Ενας περίπατος στην κλασική Αθήνα

Ηταν το δώρο που περίμενε για τα πρώτα του γενέθλια: ένας επιπλέον όροφος, με τη μεγαλύτερη σωζόμενη γειτονιά της αρχαίας Αθήνας, γεμάτη πλουσιόσπιτα – στην περιοχή έμενε και ο πατέρας του Ηρώδη Αττικού – αλλά και εργαστήρια, με δύο κεντρικές οδικές αρτηρίες που μπορεί με μια ματιά και μόνο να προσφέρει ένα ταξίδι στον χρόνο: από την εποχή που χτιζόταν ο Παρθενώνας ώς τα χρόνια των Ρωμαίων και αργότερα των Βυζαντινών.

Το δώρο αυτό καθυστέρησε εννέα ολόκληρα χρόνια, αλλά είναι (σχεδόν) έτοιμο να παραδοθεί στον κάτοχό του με αφορμή τα δέκατα γενέθλιά του. Δεν είναι άλλο από την ανασκαφή που βρίσκεται στα έγκατα του Μουσείου Ακρόπολης. Δώρο που αν μη τι άλλο δικαιούται το δημοφιλές και δραστήριο Μουσείο, το οποίο μέσα στην πρώτη δεκαετία της παρουσίας του κατάφερε όχι μόνο να υποδεχθεί 14,5 εκατ. επισκέπτες και να τιμηθεί με πολλές διεθνείς διακρίσεις, αλλά και να είναι το μοναδικό ελληνικό Μουσείο που έχει καταφέρει να κατακτήσει μια θέση στα 100 πλέον επισκέψιμα παγκοσμίως, καθώς βρέθηκε στην 33η για το 2018 κερδίζοντας πέντε θέσεις σε σύγκριση με τις δύο προηγούμενες χρονιές.

Για να αποκαλυφθεί η γειτονιά που αναπτυσσόταν στις πλευρές δύο ανηφορικών δρόμων κάτω από τον Ιερό Βράχο, χρειάστηκαν οκτώ χρόνια ανασκαφών, οι οποίες προκάλεσαν 109 μηνυτήριες αναφορές από τους περιοίκους για καταστροφή αρχαιοτήτων παρά το γεγονός ότι στο οικόπεδο των 8.700 τ.μ. όπου ανεγέρθηκε το Μουσείο Ακρόπολης απομακρύνθηκαν μόλις 6,13 τ.μ. αρχαιοτήτων για τη θεμελίωσή του και 500 τ.μ. για τη δημιουργία των υπογείων του.

«Θύμα» αρχικά της χρονοβόρας διαδικασίας συντήρησης του μεγάλου όγκου των ευρημάτων (περί τα 40.000) και της οργάνωσης των διαδρομών και κατόπιν της  οικονομικής κρίσης, αφού τα αποθεματικά του Μουσείου που προορίζονταν το έργο «κουρεύτηκαν» και από 3,7 εκατ. ευρώ έμειναν στο ταμείο μόλις 900.000 ευρώ, η ανασκαφή είναι τελικά έτοιμη να υποδεχτεί τους πρώτους της επισκέπτες.

ΤΑ 1.300 ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Εν μέρει, ωστόσο, διότι οι προθήκες που θα φιλοξενήσουν τα 1.300 κινητά ευρήματα – μία εκ των οποίων μήκους 34 μ. θα επιτρέπει τη θέαση μέσα από ένα στενό άνοιγμα, ενώ μια άλλη θα έχει τη μορφή ενός διάφανου πηγαδιού στα τοιχώματα του οποίου θα κρέμονται τα λαγήνια που βρέθηκαν πεσμένα στο εσωτερικό του – τα οποία θα δίνουν την ευκαιρία στους επισκέπτες μέσα από 21 διαφορετικές ενότητες να γνωρίσουν τις πτυχές της καθημερινής ζωής των ανθρώπων που έζησαν στην περιοχή (όπως το φαγητό, ο καλλωπισμός, η λατρεία, ο φωτισμός, ο θάνατος, η γραφή και το παιχνίδι) και τα οποία χρονολογούνται από το 3.000 π.Χ. που ώς τις αρχές του 13ου αι μ.Χ. δεν είναι στη θέση τους και θα χρειαστεί ένας ακόμη χρόνος έως ότου τοποθετηθούν στον υπόγειο χώρο του Μουσείου, σύμφωνα με τη διευθύντρια συλλογών και εκθέσεων του Μουσείου, Σταματία Ελευθεράτου. Το ίδιο ισχύει και για τον χώρο που θα φιλοξενήσει μια μικρή γλυπτοθήκη – από τα κορυφαία εκθέματα της οποίας θα είναι το γλυπτό πορτρέτο του Αριστοτέλη που θεωρείται το πληρέστερο από τα 20 που έχουν φτάσει ώς τις μέρες μας και το πορτρέτο του Πλάτωνα.

