Στα χέρια του στρατού οι εξελίξεις

Με μία πρωινή στρατιωτική παρέλαση στο Καράκας, την οποία η κρατική τηλεόραση της χώρας βάφτισε «παρέλαση για την επαναβεβαίωση της απόλυτης αφοσίωσης των ενόπλων δυνάμεων», απάντησε χθες ο Νικολάς Μαδούρο στους δεκάδες χιλιάδες Βενεζουελανούς που είχαν βγει, την προηγουμένη, στους δρόμους, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του ηγέτη της αντιπολίτευσης, Χουάν Γκουαϊντό, να φωνάξουν «Τι θέλουμε; Ελευθερία!». «Πάντα πιστοί, ποτέ προδότες!», βροντοφώναξε ο ίδιος ο Μαδούρο χθες ευχαριστώντας τον στρατό που αντιστάθηκε σε αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε μία δόλια «αυτοκρατορική» συνωμοσία για την ανατροπή του. Στο μεταξύ, οι νεκροί μεταξύ των αντικυβερνητικών διαδηλωτών έφτασαν τους τέσσερις.

Τρεις μήνες τώρα, από τότε που αυτοανακηρύχθηκε ο Γκουαϊντό προσωρινός πρόεδρος της Βενεζουέλας, είναι στραμμένα τα βλέμματα στον στρατό της χώρας, τον κλειδοκράτορα, κατά γενική ομολογία, των εξελίξεων. Η έναρξη της τελικής φάσης της επιχείρησης «Ελευθερία» που κήρυξε ο Γκουαϊντό τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης, έχοντας στο πλευρό του μία μικρή ομάδα στρατιωτικών, πυροδότησε εικασίες για ρήγμα στις τάξεις των ενόπλων δυνάμεων. Η μάχη για τον έλεγχο του στρατού συνεχίζεται, ο Γκουαϊντό συνεχίζει να καλεί στρατιώτες και στρατιωτικούς να αλλάξουν πλευρά υποσχόμενος ασυλία. Προς το παρόν, ωστόσο, επικρατεί ο Μαδούρο.

Στη στρατιωτική παρέλαση που επέβλεψε χθες το πρωί, ο διάδοχος του Ούγκο Τσάβες φρόντισε να έχει στο πλευρό του τόσο τον επικεφαλής στρατιωτικών επιχειρήσεων Ρεμόγιο Σεμπάγιος όσο και τον υπουργό Αμυνας, Βλαντίμιρ Παδρίνο Λόπες. Ηταν ένας τρόπος να διαψεύσει τους ισχυρισμούς του αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Ελιοτ Αμπραμς καθώς και στενών συνεργατών του Γκουαϊντό πως η αντιπολίτευση της Βενεζουέλας είχε τους τελευταίους μήνες μυστικές συνομιλίες με μέλη του στενού κύκλου του Μαδούρο – ανάμεσά τους ο στρατηγός Παδρίνο, ο διοικητής της προεδρικής φρουράς και επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών του στρατού στρατηγός Ιβάν Ραφαέλ Χερνάντες, καθώς και ο επικεφαλής δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Μάικελ Μορένο – με στόχο να καταλήξουν σε συμφωνία για μία «αξιοπρεπή έξοδο» του Μαδούρο, την εγκαθίδρυση μιας ενωμένης μεταβατικής κυβέρνησης και την αποκατάσταση της δημοκρατίας. «Μην έρχεστε να μας αγοράσετε με μια άτιμη πρόταση, σαν να μην έχουμε αξιοπρέπεια», διακήρυξε χθες ο στρατηγός Παδρίνο, διαφημίζοντας την αφοσίωσή του στον Μαδούρο. «Η αντιδημοκρατική, φασιστική, εξτρεμιστική και ακροδεξιά» αντιπολίτευση «δεν έχει τίποτα να προσφέρει στη χώρα ή τις ένοπλες δυνάμεις», πρόσθεσε.

Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ. Υπάρχει βέβαια τουλάχιστον ένας βενεζουελανός στρατηγός που άλλαξε πλευρά τις τελευταίες ημέρες: ο επικεφαλής της Μπολιβαριανής Υπηρεσίας Εθνικών Πληροφοριών, της διαβόητης Sebin, Μανουέλ Ρικάρντο Κρίστοφερ Φιγκέρα. Ο οποίος απαλλάχθηκε την Τρίτη των καθηκόντων του και διώκεται από το καθεστώς καθώς οι άνδρες του άφησαν ελεύθερο τον Λεοπόλντο Λόπες, ένα θρυλικό ηγέτη της αντιπολίτευσης, που κρατούνταν από τον Ιούλιο του 2017 σε κατ’ οίκον περιορισμό. Αρχικά, ο Λόπες εμφανίστηκε στο πλευρό του Γκουαϊντό, τελικά αναζήτησε καταφύγιο μαζί με την οικογένειά του στη διπλωματική αντιπροσωπεία της Ισπανίας. Οσο για τον στρατηγό Φιγκέρα, δεν έκανε μεν κάποια επίσημη δήλωση στήριξης της αντιπολίτευσης, και σε μία επιστολή που ανέβηκε στα σόσιαλ μίντια ως δική του αναγνωρίζει τον Μαδούρο ως πρόεδρο, στηλιτεύει ωστόσο την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα λόγω της διαφθοράς και της έλλειψης επενδύσεων. «Κάποιοι τόλμησαν να με πουν προδότη ή πουλημένο· τους λέω πως με ξέρουν πολύ λίγο», εμφανίζεται να λέει.

ΧΑΘΗΚΑΝ. Στο βίντεο που ανέβασε στα σόσιαλ μίντια το πρωί της Τρίτης από μία αεροπορική βάση κοντά στο Καράκας, ο Γκουαϊντό είχε δίπλα του, σύμφωνα με την «Ελ Παΐς», δύο αντισυνταγματάρχες, τον Ιλιτς Σάντσες Φαρίας, υπεύθυνο ασφαλείας στην Εθνοσυνέλευση, και τον Ραφαέλ Πάμπλο Σότο Μανζανάρες, διοικητή του Αποσπάσματος 432 της Εθνοφρουράς. Οι δυο τους συνόδευσαν τον αυτοανακηρυχθέντα – και αναγνωρισμένο από 54 κράτη – μεταβατικό πρόεδρο της Βενεζουέλας στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις της ίδιας ημέρας, τα ίχνη τους όμως κατόπιν χάθηκαν. Κάπου 25 χαμηλόβαθμοι στρατιώτες ζήτησαν από την πλευρά τους άσυλο στην πρεσβεία της Βραζιλίας, προκειμένου να προστατευτούν από τα αντίποινα – ο Μαδούρο έχει δεσμευτεί επανειλημμένως τις τελευταίες ημέρες να τιμωρήσει τους «προδότες». «Οι στρατιώτες το σκέπτονται δύο φορές πριν πάρουν απόσταση από τις Ενοπλες Δυνάμεις, ιδιαίτερα λόγω των βασανιστηρίων. Οι αξιωματούχοι της αντικατασκοπίας είναι συνήθως μακιαβελικοί με τους διαφωνούντες», εξηγεί στην «El Pais» ο Γιονατάν Μουστιόλα, δικηγόρος και διευθυντής της ΜΚΟ Justicia Venezolana. Οι πελατειακές σχέσεις που έχει αναπτύξει ο Μαδούρο με τους στρατηγούς του, και η αφοσίωση που του δείχνουν οι παραστρατιωτικές ομάδες γνωρίζοντας πως η ασυλία τους θα λήξει με την οποιαδήποτε αλλαγή κυβέρνησης, εξηγούν τα υπόλοιπα.

ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ. Ενας 16χρονος και ένας 14χρονος που είχαν τραυματιστεί την Τρίτη και την Τετάρτη στη διάρκεια των διαδηλώσεων εναντίον του Μαδούρο υπέκυψαν χθες, ανεβάζοντας τους νεκρούς των τελευταίων ημερών σε τέσσερις. Ενας άνδρας είχε χάσει τη ζωή του την Τρίτη στην πόλη Αράγκουα και μία 27χρονη διαδηλώτρια, η Χουρούμπιθ Ραουσέο, σκοτώθηκε προχθές στο Καράκας από σφαίρα που δέχθηκε στο κεφάλι. «Δεσμεύομαι ότι θα φροντίσω να μετανιώσουν για τον θάνατό της όσοι θέλησαν να πυροβολήσουν εναντίον ενός λαού που αποφάσισε να απελευθερωθεί. Ολα αυτά πρέπει να σταματήσουν», δήλωσε ο Γκουαϊντό, καλώντας τους Βενεζουελανούς σε κυλιόμενες απεργίες που θα καταλήξουν σε γενική απεργία, ώστε να ενισχυθεί ακόμα περισσότερο η πίεση στο καθεστώς. Αρκετοί βέβαια αναρωτιούνται πόσο νόημα έχει ένα κάλεσμα σε γενική απεργία σε μία χώρα βυθισμένη σε πολιτική, οικονομική και ανθρωπιστική κρίση, που δεν δουλεύει πλέον, ούτε παράγει πια τίποτα.