Τι διδάσκουν οι ευρωεκλογές

Την επομένη των ευρωεκλογών, ο διεθνής Τύπος γέμισε χθες αναλύσεις για τα «5», «6» ή «10» μαθήματά τους. Πρόλαβε όμως η επικαιρότητα να παραδώσει τα δικά της: μία ημέρα μετά τον θρίαμβο του κόμματός του, του Λαϊκού Κόμματος (ÖVP), στις ευρωεκλογές (απέσπασε 34,9% και 7 έδρες, έναντι 23,4% και 5 εδρών για το δεύτερο κόμμα, τους αντιπολιτευόμενους Σοσιαλδημοκράτες), ο Σεμπάστιαν Κουρτς έχασε χθες την καγκελαρία.

Η πρόταση δυσπιστίας που είχαν καταθέσει εναντίον της κυβέρνησης μειοψηφίας του οι Σοσιαλδημοκράτες πέρασε με τη βοήθεια του ακροδεξιού Κόμματος των Ελευθέρων (FPÖ), του ίδιου κόμματος που συγκυβερνούσε με τον Κουρτς μέχρι την περασμένη εβδομάδα και το ξέσπασμα της «Υπόθεσης Ιμπιζα», του πρωτοφανούς σκανδάλου διαφθοράς που οδήγησε στην παραίτηση του αντικαγκελαρίου (και επικεφαλής του FPÖ) Χάιντς – Κρίστιαν Στράχε και στη διάλυση του κυβερνητικού συνασπισμού.

Μάθημα πρώτο λοιπόν: κάθε συμβιβασμός με την Ακροδεξιά γυρίζει μπούμερανγκ. Και ένα δεύτερο, λίγο πικρότερο: σύμφωνα με το αυστριακό πρακτορείο ειδήσεων APA, ο Στράχε είναι, χάρη στους 33.500 σταυρούς που έλαβε, ο ένας από τους τρεις ευρωβουλευτές που εξέλεξε το FPÖ, αποσπώντας συνολικά 17,2% των ψήφων, έναντι 19,7% στις προηγούμενες ευρωεκλογές.

Αν καταλάβει την έδρα που κέρδισε, και δεν προτιμήσει να ριχτεί στη μάχη για τις πρόωρες εκλογές που αναμένονται στην Αυστρία τον Σεπτέμβριο, ο Στράχε θα είναι ένας από τους 173 ευρωσκεπτικιστές ευρωβουλευτές του νέου σώματος, σε σύνολο 751 εδρών. Στο απερχόμενο σώμα ήταν 153, ο αριθμός τους αυξάνεται κυρίως χάρη στη Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι, που θριάμβευσε στην Ιταλία αποσπώντας ένα 34,3% των ψήφων και 28 έδρες. Οπως όμως επισημαίνει η «Guardian», παρά την ισχυρή της εμφάνιση σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ουγγαρία και η Πολωνία, η Ακροδεξιά δεν έφτασε στο ύψος των προσδοκιών που είχαν αναπτυχθεί. Στη Γαλλία, συμφωνεί ο Ζαν Κατρμέρ στη «Libération», ο Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν ήρθε μεν πρώτο κόμμα με 23,31% των ψήφων και 22 έδρες, έλαβε ωστόσο δύο ευρωβουλευτές λιγότερους από το 2014, και η Ακροδεξιά δεν τα πήγε τόσο καλά στην Ολλανδία, τη Σλοβακία ή τη Φινλανδία. Η ομάδα που συγκρότησαν η Λεπέν και ο Σαλβίνι, η Ευρώπη των εθνών και των ελευθεριών, μένει μακριά από τους 100 ευρωβουλευτές που ήλπιζε η πρώτη, στις 58 έδρες. Και στα δεξιά του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος παραμένουν τρεις δημαγωγικές ευρωομάδες, γεγονός που εμποδίζει τους λαϊκιστές να επηρεάσουν αποφασιστικά τις εργασίες του Ευρωκοινοβουλίου. Ακόμα ένα μάθημα: παρ’ όλες τις δυσλειτουργίες της, και την επιπλέον αναταραχή που φέρνει η συμμετοχή της Βρετανίας στις ευρωεκλογές, η ΕΕ είναι εδώ για να μείνει.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και οι Σοσιαλιστές, βέβαια, χάνουν, για πρώτη φορά μετά την πρώτη απευθείας εκλογή των μελών του Ευρωκοινοβουλίου, το 1979, τη συνδυαστική τους πλειοψηφία στο σώμα, αφού καταλαμβάνουν 175 και 148 έδρες αντίστοιχα έναντι 217 και 186 που κατείχαν. Ο μεσαίος χώρος ωστόσο συνολικά χάνει ελάχιστη από τη δύναμή του. Χάρη στην εντυπωσιακή εμφάνιση των Φιλελεύθερων, που αυξάνουν με τη βοήθεια και της Αναγέννησης, της λίστας της γαλλικής προεδρικής πλειοψηφίας, και των 21 εδρών που αυτή κατέκτησε, τη δύναμή τους από τις 68 στις 109 έδρες και την ακόμα πιο εντυπωσιακή ενδεχομένως άνοδο των Πρασίνων, που αυξάνουν, χάρη πρωτίστως στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, τη δύναμή τους από τις 52 στις 77 έδρες, ο μεσαίος χώρος εξασφαλίζει από κοινού 509 έδρες, έναντι 523 στο απερχόμενο Ευρωκοινοβούλιο. Οι ευρωομάδες, βέβαια, δεν έχουν συσταθεί ακόμα. Και όπως προειδοποιεί ο Κατρμέρ, δεν είναι βέβαιο ότι θα παραμείνουν όλοι οι Φιλελεύθεροι στην ομάδα ALDE-Αναγέννηση, που μπορεί να είναι πιο φιλοευρωπαϊκή από όσο θα επιθυμούσαν ενδεχομένως ορισμένα κόμματα. Οι ευρωεκλογές ολοκληρώθηκαν αλλά οι μεγάλοι ελιγμοί και τα μεγάλα παζάρια για την πλήρωση των ηγετικών θέσεων της ΕΕ, μόλις τώρα ξεκινούν.

Μεγάλη αύξηση της συμμετοχής

Το αυξημένο ενδιαφέρον των πολιτών αντικατοπτρίζεται και στην αύξηση της συμμετοχής στις ευρωεκλογές της Κυριακής, στο 51%, από 43% το 2014. Είναι η υψηλότερη συμμετοχή των τελευταίων 20 ετών – και η πρώτη φορά που η συμμετοχή αυξάνεται από ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Ενωσης.