Από τις Κάννες στην Ελλάδα

Καλά τα φεστιβάλ, ακόμα και το κορυφαίο των Καννών, δώρον άδωρον όμως αν οι ταινίες που προβάλλονται εκεί δεν βρίσκουν δίοδο επικοινωνίας με το κοινό – στις αίθουσες και με πληρωμένο εισιτήριο. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει στη χώρα μας, τουλάχιστον όχι ακριβώς. Γιατί ναι, οι αρκετές (ώς πολλές) εταιρείες κινηματογραφικής διανομής γεμίζουν μέχρι πάνω το καλάθι με τα ψώνια τους. Καλό όμως από τη μια πλευρά, κακό από την άλλη. Γιατί είναι τόσο πολλές οι εταιρείες εκμετάλλευσης και τόσο πολλές οι ταινίες που αγοράζονται, ώστε κάτι παραπάνω από συχνά το προϊόν βγαίνει στις αίθουσες σχεδόν με το… ζόρι. Απρογραμμάτιστα, χωρίς πλάνο, ενίοτε για να βουλώσει τρύπες ταινιών που δεν έχουν κινηθεί καλά στις αίθουσες και πρέπει να «κατέβουν».

Το αποτέλεσμα είναι ο περισσότερος κόσμος να μην παίρνει χαμπάρι πολλές από αυτές τις «φεστιβαλικές» ταινίες, οι οποίες αν δεν έχουν ήδη κάποιον θόρυβο για να τις στηρίξει (ή κι αν έχουν ακόμα) κλείνουν την καριέρα τους μέσα σε μία μόλις εβδομάδα. Κρίμα για τις ταινίες, κρίμα για τους αγοραστές και κρίμα για το κοινό. Μακάρι να μη συμβεί κάτι τέτοιο με τη νέα σοδειά που αγοράστηκε εφέτος στις Κάννες, γιατί πολλές από τις ταινίες αυτές αξίζουν. Αγοράστηκαν ταινίες από όλα τα προγράμματα του φεστιβάλ, ήτοι το Επίσημο Διαγωνιστικό, το Εκτός Συναγωνισμού, το Ενα Κάποιο Βλέμμα, την Εβδομάδα Κριτικής και βεβαίως το 15ήμερο σκηνοθετών (το κείμενο αφορά μόνον τις ταινίες που παίχτηκαν επίσημα και όχι αυτές που προβλήθηκαν στην αγορά μόνο για τους αγοραστές). Ηδη από αυτή την εβδομάδα προβάλλεται το «Rocketman», μια βιογραφική ταινία για τον Ελτον Τζον, η οποία όμως βρισκόταν ήδη στην κατοχή της Odeon καθότι ταινία στούντιο.

Η εν λόγω εταιρεία πάντως υπήρξε φειδωλή στις αγορές της, με μόλις δύο ταινίες από το επίσημο προγράμματος. Αλλά τι ταινίες! Η μία είναι το «Dolor y gloria» (Πόνος και δόξα) του Πέδρο Αλμοδόβαρ η οποία έφυγε από την Κυανή Ακτή με το βραβείο ερμηνείας για τον Αντόνιο Μπαντέρας σε ρόλο σκηνοθέτη – alter ego του ιδίου του Αλμοδόβαρ. Η άλλη είναι το «A hidden life» (Μια κρυμμένη ζωή), το αντιπολεμικό έπος του Τέρενς Μάλικ που πέρασε απαρατήρητο στα βραβεία – κακώς κατά τη γνώμη μου.

