Με ένα κιπά στο νέο Ευρωκοινοβούλιο{CR}

Μέσα στον αχό των ευρωεκλογών, η είδηση πέρασε απαρατήρητη. Ο Φέλιξ Κλάιν, ο πρώτος ομοσπονδιακός επιθεωρητής για την Εβραϊκή Ζωή στη Γερμανία και τη Μάχη Εναντίον του Αντισημιτισμού, κάλεσε το Σάββατο τους περίπου 200.000 Εβραίους που ζουν στη Γερμανία των 82 εκατομμυρίων κατοίκων να αποφεύγουν να φορούν δημοσίως το κιπά, το παραδοσιακό εβραϊκό κάλυμμα της κεφαλής. «Δεν μπορώ να συμβουλεύσω τους Εβραίους να φορούν το κιπά παντού και συνεχώς στη Γερμανία» δήλωσε, επισημαίνοντας πως η άποψή του για το ζήτημα «έχει δυστυχώς αλλάξει σε σχέση με παλαιότερα».

Δύο ημέρες αργότερα, η «Bild», η μεγαλύτερη σε κυκλοφορία εφημερίδα της Γερμανίας, κάλεσε χθες τους αναγνώστες της να φανούν «αλληλέγγυοι προς τους εβραίους γείτονές τους», να «κατασκευάσουν το δικό τους κιπά σε τέσσερα απλά βήματα και να υψώσουν τη σημαία εναντίον του αντισημιτισμού». Με λίγη χαρτοκοπτική στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας, έτοιμο το αυτοσχέδιο κιπά. Την ίδια συμβολική κίνηση  είχαν κάνει βέβαια πέρυσι δύο άλλες εφημερίδες, η «TAZ» και η «Tagesspiegel». Στη διάρκεια της περυσινής χρονιάς δημιουργήθηκε και το πόστο του Φέλιξ Κλάιν. Στη διάρκεια της περυσινής χρονιάς, τα εγκλήματα μίσους εναντίον Εβραίων έφτασαν στη Γερμανία τα 1.799, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 20% σε σύγκριση με το 2017. Και οι βίαιες αντισημιτικές επιθέσεις τις 69, σημειώνοντας αύξηση 89% σε σύγκριση με το 2017.

Μια τέτοια επίθεση, που σόκαρε τη Γερμανία, πραγματοποιήθηκε σε έναν δρόμο του Βερολίνου, σε μια συνοικία που σφύζει από ζωή, το Πρεντσλάουερ Μπεργκ, τον περασμένο Απρίλιο, όταν ένας 19χρονος Σύρος παλαιστινιακής καταγωγής έβγαλε τη ζώνη του και άρχισε να μαστιγώνει με αυτήν έναν νεαρό Ισραηλινό με κιπά ονόματι Ανταμ Αρμούς. «Γεχούντι!» φώναζε -«Εβραίε!» στα αραβικά. Ο Αρμούς κατάφερε να βιντεοσκοπήσει μέρος της επίθεσης με το κινητό του, «ώστε να δει ο κόσμος πόσο φριχτό είναι αυτές τις ημέρες για έναν Εβραίο να περπατάει στους δρόμους του Βερολίνου». Από τότε είχε συμβουλεύσει ο Γιόζεφ Σούστερ, ο επικεφαλής του Κεντρικού Συμβουλίου Εβραίων της Γερμανίας, τους ομοθρήσκους του να προσέχουν πού και πώς φορούν το κιπά. Από μια ειρωνεία της τύχης αποδείχθηκε πως ο Ανταμ Αρμούς δεν ήταν εβραίος, ήταν ένας Ισραηλινός Αραβας. Είχε πάρει το κιπά από έναν φίλο του, ήθελε να του αποδείξει πως είναι απόλυτα ασφαλές να το φοράει κανείς οπουδήποτε. Στη Γερμανία, μια χώρα όπου ένας στους δύο κατοίκους πιστεύει ότι «οι Εβραίοι εξακολουθούν να μιλούν υπερβολικά για το τι τους συνέβη στο Ολοκαύτωμα» και ένας στους τρεις συμφωνεί ότι «ο κόσμος μισεί τους Εβραίους λόγω της συμπεριφοράς τους».

