Οταν ο Αντι φωτογράφισε (130.000 φορές) τον Ζαν Μισέλ

Ο φακός τον έχει συλλάβει τη στιγμή που ντύνεται, που ξυρίζεται, που έχει ξαπλώσει στο κρεβάτι, την ώρα που κάνει μανικιούρ ή που γυμνάζεται φορώντας μόνο ένα παντελόνι. Είναι ο Ζαν Μισέλ Μπασκιά, ο «καταραμένος» καλλιτέχνης της δεκαετίας του ’80 που κατάφερε από το γκραφίτι να φτάσει στα ψηλότερα σκαλοπάτια της διεθνούς εικαστικής σκηνής με την ιδιαίτερη νεο-εξπρεσιονιστική γραφή του. Και πίσω από την κάμερα δεν βρίσκεται άλλος από τον πατριάρχη της ποπ αρτ, τον Αντι Γουόρχολ.

Τα παραπάνω στιγμιότυπα δεν είναι παρά ελάχιστα από τα 130.000 καρέ που τράβηξε ο Αντι Γουόρχολ επιδιώκοντας να καταγράψει σχεδόν κάθε στιγμή της καθημερινότητας του καλλιτέχνη που πέθανε σε ηλικία 27 ετών από χρήση ουσιών. Και τα οποία 31 χρόνια μετά τον θάνατό του έρχονται στο φως για να αποκαλύψουν με κάθε λεπτομέρεια τη φιλία του με τον Γουόρχολ μέσα από μια ειδική έκδοση που αναμένεται να κυκλοφορήσει από τον ειδικευμένο σε υψηλής ποιότητας λευκώματα οίκο Taschen. «Το πιο συγκλονιστικό και εντυπωσιακό συνάμα είναι η ειλικρίνεια αυτών των φωτογραφιών», υποστηρίζει ο Μάικλ Ντέιτον Χέρμαν εκ μέρους του Ιδρύματος Αντι Γουόρχολ, ο οποίος κατάφερε να συνδυάσει αποσπάσματα από τα ημερολόγια του Γουόρχολ με περισσότερες από 400 φωτογραφίες, περισσότερες εκ των οποίων ανέκδοτες. Σε μια σελίδα του ημερολογίου του το 1983 ο Γουόρχολ γράφει: «Ο Ζαν Μισέλ πέρασε από δω και είπε ότι είχε πέσει σε κατάθλιψη και ότι θα αυτοκτονούσε. Γέλασα και του είπα ότι έφταιγε το γεγονός ότι δεν είχε κοιμηθεί εδώ και τέσσερις μέρες». Αιχμαλώτισε με τον φακό του τη στιγμή απεικονίζοντας τον Μπασκιά απολύτως βυθισμένο στον κόσμο του σε ένα άψυχο δωμάτιο ξενοδοχείου. «Η φωτογραφία μας «μεταμορφώνει» σε μύγες που παρακολουθούν από τους τοίχους αυτή την τόσο έντονη στιγμή», σχολιάζει ο Χέρμαν, ο οποίος χαρακτηρίζει τη ματιά που μας προσφέρει το σύνολο του υλικού ως ηδονοβλεπτική. Κι αυτό διότι ο Γουόρχολ, ο οποίος συχνά προκαλούσε τη δυσφορία των ανθρώπων του περιβάλλοντος του καθώς φωτογράφιζε ασταμάτητα κάθε λεπτομέρεια, είχε πάθει σχεδόν εμμονή με τη ζωή του Μπασκιά. Τίποτα δεν του φαινόταν κοινότοπο ή αδιάφορο στην καθημερινότητα του νέου που συνήθιζε να κάθεται σε ένα πεζοδρόμιο στο Γκρίνουιτς Βίλατζ ζωγραφίζοντας μπλουζάκια και στον οποίο ο σταρ της τέχνης έδωσε 10 δολάρια, όπως ο ίδιος θυμάται στο ημερολόγιό του το 1982, την αρχή της γνωριμίας τους.

Η ΦΙΛΙΑ. Κάπως έτσι ξεκίνησε μια μεγάλη φιλία που εξελίχθηκε και σε καλλιτεχνική συνεργασία, αν και πολλά έχουν ειπωθεί ή υπονοηθεί για τη σχέση των δύο ανδρών, οι οποίοι εμφανίζονται σε ορισμένες από τις φωτογραφίες να αστειεύονται και να προσποιούνται ότι πυγμαχούν ή ότι διασκεδάζουν. Το υπό έκδοση βιβλίο που έχει εστιάσει στον Μπασκιά θα συμβάλει σύμφωνα με τον Χέρμαν «να κατανοήσουμε καλύτερα τη φύση της συγκεκριμένης σχέσης». Και ενώ επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι υπήρξαν εραστές «η φιλία τους φαίνεται να διαπνεόταν από βαθιά φροντίδα του ενός για τον άλλο και να ήταν συναισθηματικά πολύπλοκη. Ο Γουόρχολ ειδικά κατάλαβε πολύ γρήγορα ότι ο Μπασκιά ήταν ένας εκπληκτικός καλλιτέχνης». Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι οι τιμές των έργων και των δύο όχι απλώς βρίσκονται στα ύψη, αλλά διαγκωνίζονται για την πρωτιά, καθώς ένα άτιτλο έργο του Μπασκιά πωλήθηκε το 2017 προς 110.5 εκατ. δολάρια, σπάζοντας το ρεκόρ για έργο αμερικανού καλλιτέχνη που πωλείται σε δημοπρασία, το οποίο κατείχε από το 2013 ο Αντι Γουόρχολ για το έργο του «Ασημένια σύγκρουση αυτοκινήτου» με 105 εκατ. δολάρια.