Η μάχη της Κρήτης

Μια σκληρή μάχη για τον έλεγχο της Κρήτης εξελίσσεται μεταξύ Αλέξη Τσίπρα και Κυριάκου Μητσοτάκη που δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ αντίστοιχα στους τέσσερις νομούς της περιφέρειας. Ο πρόεδρος της ΝΔ έδειξε με σαφήνεια τον στόχο του μετά τη διήμερη περιοδεία του το περασμένο Σαββατοκύριακο σε Ηράκλειο και Χανιά και επεσήμανε δημόσια ότι για πρώτη φορά υπάρχει η βάσιμη προσδοκία το βράδυ των ευρωεκλογών «όλη η Κρήτη να βαφτεί μπλε», σηματοδώντας περισσότερο από άλλες περιοχές το αίτημα για «πολιτική αλλαγή». Μάλιστα, στο επιτελείο του προέδρου της ΝΔ εστιάζουν στην προχθεσινή ανοικτή συγκέντρωση στην έδρα της οικογένειας Μητσοτάκη, στα Χανιά, όπου η αξιωματική αντιπολίτευση επιδιώκει την πλήρη ανατροπή – και κεντρικό ρόλο σε αυτό έχει αναλάβει και η Ντόρα Μπακογιάννη που μετακόμισε από την Α’ Αθηνών.  Από την άλλη πλευρά ο Πρωθυπουργός θέλει να κρατήσει το κυβερνών κόμμα τις δυνάμεις του. Μεγάλο βάρος έχει πέσει για την ανοικτή συγκέντρωση το βράδυ της Πέμπτης στο Ηράκλειο. Η συγκέντρωση στην πλατεία Ελευθερίας είναι ένα μεγάλο στοίχημα για τον ΣΥΡΙΖΑ, όπως λένε και από το πρωθυπουργικό επιτελείο, καθώς αναγνωρίζουν ότι μια οριακή επικράτηση στο άλλοτε «πράσινο νησί» στην πραγματικότητα θα επιβεβαιώνει μια καταβύθιση του ΣΥΡΙΖΑ σε πανελλαδικό επίπεδο. Σε Μαξίμου και Κουμουνδούρου θέλουν να παραμείνει ανοικτή η μεγάλη «ψαλίδα» υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ στην Κρήτη, ώστε να καλυφθούν σε ένα βαθμό και οι «μαύρες τρύπες» σε άλλες περιοχές, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα.

ΤΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ. Η Κρήτη, η πατρίδα του Ελευθερίου Βενιζέλου, ιστορικά είναι μια περιφέρεια με έντονο το κεντρώο και κεντροαριστερό αποτύπωμα και το ΠΑΣΟΚ είχε την πρωτοκαθεδρία και τη θέση του έλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ. Παραδοσιακά είχε δυνάμεις η συντηρητική παράταξη, αλλά κυρίως ήταν σε δεύτερο ρόλο, ακόμα και όταν η ΝΔ κατέκτησε την πρωτιά με πρόεδρο τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Από το 1981 και έως την έλευση των Μνημονίων, το νησί αποτελούσε το βασικό προπύργιο του ΠΑΣΟΚ και ήταν μια περιφέρεια όπου διατηρούσε σταθερά την απόλυτη πλειοψηφία, ακόμη και στις δυσμενέστερες στιγμές της εκλογικής του πορείας.

Αυτή η πολιτική ηγεμονία του ΠΑΣΟΚ έβαλε φραγμό στη ΝΔ που δεν κατάφερε να αυξήσει την επιρροή της, παρά τις συστηματικές προσπάθειες κυρίως τη δεκαετία του 1980 με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Ειδικά για τον ΣΥΡΙΖΑ ο Ιανουάριος του 2015 ήταν το κομβικό σημείο, καθώς στην Κρήτη πέτυχε την καλύτερή του επίδοση από τις 13 αυτοδιοικητικές περιφέρειες της χώρας με το υψηλό ποσοστό του 45%.

ΤΑ ΜΝΗΜΟΝΙΑ. Η έλευση των Μνημονίων συντάραξε συθέμελα και τους εκλογικούς συσχετισμούς στην Κρήτη, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ επικράτησε με μεγάλα ποσοστά τόσο στις εκλογές του Σεπτεμβρίου όσο και του Ιανουαρίου του 2015. Η Κρήτη εξελίχθηκε ουσιαστικά σε προπύργιο του ΣΥΡΙΖΑ που κατάφερε να εκλέξει 10 από τους 16 βουλευτές στους τέσσερις νομούς με το Ηράκλειο και τα Χανιά – πατρίδα της οικογένειας Μητσοτάκη – να του δίνουν ποσοστά άνω του 40%. Βέβαια, στην Κρήτη, το ΠΑΣΟΚ διατηρήθηκε στο πολιτικό παιχνίδι με την εκλογή του Σταύρου Αρναουτάκη ως περιφερειάρχη, τον οποίο στηρίζουν σήμερα το Κίνημα Αλλαγής και ο ΣΥΡΙΖΑ – με τη ΝΔ να έχει υποψήφιο τον 34χρονο Αλέξανδρο Μαρκογιαννάκη.

Στις ευρωεκλογές του 2014 γενικά στην Περιφέρεια Κρήτης, ο ΣΥΡΙΖΑ συγκέντρωσε το 31,78%, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο της ΝΔ που καταποντίστηκε με 16,71%, ενώ το άλλοτε κραταιό ΠΑΣΟΚ με τον συνδυασμό ΕΛΙΑ – Προοδευτική Παράταξη συγκέντρωσε 11.38%. Στις βουλευτικές εκλογές, τα αποτελέσματα ήταν τα εξής: νομός Ηρακλείου (ΣΥΡΙΖΑ 45.21% και ΝΔ 20.33%), νομός Χανίων (ΣΥΡΙΖΑ 41.67% και ΝΔ 19.4%), νομός Ρεθύμνης (ΣΥΡΙΖΑ 38.13% και ΝΔ 27.37%) και νομός Λασιθίου (ΣΥΡΙΖΑ 39.19% και ΝΔ 25.98%).