Ο Τζέιμς Ανγκελος, συνεργάτης του «New York Times Magazine», υπέγραψε πριν από μερικές ημέρες στο περιοδικό της αμερικανικής εφημερίδας, από την έδρα του στο Βερολίνο, ένα συγκλονιστικό πολυσέλιδο κείμενο με θέμα τον «Νέο Γερμανικό Αντισημιτισμό». Μίλησε με μεσήλικους σήμερα Εβραίους, όπως ο Βενζέλ Μιχάλσκι, ο διευθυντής του γερμανικού Παρατηρητηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που θυμούνται τους γονείς τους να τους συμβουλεύουν, μεγαλώνοντας, να μη λένε σε κανέναν πως είναι Εβραίοι και όταν έγιναν γονείς οι ίδιοι ήλπιζαν να μη χρειαστεί να πουν το ίδιο στα παιδιά τους – αλλά αναγκάστηκαν. Η γερμανική κοινωνία, του είπαν, ποτέ δεν αντιμετώπισε πραγματικά τον αντισημιτισμό μετά τον Πόλεμο. Αποκατέστησε μεν τις συναγωγές, έχτισε μεν μνημεία για τα θύματα του Ολοκαυτώματος, απέρριψε επισήμως, με λόγια και με τον νόμο, τον φανατικό αντισημιτισμό που είχε λειτουργήσει ως θεμέλιος λίθος του ναζισμού, «αλλά κανείς δεν τον αντιμετώπισε πραγματικά μέσα στις οικογένειες. Οι μεγάλες, οι δύσκολες, οι επώδυνες ερωτήσεις ποτέ δεν τέθηκαν». Με τα χρόνια μάλιστα αναπτύχθηκε μια νέα μορφή αντιπάθειας για τους Εβραίους, επειδή θύμιζαν στους Γερμανούς την ενοχή τους. «Φαίνεται πως οι Γερμανοί δεν θα μας συγχωρήσουν ποτέ το Αουσβιτς» είχε δηλώσει χαρακτηριστικά το 1968 η Χίλντε Βάλτερ, μια γερμανοεβραία δημοσιογράφος.

Η γερμανική αστυνομία αποδίδει σήμερα τη συντριπτική πλειονότητα των αντισημιτικών εγκλημάτων σε ακροδεξιούς. Η γερμανική Ακροδεξιά, πάλι, καθώς και πολλοί συντηρητικοί πολιτικοί τα αποδίδουν βολικά στους μουσουλμάνους πρόσφυγες που έφτασαν μαζικά στη χώρα το 2015, χάρη στην πολιτική ανοιχτών συνόρων που υιοθέτησε προσωρινά η Ανγκελα Μέρκελ. Η ίδια η εβραϊκή κοινότητα της Γερμανίας επιμένει πως το φαινόμενο είναι πολύ πιο σύνθετο – αυτό που λέει, με απλά λόγια, είναι ότι αντισημίτες δεν είναι απαραίτητα μόνο οι ακροδεξιοί εξτρεμιστές και οι φανατικοί ισλαμιστές. Και αυτό είναι που το κάνει, στην εποχή των σόσιαλ μίντια και της απενοχοποίησης της ρητορικής μίσους, ακόμα πιο επικίνδυνο.

Μιλάμε για τη Γερμανία αλλά το μίσος είναι παντού, το ξέρουμε, το έχουμε δει, και εδώ στην Ελλάδα. Μιλάμε για τον αντισημιτισμό την επομένη των ευρωεκλογών, αλλά αυτή ειδικά η είδηση δεν έπρεπε να περάσει απαρατήρητη, θα ήταν μια προσβολή προς την ίδια την ιδέα της Ευρώπης.