Ο Χρυσός Φοίνικας

Κάθε άλλο παρά φειδωλή φάνηκε να είναι στις αγορές της η Seven Films, που έφυγε με 10 ταινίες και αρκετά βραβεία από τις Κάννες. Κατ’αρχάς στην κατοχή της βρίσκεται ο Χρυσός Φοίνικας και όντως η καλύτερη ταινία του διαγωνιστικού τμήματος, το «Parasite» (Παράσιτο) του Μπονγκ Τζουν Χο, μια παιχνιδιάρικη ιστορία εγκλήματος μέσω της οποίας ο νοτιοκορεάτης σκηνοθέτης σχολιάζει την τεράστια απόσταση που χωρίζει τους φτωχούς από τους πλουσίους στην πατρίδα του (και όχι μόνον). Στην ίδια εταιρεία ανήκει και το βραβείο σκηνοθεσίας, το «Jeune Ahmed» (Νεαρός Αχμέντ) μια ματιά στη «γέννηση» και δράση ενός τζιχαντιστή στο σύγχρονο Βέλγιο. Η τελευταία ταινία των έμπειρων αδερφών Ζαν Πιέρ και Λικ Νταρντέν απέσπασε το βραβείο σκηνοθεσίας. Η Seven θα διανείμει τις δύο ταινίες που μοιράστηκαν το βραβείο της επιτροπής: «Les Miserables» (Αθλιοι) του Λατζ Λι από τη Γαλλία και «Bacurau» των Κλέμπερ Μ. Φίλο, Ζουλιάνο Ντορνέλες από τη Βραζιλία που επίσης σχολιάζουν κοινωνικά ζητήματα της εποχής μας, με διαφορετικό τρόπο η καθεμία. Ενα ακόμη βραβείο για τη Seven, η ειδική μνεία που κέρδισε η τελευταία ταινία του Παλαιστίνιου εν Γαλλία Ελία Σουλεϊμάν, το «It must be heaven» (Θα πρέπει να είναι παράδεισος). Πάντα από το επίσημο διαγωνιστικό τμήμα, στην ίδια εταιρεία ανήκει το «Il traditore» (Προδότης) του Μάρκο Μπελόκιο, ένα χρονικό της περίπτωσης του προδότη της Κόζα Νόστρα Τομάσο Μπουσάλια (Πιερφραντσέσκο Σαβίνο), το κινεζικό νουάρ «The wild goose lake» (Η λίμνη των αγριόχηνων) του Ντιάο Γινάν και η ταινία λήξης «The specials» των Ολιβιέ Νακάς, Ερίκ Τολεντανό (σκηνοθέτες των «Αθίκτων»), ένα buddy movie με τους Βενσάν Κασέλ, Ρεντά Κατέμπ στους ρόλους δύο εκπαιδευτών ανθρώπων που πάσχουν από αυτισμό. Ωστόσο, η μεγάλη έκπληξη της Seven (και να με θυμηθείτε) είναι η ρώσικη ταινία «Beanpole» του Καντεμίρ Μπαλάγκοφ από το Ενα Κάποιο Βλέμμα που μιλά για τη Ρωσία αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και δικαίως κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στο τμήμα της.

Ταραντίνο, Λόουτς και ζόμπι!

Η ταινία που προκάλεσε τον μεγαλύτερο θόρυβο στις Κάννες ήταν βέβαια το «Once upon a time in Hollywood» (Κάποτε στο Χόλιγουντ), ή αλλιώς η ματιά του Κουέντιν Ταραντίνο πάνω στη Μέκκα του σινεμά εν έτει 1969, την οποία «μεταμορφώνει» έτσι όπως εκείνος θέλει με όπλα του τον Μπραντ Πιτ και τον Λεονάρντο ντι Κάπριο. Την ένατη δημιουργία του προκλητικού σκηνοθέτη, που είχε ήδη διανομή, θα τη δούμε το καλοκαίρι από τη Feelgood Entertainment, στην οποία ανήκει και το «Sorry we missed you» (Συγγνώμη μας λείψατε), του βετεράνου Κεν Λόουτς. Δύο ταινίες που ναι μεν δεν βραβεύθηκαν αλλά έχουν προοπτική για καλή εισπρακτική κίνηση. Το ίδιο θα έλεγα ότι ισχύει και για την ταινία έναρξης του φετινού φεστιβάλ, την κωμωδία ζόμπι «The dead don’t die» (Οι νεκροί δεν πεθαίνουν) του Τζιμ Τζάρμους, επίσης παραγωγή μεγάλου στούντιο και η μοναδική στην κατοχή της Tulip που θα τη διανείμει στην Ελλάδα.