Από τις 21 Ιουνίου, μία μέρα μετά τα γενέθλια του Μουσείου, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να περπατήσουν πάνω στον δρόμο που οδηγούσε από το παλαιότερο λιμάνι της Αθήνας, το Φάληρο, μέσω των πυλών του αθηναϊκού τείχους στην Ακρόπολη κι αν είναι παρατηρητικοί θα δουν τις  γραμμές που άφησαν οι ρόδες από τις άμαξες στο εσωτερικό των ρείθρων. Και εν συνεχεία πάνω σε ειδικές μεταλλικές πλατφόρμες να ταξιδέψουν στις διαφορετικές εποχές που κρύβει το παλίμψηστο της ανασκαφής καθώς θα περνούν δίπλα από μια αίθουσα συμποσίου, εκεί όπου οι άνδρες της εποχής του Περικλή γλεντούσαν. Λίγα βήματα πιο μακριά οι λίθινες δεξαμενές γίνονται όχημα για να μεταφερθούν στην ελληνιστική εποχή, ενώ ένα λουτρό είναι αρκετό για ένα ταξίδι στα χρόνια των Ρωμαίων.

Κι αν αυτά συμβαίνουν στο υπόγειο του Μουσείου, εκπλήξεις υπάρχουν και στο εσωτερικό του. Από τις αποθήκες βγήκαν αρχιτεκτονικά μέλη από τον Εκατόμπεδο, τον μακρινό πρόγονο του Παρθενώνα, ενώ μια μικρή μεταλλική γέφυρα τοποθετήθηκε μπροστά από τη δυτική ζωφόρο, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να πλησιάσουν πολύ κοντά στο ανάγλυφο και να διαπιστώσουν με τα μάτια τους – χωρίς κείμενα και επεξηγήσεις – για ποιο λόγο είναι αριστουργήματα τα Γλυπτά του Παρθενώνα. {ARX}
Τα δέκατα γενέθλια δε, φαίνεται πως συμπίπτουν και με τη θεραπεία «ασθενειών» που χρόνιζαν και ταλαιπωρούσαν το Μουσείο. Ηδη από τον Μάρτιο έχει αρχίσει να αποκτά μόνιμο προσωπικό (ώς τώρα οι εργαζόμενοί του ανήκαν στον Οργανισμό Ανέγερσης Μουσείου Ακρόπολης) και εκτιμάται ότι προσεχώς θα ξεκινήσει η διαδικασία κάλυψης της θέσης γενικού διευθυντή.
Το Μουσείο της Ακρόπολης από την ημέρα που εγκαινιάστηκε κατέρριψε και το τελευταίο επιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου που αρνείται να επιστρέψει τα Γλυπτά στην Ελλάδα. Δέκα χρόνια μετά υπάρχει ελπίδα; «Δεν σταματήσαμε ποτέ να προσπαθούμε. Χρειάζεται διαρκής πίεση από το διεθνές κοινό. Πιστεύω πως θα συμβεί απρόσμενα», απαντά ο πρόεδρος του Μουσείου, Δημήτρης Παντερμαλής.

ΜΕ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ. Αμιγώς συνδεδεμένο με τον αρχαιολογικό χώρο του Ιερού Βράχου το Μουσείο δεν θα μπορούσε να αφήσει τα μνημεία, των οποίων πολύτιμα μέλη φιλοξενεί στις αίθουσες του, εκτός των εορταστικών του εκδηλώσεων. Και για τον λόγο αυτό επιλέχτηκαν 100 και πλέον φωτογραφίες από τα 300.000 και πλέον τεκμήρια που διαθέτει η Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης που παρουσιάζουν τον μόχθο και την προσπάθεια στο μακροβιότερο αναστηλωτικό πρόγραμμα παγκοσμίως, εκείνο των μνημείων της Ακρόπολης. Τεχνίτες πάνω σε σκαλωσιές, αρχιτεκτονικά μέλη πολλών τόνων αιωρούμενα, στιγμές αγωνίας που αποτύπωσε ο φωτογραφικός φακός, αλλά και ώρες αναμελιάς με τσιμπούσια δίπλα σε αντίγραφα των Καρυάτιδων! Ανάμεσα στο εντυπωσιακά μεγεθυσμένο ασπρόμαυρο φωτογραφικό υλικό της έκθεσης «Σμίλη και μνήμη» αξίζει να προσέξετε και τα αντικείμενα που το πλαισιώνουν όπως ένα φάτνωμα από την οροφή των Προπυλαίων, τους αρχαίους συνδέσμους από μολύβι και τους σύγχρονους από τιτάνιο, τα εργαλεία, αλλά και το σπιρτόκουτο που είχαν κρύψει οι εργάτες τον Οκτώβριο του 1913 σε μια σχισμή στον οπισθόναο του Παρθενώνα και εντοπίστηκε κατά τις εργασίες αναστήλωσης το 2002.

INFO

Στις 20 Ιουνίου η είσοδος στο Μουσείο Ακρόπολης θα είναι ελεύθερη (8.00 – 20.00). Την παραμονή θα λειτουργήσει ώς τα μεσάνυχτα (20.00 – 00.00 με ελεύθερη είσοδο) με συναυλία ορχηστρικής μουσικής υπό τον Σταύρο Ξαρχάκο στις 21.00. Η ανασκαφή θα ανοίξει για το κοινό στις 21 Ιουνίου