Τέχνη Vs social media

Μπορεί να κρέμεται στις αίθουσες του Κέντρου Πομπιντού στο Παρίσι, αλλά δεν μπορεί να αναρτηθεί σε έναν λογαριασμό στο Instagram. Ο λόγος για το μεγάλης κλίμακας φωτορεαλιστικό έργο της αμερικανίδας Mπέτι Τόμπκινς που απεικονίζει σε πρώτο πλάνο την ερωτική πράξη ανάμεσα σε ένα ετεροφυλόφιλο ζευγάρι (1969). Η καλλιτέχνις έχει δει να κατεβαίνουν τουλάχιστον 12 έργα της κατά την τελευταία πενταετία από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως πορνογραφικά. Αυτή ωστόσο ήταν η πρώτη φορά που ο λογαριασμός της απενεργοποιήθηκε. «Είναι τρομακτικό» δηλώνει στη διαδικτυακή έκδοση της αγγλόφωνης επιθεώρησης Artnewspaper. «Ολοι μας χρησιμοποιούμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ιδίως το Instagram για να προωθήσουμε την καριέρα μας» εξηγεί. «Ενιωσα να με λογοκρίνουν και προσωπικά και ως καλλιτέχνη».

Η αμερικανίδα εικαστικός δεν είναι η μοναδική βεβαίως που αντιμετωπίζει προβλήματα με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ολοένα και μεγαλώνει το κίνημα των ανθρώπων της τέχνης που τα κατηγορούν για λογοκρισία και οπισθοδρόμηση, λόγοι που τους ωθούν να απενεργοποιήσουν τους λογαριασμούς τους. Η δικαστική διαμάχη που προέκυψε πέρυσι όταν λογοκρίθηκε ανάρτηση με το έργο του Κουρμπέ «Η προέλευση του κόσμου» αν και τάραξε τα νερά, δεν φαίνεται να ήταν αρκετή για να αλλάξει τη ροή των πραγμάτων. Θεωρητικά οι κολοσσοί των social media αναθεώρησαν την πολιτική τους σχετικά με την απεικόνιση του γυμνού σώματος στη ζωγραφική και τη γλυπτική. Η πράξη όμως δείχνει ότι δεν υπήρξε ουσιαστική αλλαγή.

Υπάρχουν και καλλιτέχνες που υποστηρίζουν πως έχουν καθαιρεθεί έργα τους χωρίς να παραβιάζουν τους όρους περί γυμνού, όπως η Καναδή Κιτ Κινγκ, η οποία υποστηρίζει πως έχουν διαγραφεί αναρτήσεις της όπου τα σημεία με γεννητικά όργανα έχουν σβηστεί. Οι επιλογές αυτές του Instagram είναι εκείνες που την ώθησαν να απομακρυνθεί από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς δεν είναι πρόθυμη να καταπατήσει τα πιστεύω της ή την ακεραιότητά της.

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ. Το Ιnstagram είναι υπερβολικά αυστηρό στην αφαίρεση εικόνων που δείχνουν τις θηλές του γυναικείου στήθους καθώς ο σχετικός αλγόριθμος έχει αποδειχθεί ανεπαρκής στη διάκριση μεταξύ τέχνης και  πορνογραφίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα έργα της Αλιξ Μαρί. Μία από τις δημιουργίες της που έχει λογοκριθεί είναι η «Μαστογραφία Ι» – μια θολή κοντινή φωτογραφία ενός μαστού πίσω από μια γυάλινη πλάκα – ενώ άθικτα έχουν μείνει όσα απεικονίζουν γυμνούς ανδρικούς κορμούς ή θηλές.

Ο Εθνικός Συνασπισμός ενάντια στη λογοκρισία στις ΗΠΑ έχει ξεκινήσει σχετική εκστρατεία ζητώντας από το Facebook και το Instagram να άρουν την απαγόρευση των εικόνων του γυμνού ανθρώπινου σώματος και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι τέτοιου είδους αποφάσεις σε συνδυασμό με νομοθετικές ρυθμίσεις που ψηφίζονται – όπως εκείνη στην Αλαμπάμα που περιορίζει τις αμβλώσεις – οδηγούν την κοινωνία σε οπισθοδρόμηση.