Από τις τέσσερις ταινίες του διαγωνιστικού που βρίσκονται στην κατοχή της Σπέντζος Φιλμ, μόνο μία κέρδισε βραβείο: το «Portrait de la jeune femme» της Σελίν Σιαμά για το σενάριο. Το καλάθι της Σπέντζος Φιλμ συμπληρώνουν από το διαγωνιστικό οι ταινίες «Mathias and Maxime» (Καναδάς) του Ξαβιέ Ντολάν, «Sibyl» (Γαλλία) της Ζιστίν Τριέ (με πρωταγωνίστρια την Αντέλ Εξαρχοπουλός) και «La gomera» (Ρουμανία) του Κορνέλιου Πορεμπόιου. Τέλος, η Σπέντζος έχει και την ταινία που ρίχνει μια φρέσκια ματιά πάνω στην ιστορία της Ιωάννας της Λωρραίνης, τη «Jeanne» του Μπρουνό Ντιμόν από το Ενα Κάποιο Βλέμμα.

Η ταινία του Θεού

«Diego Maradona» είναι ο τίτλος του ντοκιμαντέρ του Ασίφ Καπάτια («Amy») με μονταρισμένο από τον ίδιο ανέκδοτο υλικό από την περίοδο του αργεντινού ποδοσφαιριστή στην Ιταλία που προβλήθηκε εκτός συναγωνισμού και προβλέπω ότι θα προκαλέσει σχετικό ενδιαφέρον. Η ταινία είναι μια από τις αρκετές στην κατοχή της Weird Wave μαζί με το τετράωρο ερωτικό φιλμ του Αμπντελατίφ Κεσίς «Mektoub my love: Intermezzo» (διαγωνιστικό), το «Adam» του Ρις Ερνστ από το Ενα Κάποιο Βλέμμα, δύο ταινίες από το 15ήμερο Σκηνοθετών («And then we danced» (Και μετά χορέψαμε) του Λεβάν Ακίν, «Zombi child» του Μπετράν Μπονελό και δύο από την Εβδομάδα Κριτικής: «White white day» (Λευκή λευκή μέρα) του ισλανδού Χλινούρ Πάλμασον και το αμερικανικό «Vivarium» του Λόρκαν Φίνεγκαν.

Στις «μικρότερες», ή αν θέλετε τις πιο οικογενειακές εταιρείες θα βρούμε επίσης αρκετές αγορές. Η ΑΜΑ Films έχει στην κατοχή της τo βραβείο καλύτερης ταινίας στο τμήμα Ενα Κάποιο Βλέμμα, το «Τhe invisible life of Euridice Gusma» (Η αόρατη ζωή της Ευρυδίκης Γκούσμα) του Καρίμ Αϊνούζ από τη Βραζιλία, το ντοκιμαντέρ του Χιλιανού Πατρίτσιο Γκουζμάν «Τhe cordillera of dreams», τη θαυμάσια ουκρανική ταινία «En terre de Crimee» (Στη χώρα της Κριμαίας) του Ναριμάν Αλίεφ (Ενα Κάποιο Βλέμμα), τη «Lilian» του Αυστριακού Αντρέας Χόρβας από το 15ήμερο Σκηνοθετών και από την Εβδομάδα Κριτικής το «The unknown saint» (Αγνωστος άγιος) του Μαροκινού Αλά Εντι Αλτζεμ.

Η One From the Heart «πέτυχε» δύο βραβεία γυναικείας ερμηνείας: της Βρετανίδας Στέφανι Μπίτσαμ για το «Little Joe» (Το λουλούδι της ευτυχίας) της Τζέσικα Χάουσνερ στο επίσημο διαγωνιστικό και της Κιάρα Μαστρογιάνι για το «Chambre 212» (Δωμάτιο 212) του Κριστόφ Ονορέ στο Ενα Κάποιο Βλέμμα.

Μια ακόμη ταινία από το διαγωνιστικό, το «Roubaix, une lumiere» (Ρουμπέ ένα φως) του Αρνό Ντεπλεσάν που δεν κέρδισε κάτι βρίσκεται στην κατοχή της. Από την Danaos Film τέλος, που στηρίζεται από την αίθουσα Δαναός στην Κηφισίας, μόνον μία ταινία, μια παραγωγή του Περού με τίτλο «Cancion sin nombre» (Τραγούδι χωρίς όνομα) σε σκηνοθεσία Mελίνα Λεόν η οποία προβλήθηκε αποσπώντας καλές κριτικές στο 15ήμερο Σκηνοθετών.

Σημείωση: Ολες οι μεταφράσεις των τίτλων έγιναν από τον συντάκτη του κειμένου εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες οι ταινίες έχουν ήδη αποκτήσει ελληνικό τίτλο από την εταιρεία διανομής τους