελα οι ιστορίες τους να ακουστούν. Γι’ αυτό λοιπόν βλέπω ως τραγωδία αυτή την κατάσταση, όπου, αντί να αλλάζουν οι νόμοι και να δημιουργούνται καταφύγια για κακοποιημένες γυναίκες και παιδιά και να βελτιώνονται οι συνθήκες των θυμάτων, επιτίθενται στους μυθιστοριογράφους. Είναι πολύ θλιβερό».