Η κατάργηση {CR}του φόρου {CR}«μεθάει» το κρασί

Η στροφή των ελλήνων καταναλωτών σε πιο ποιοτικά εμφιαλωμένα κρασιά σε σχέση με το παρελθόν, η κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο κρασί που αναμένεται να επηρεάσει θετικά την κατανάλωση αλλά και ο έντονος εξαγωγικός προσανατολισμός που έχουν επιλέξει μικρές και μεγάλες οινοποιητικές μονάδες την τελευταία δεκαετία δημιουργούν νέα δεδομένα στην αγορά του κρασιού, η οποία υπολογίζεται στα 350 εκατ. ευρώ εντός συνόρων και στα 82 εκατ. ευρώ εκτός. Το 2017-2018 η κατανάλωση οίνου στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 2,143 εκατ. χιλιόλιτρα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Συνεταιριστικής Ενωσης Αμπελοοινικών Προϊόντων (ΚΕΟΣΟΕ), σημειώνοντας μείωση κατά 2,86% έναντι της περιόδου 2016-2017, ενώ τα δύο τελευταία χρόνια η πτώση της κατανάλωσης άγγιξε το 11%. Σύμφωνα με τους ανθρώπους της αγοράς του κρασιού, η κρίση αλλά και οι επιβαρύνσεις στις τιμές των τελικών προϊόντων εξαιτίας και του ΕΦΚ έδειξαν τα δόντια τους καθώς οι καταναλωτές περιόρισαν την κατανάλωσή τους τόσο σε όγκο όσο και σε αξία, μειώνοντας τις ποσότητες εμφιαλωμένων ή στρεφόμενοι ακόμα και στο χύμα κρασί. Η κατάργηση του φόρου όμως δημιουργεί έστω και συγκρατημένη αισιοδοξία ότι ένα μέρος των καταναλωτών που χάθηκε το προηγούμενο διάστημα θα επιστρέψει.

ΒΑΣΙΛΕΥΕΙ ΤΟ ΧΥΜΑ. Οπως λένε οι οινοποιοί και δείχνουν οι έρευνες, η πραγματική κατανάλωση οίνου στην Ελλάδα είναι σίγουρα μεγαλύτερη από αυτή που καταγράφεται, αφού οι ποσότητες που διακινούνται κυρίως ως χύμα κρασί δεν δηλώνονται. Ωστόσο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΚΕΟΣΟΕ, τα ελληνικά κρασιά αντιστέκονται. Από τη συνολική κατανάλωση κρασιών (σε αξία) το 93% αφορά ελληνικούς εμφιαλωμένους οίνους και το υπόλοιπο προϊόντα εισαγωγής. Τα περιορισμένα οικονομικά των Ελλήνων έκαναν την τιμή βασικό κριτήριο επιλογής. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος για τον οποίο από αρκετές επιχειρήσεις του κλάδου ακολουθήθηκε πολιτική προσφορών. Σύμφωνα με έρευνες, ο μέσος καταναλωτής σαφώς ψωνίζει «φθηνότερα» απ’ ό,τι στο παρελθόν και αναζητά την προσφορά σε αυτό που ψώνιζε «ακριβότερα» πριν από μία δεκαετία. Αυτό ισχύει και στο εμφιαλωμένο κρασί. Μάλιστα, όπως λένε οι οινοποιοί, οι καταναλωτές που αγοράζουν κρασιά ανεξαρτήτως τιμής αποτελούν πολύ μικρό ποσοστό, μόλις της τάξεως του 6%, και στόχος είναι το ποσοστό του καταναλωτικού κοινού που πίνει ποιοτικό εμφιαλωμένο κρασί να αυξηθεί τουλάχιστον στο 10% τα επόμενα χρόνια.

ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΗΣ ΤΟ ΛΕΥΚΟ. Αναφορικά με τις προτιμήσεις των καταναλωτών, παραμένουν διαχρονικά σταθερές, με τα λευκά κρασιά να κατέχουν τη μερίδα του λέοντος στις καταναλώσεις με ποσοστό 65%, ενώ ακολουθούν τα ερυθρά με 30% και τα ροζέ με 5%. Ως προς τις ποικιλίες, το μοσχοφίλερο και το αγιωργίτικο έχουν την πρωτοκαθεδρία και έπονται οι λοιπές γηγενείς ποικιλίες: σαββατιανό, ροδίτης, ασύρτικο, μαλαγουζιά, μοσχάτο, ξινόμαυρο. Παρ’ όλα αυτά, την τελευταία 20ετία εμφανίζουν ανοδικές τάσεις ζήτησης και οι «ξενικές» ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Ελλάδα, όπως το Chardonnay, το Sauvignon Blanc, το Cabernet, το Merlot και το Syrah. Πάντως συνολικά υπολογίζεται ότι υπάρχουν 7.000 ετικέτες ελληνικών κρασιών.

ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΙΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ. Το γεγονός ότι η εγχώρια αγορά είναι μικρή οδήγησε από πολύ νωρίς τις ελληνικές επιχειρήσεις σε εξαγωγές. Σημαντικότερες για τα ελληνικά κρασιά είναι οι χώρες της ΕΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και την επεξεργασία τους από την ΚΕΟΣΟΕ, το 2018 καταγράφεται αύξηση των εξαγωγικών επιδόσεων στην ΕΕ και μείωση της ανάπτυξής τους προς τις τρίτες χώρες. Συγκεκριμένα, ικανοποιητική αύξηση (11,34%) παρουσιάζουν οι εξαγωγές σε ποσότητα προς χώρες της ΕΕ (27.641 tn / 2018 – 24.826 tn / 2017), ενώ αύξηση παρατηρείται κατά 15,42% και σε σύγκριση με τον μέσο όρο πενταετίας. Η θετική αυτή μεταβολή αποδίδεται, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, στις προωθητικές ενέργειες που γίνονται σε αγορές – στόχους. Αντίστοιχα σε αξία, οι ελληνικές εξαγωγές οίνων προς χώρες της ΕΕ παρουσιάζουν εξίσου σημαντική ανάπτυξη, της τάξης του 12,38%, ενώ εντυπωσιακή αύξηση, της τάξης του 22,99%, καταγράφεται σε σχέση με τον μέσο όρο πενταετίας. Ομως η εικόνα των εξαγωγών ελληνικού οίνου προς τρίτες χώρες δεν είναι ικανοποιητική καθώς καταδεικνύει ότι το ελληνικό κρασί επιβραδύνει τη δυναμική του, κυρίως στις χώρες της Βόρειας Αμερικής, ΗΠΑ και Καναδά. Πάντως ενθαρρυντικό είναι ότι υπάρχει δυναμική στα μεγέθη των εξαγωγών ελληνικών κρασιών στις διεθνείς αγορές, επιβεβαιώνοντας και την αύξηση της αναγνωρισιμότητάς τους, αφού σύμφωνα με την Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου και Οίνου (ΚΕΟΣΟΕ) το ελληνικό κρασί πετυχαίνει διαχρονικά να αυξάνει και τη μέση τιμή πώλησής του.