Γιατί η Ρωσία συγκρούεται {LF}με τις ΗΠΑ για {LF}τη Βενεζουέλα

Στο παρασκήνιο του πραξικοπήματος που επιχειρήθηκε στη Βενεζουέλα, από τον αυτοανακηρυχθέντα μεταβατικό πρόεδρο Χουάν Γκουαϊντό εναντίον της κυβέρνησης Μαδούρο, μονοπώλησε το ενδιαφέρον η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο. Σύμφωνα με αυτήν, ο Μαδούρο ήταν έτοιμος να αποχωρήσει από τη Βενεζουέλα, τελικά όμως η Ρωσία τον έπεισε να παραμείνει.

Η Ρωσία απορρίπτει τον ισχυρισμό αυτό, και την Τετάρτη, όπως ανέφερε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, ο ρώσος υπουργός Σεργκέι Λαβρόφ σε τηλεφωνική του συνομιλία που είχε με τον Πομπέο τού ανέφερε ότι η «ανάμειξη» της Ουάσιγκτον ήταν «η πιο σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου». «Σημειώθηκε ότι η συνέχιση τέτοιων επιθετικών κινήσεων θα έφερνε σοβαρότατες συνέπειες» ανακοίνωσε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών προσθέτοντας: «Μόνο ο λαός της Βενεζουέλας έχει το δικαίωμα να καθορίσει την τύχη του και γι’ αυτό απαιτείται ένας διάλογος ανάμεσα σε όλες τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας, τον οποίο η κυβέρνηση ζητά εδώ και καιρό».

Γιατί το Κρεμλίνο και η Ουάσιγκτον ασχολούνται με το τι συμβαίνει στο Καράκας; Είναι για τα λεφτά;

Ναι, αλλά όχι μόνο. Οπως είχε αναφέρει πέρυσι η «Washington Post», η Ρωσία κατέχει σημαντικές εκτάσεις κοιτασμάτων πετρελαίου, που απέκτησε σε αντάλλαγμα για δάνεια και πακέτα διάσωσης της περασμένης δεκαετίας. Η Βενεζουέλα όμως έχει παραχωρήσει σχεδόν τη μισή Citgo – που ανήκει μεν στο κράτος της Βενεζουέλας αλλά εδρεύει στις ΗΠΑ – ως εγγύηση στη ρωσική κρατική εταιρεία πετρελαίου Rosneft, για περίπου 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια σε ρευστό. Οπως αναφέρει ο Μάθιου Ροζάνσκι, διευθυντής του Ινστιτούτου Κέναν του Κέντρου Γουίλσον, «με 20 δισεκατομμύρια δολάρια, το ενεργητικό της Rosneft, “δεμένα” στη χώρα, οι Ρώσοι έχουν πραγματικούς λόγους ανησυχίας ότι θα μπορούσαν να ζημιωθούν από ενδεχόμενη αλλαγή του συσχετισμού δυνάμεων στην περιοχή, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις των ΗΠΑ και της βενεζουελανής αντιπολίτευσης». Επίσης, τα έσοδα από τις προπληρωμένες  παραδόσεις πετρελαίου σε ρώσους πελάτες χρησιμοποιούνταν από τον στρατό της Βενεζουέλας για την αγορά ρωσικών αρμάτων μάχης και όπλων.

Αρα το θέμα λοιπόν είναι τα λεφτά, η ενέργεια και ο στρατός;

Ναι, αλλά και η Κούβα. Εν μέρει, ο λόγος που η κυβέρνηση Τραμπ και οι υποστηρικτές της στο Κογκρέσο νιώθουν τόσο αμετακίνητοι σε σχέση με τη Βενεζουέλα είναι η εναντίωσή τους στην κομμουνιστική Κούβα, που στηρίζει τη Βενεζουέλα. Αν όμως η εναντίωση των ΗΠΑ στον Μαδούρο είναι μια προέκταση της εναντίωσης των ΗΠΑ στην Κούβα, μήπως τότε με έναν τρόπο η Ιστορία επαναλαμβάνεται; Οταν η κυβέρνηση Τραμπ ανέτρεψε την πολιτική Ομπάμα για προσέγγιση της Κούβας, η Αβάνα προχώρησε σε σύσφιγξη των σχέσεών της με τον ψυχροπολεμικό σύμμαχό της, τη Ρωσία. Το να συγκρίνουμε όμως τη σημερινή Βενεζουέλα με την Κούβα της δεκαετίας του ’60, στην οποία τότε η Σοβιετική Ενωση είχε τοποθετήσει πυρηνικά όπλα, θα ήταν άστοχο. Οπως αναφέρει και ο Μόιζες Ρέντον, αναλυτής του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών στην Ουάσιγκτον, ούτε η Ρωσία έχει τοποθετήσει πυρηνικά όπλα στη Βενεζουέλα ούτε ο πλανήτης είναι χωρισμένος πλέον ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ. Υπάρχουν εξάλλου άλλες χώρες που σχετίζονται εξίσου, αν όχι περισσότερο, με την εμπλοκή της Ρωσίας στη Βενεζουέλα.

Ποιες είναι αυτές;

Η Λιβύη και η Συρία. «Το συριακό και λιβυκό μοντέλο είναι σημαντικότερα εδώ από την 60 ετών περίπτωση της Κούβας» έγραψε ο Ροζάνσκι. Το 2011 το ΝΑΤΟ βοήθησε τους εξεγερθέντες να ανατρέψουν τον ηγέτη της Λιβύης Μουαμάρ Καντάφι. Σύμφωνα με τον Ροζάνσκι: «Η υπόθεση της Λιβύης αποτυπώνει αυτό ακριβώς που φοβάται η Ρωσία: ότι αν δεν κάνει τίποτα, η Αμερική θα χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα για να ανατρέψει ένα φιλορωσικό καθεστώς». Επειδή όμως η Ρωσία δεν μπορεί να πολεμήσει στη Βενεζουέλα, όπως για παράδειγμα έκανε στη Συρία, μια ευέλικτη διπλωματική της στάση τόσο προς τις ΗΠΑ όσο και προς τη Βενεζουέλα θα φέρει σε αυτήν όσα θα της έφερνε «η αποστολή αεροσκαφών και στρατιωτικού προσωπικού».

Δηλαδή πρόκειται για τα λεφτά, την ενέργεια, τον στρατό, τη Λιβύη, τη Συρία και εν μέρει την Κούβα;

Ναι, αλλά και για τους γείτονες της ίδιας της Ρωσίας. «Σχεδόν αυτόματα, η εμπλοκή στη Βενεζουέλα δίνει στον Πούτιν την ευκαιρία να πατήσει τον κάλο των ΗΠΑ» έγραψε η Αντρεα Κένταλ – Τέιλορ, διευθύντρια του Διατλαντικού Προγράμματος Ασφάλειας στο Κέντρο Νέας Αμερικανικής Ασφάλειας. Αναφερόμενη και στην εμπλοκή των ΗΠΑ σε εξεγέρσεις όπως της Ουκρανίας και της Γεωργίας, προσθέτει: «Από την πλευρά του ο Πούτιν, με το να τρυπώνει στην πίσω αυλή της Ουάσιγκτον, παίρνει ενός είδους εκδίκηση για την εμπλοκή των ΗΠΑ σε περιοχές κοντά στα ρωσικά σύνορα».