Αντεξε μόλις έναν χρόνο η Νάλες

Εναν χρόνο, έναν μήνα και 11 ημέρες. Τόσο άντεξε η Αντρέα Νάλες πρόεδρος του SPD. Ανέλαβε το κόμμα από τον Μάρτιν Σουλτς μετά την ήττα στις βουλευτικές εκλογές (20,5%), αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει μετά την πανωλεθρία των ευρωεκλογών (15,8%). Χθες η Αντρέα Νάλες ανακοίνωσε την παραίτησή της και από τα δύο αξιώματα.«Η συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Ομάδα και οι τοποθετήσεις πολλών κομματικών στελεχών μου έδειξαν ότι δεν υπάρχει πλέον η στήριξη που είναι απαραίτητη για την άσκηση των καθηκόντων μου στα αξιώματά μου», έγραψε η Νάλες στα μέλη του κόμματος. Σήμερα υποβάλλει την παραίτησή της στο κόμμα και την Τρίτη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα. Η 49χρονη Νάλες θα αποχωρήσει πλήρως από την πολιτική παραδίδοντας και τη βουλευτική της έδρα.

Οι Σοσιαλδημοκράτες δεν φημίζονταν ποτέ για τις καλές σχέσεις μεταξύ των ηγετικών τους στελεχών. Θύμα αυτής της «παράδοσης» είναι και η Νάλες. «Ντρέπομαι για τη μεταξύ μας συμπεριφορά τις τελευταίες εβδομάδες», είπε ο Κέβιν Κίνερτ, πρόεδρος της νεολαίας «Γιούζος», από τους εσωκομματικούς αντιπάλους της Νάλες.

Η διαδοχή της στην προεδρία του κόμματος και την Κοινοβουλευτική Ομάδα είναι ανοιχτή. Ιδιαίτερο βάρος πέφτει στον αντιπρόεδρο του κόμματος Ολαφ Σολτς, υπουργό Οικονομικών και αντικαγκελάριο, ο οποίος έχει αποκλείσει συνέχιση του «μεγάλου συνασπισμού» μετά τις επόμενες εκλογές. Τα άλλα ονόματα που ακούγονται είναι η πρωθυπουργός της Ρηνανίας – Παλατινάτου, Μάλου Ντράιερ ως πρόεδρος του κόμματος και ο Φρανς Μίτσερνιχ πρόεδρος Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ο πρωθυπουργός της Κάτω Σαξονίας, Στέφαν Βάιλ και η πρωθυπουργός του Μεκλεμβούργου – Πομερανία, Μανουέλα Σβέσιγκ.

Η Νάλες ήταν το σημαντικότερο στήριγμα της συγκυβέρνησης με τη Μέρκελ στο SPD – η παραίτησή της ανοίγει τον δρόμο για την αποχώρηση του SPD από την κυβέρνηση και πιθανότατα για πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο. Ο «μεγάλος συνασπισμός» CDU/CSU-SPD βρίσκεται «στην κόψη του ξυραφιού» εκτίμησε ο χριστιανοδημοκράτης αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής Ομάδας Κάρστεν Λίνεμαν. Η βόμβα της Νάλες έσκασε λίγες ώρες πριν ξεκινήσει και η συνδιάσκεψη της ηγεσίας της συντηρητικής Χριστιανικής Ενωσης προκειμένου να αξιολογήσει το εκλογικό αποτέλεσμα των ευρωεκλογών. Η πρόεδρος του CDU Ανεγκρέτ Κραμπ – Κάρενμπαουερ δήλωσε ότι θέλει να συνεχιστεί η κυβερνητική συνεργασία με τους Σοσιαλδημοκράτες.

Ωστόσο αυτό είναι και το μεγάλο δίλημμα για το SPD. Αφενός δεν μπορεί να εξαργυρώσει τα θετικά της κυβερνητικής του θητείας, διότι δεν μπορεί να βγει από τον φαύλο κύκλο της ομφαλοσκόπησης και της αμφισβήτησης της ηγεσίας του. Αφετέρου, αν αποχωρήσει τώρα από την κυβέρνηση, δεν θα έχει και τη δυνατότητα να ολοκληρώσει ένα έργο, με την επιτυχία του οποίου μπορεί να πάει στις εκλογές στο τέλος της θητείας το 2021.

«Οποιος και να είναι ο διάδοχος της Νάλες, θα κληθεί να απαντήσει στην ερώτηση – μπανανόφλουδα: συμμετοχή στην κυβέρνηση ή όχι;», εκτίμησε ο οικονομολόγος Χέντικ Εντερλάιν του «Hertie School of Covernance». «Το SPD κατάφερε πολλά στην κυβέρνηση, αλλά η έλλειψη επιδοκιμασίας από τον λαό θέτει τα πάντα υπό αμφισβήτηση».

Τα σενάρια της επόμενης ημέρας

Αν διαλυθεί ο σημερινός κυβερνητικός συνασπισμός της Μέρκελ, δύο είναι τα σενάρια για την επόμενη ημέρα της Γερμανίας. Πρώτον, μία νέα προσπάθεια για κυβέρνηση τριών κομμάτων Χριστιανική Ενωση – Πράσινοι – Φιλελεύθεροι, είναι το λεγόμενο μοντέλο «Τζαμάικα», στη σημαία της οποίας παραπέμπουν τα χρώματα των τριών κομμάτων. Επιχειρήθηκε μετά τις εκλογές του 2017 και είχαν φτάσει πολύ κοντά στη συμφωνία, την τορπίλισαν όμως οι Φιλελεύθεροι. Ο πρόεδρος του FDP Kρίστιαν Λίντνερ δεν ήθελε τότε την Ανγκελα Μέρκελ. Αλλά τώρα θα έμπαινε ευχαρίστως στη διαπραγμάτευση με τη διάδοχο της Μέρκελ, Ανεγκρέτ Κραμπ – Καρενμπάουερ.

Αυτήν τη φορά είναι οι Πράσινοι, που δεν έχουν κανένα λόγο να μπουν για δύο χρόνια σε μία συγκυβέρνηση με το προηγούμενο εκλογικό αποτέλεσμα. Αντίθετα, έχουν κάθε λόγο να θέλουν τις πρόωρες εκλογές με τη βάσιμη προσδοκία ότι θα βγουν, με διπλάσιο ποσοστό, δεύτερο κόμμα για πρώτη φορά στην ιστορία της Γερμανίας. Το SPD βρίσκεται στο ναδίρ της επιρροής του και οι πρόωρες εκλογές θα επιβεβαιώσουν την καθοδική πορεία στην οποία βρίσκονται οι Σοσιαλδημοκράτες, με ποσοστά πολύ κάτω και από το 15% των ευρωεκλογών.