Τέσσερις μαύρες τρύπες πίσω {LF}από το μακελειό

Τρεις ημέρες μετά το συντονισμένο κύμα βομβιστικών επιθέσεων αυτοκτονίας σε εκκλησίες και πολυτελή ξενοδοχεία της Σρι Λάνκα που στοίχισε, ανήμερα της Κυριακής του Πάσχα των Καθολικών, τη ζωή τουλάχιστον 321 ανθρώπων, ανάμεσά τους 45 παιδιά και έφηβοι, και τουλάχιστον 40 ξένοι υπήκοοι, τα ερωτήματα παραμένουν περισσότερα από τις απαντήσεις. Το ISIS ανέλαβε χθες την ευθύνη, κατονόμασε μάλιστα τους επτά καμικάζι, έδωσε στη δημοσιότητα και βίντεο όπου υποτίθεται ότι δηλώνουν (φορώντας μάσκες) πίστη στον Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι. Νωρίτερα, οι αρχές της Σρι Λάνκα είχαν υποστηρίξει πως το χτύπημα έγινε σε αντίποινα για την επίθεση ενός ακροδεξιού τρομοκράτη σε δύο τεμένη του Κράιτστσερτς, στη Νέα Ζηλανδία, τον περασμένο μήνα. Αποδείξεις όμως (προς το παρόν) δεν υπάρχουν, μόνο εικασίες, «μαύρες τρύπες» γεμάτες μυστικά που φορτίζουν ακόμα περισσότερο το κλίμα σε μία χώρα που ξεκίνησε χθες να θάβει τους νεκρούς της, σε έναν πλανήτη που αναρωτιέται με τρόμο πού θα πραγματοποιηθεί το επόμενο πολύνεκρο πλήγμα.

H ανάληψη της ευθύνης από την οργάνωση Ισλαμικό Κράτος

Χρειάστηκαν δύο ημέρες προκειμένου να αναλάβει το ISIS την ευθύνη για τις συντονισμένες επιθέσεις στη Σρι Λάνκα μέσω του προπαγανδιστικού του πρακτορείου, του Amaq. Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν από «μαχητές του Ισλαμικού Κράτους», υποστήριξε, και στο στόχαστρο μπήκαν Χριστιανοί καθώς και πολίτες χωρών που συμμετέχουν στη συμμαχία που το πολεμάει. Στο παρελθόν όμως η οργάνωση έχει διεκδικήσει ως δικό της έργο πολλές τρομοκρατικές επιθέσεις – στο Λας Βέγκας, το Παρίσι, τη Νίκαια… – για τις οποίες οι ερευνητές δεν κατάφεραν να εντοπίσουν κάποια άμεση σχέση μαζί της. Θα μπορούσε άραγε να είναι μία ακόμα καιροσκοπική κίνηση του ISIS; Οπως σημείωνε χθες η «Washington Post», η καθυστέρηση ενδεχομένως να είναι ένα σημαντικό στοιχείο. Σε περιπτώσεις στο παρελθόν που οι δράστες είχαν δυσδιάκριτες σχέσεις με το ISIS περίμενε αρκετές ώρες, ή και μέρες, μέχρι να έχει κάποιου είδους επιβεβαίωση πως είχαν εμπνευστεί από την ιδεολογία του. Γνωρίζοντας, προφανώς, την καχυποψία που προκαλεί, το ISIS επανήλθε με νέα ανακοίνωση μέσω του Amaq, στην οποία κατονομάζονται (με τα «πολεμικά ονόματά» τους) οι επτά καμικάζι και δίνεται λεπτομερής αναφορά πού χτύπησε ο καθένας. Μαζί, δόθηκε στη δημοσιότητα και ένα βίντεο όπου εμφανίζονται οκτώ άνδρες, μπροστά σε μία μαύρη σημαία του ISIS, να ορκίζονται πίστη στον ηγέτη του ISIS. Οι επτά έχουν καλυμμένα τα πρόσωπα, ο όγδοος έχει μαύρη γενειάδα και κρατάει ένα πολυβόλο. Το μόνο βέβαιο, σε αυτό το στάδιο, είναι πως η πρόσφατη πτώση και του τελευταίου οχυρού του ISIS στη Συρία, το τέλος του αλλοτινού «χαλιφάτου», δεν σημαίνει ότι η οργάνωση έπαψε να αποτελεί απειλή.

Ο αριθμός των τοπικών ισλαμιστικών οργανώσεων που εμπλέκονται – και η σχέση τους με το ISIS

Αρχικά, ένα 24ωρο μετά τις επιθέσεις, η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα επέρριψε την ευθύνη σε μία τοπική ισλαμιστική οργάνωση, άγνωστη εκτός των εθνικών τειχών, που είχε κατηγορηθεί μέχρι πρότινος πρωτίστως για βανδαλισμούς βουδιστικών αγαλμάτων, την NTJ (Εθνική Ταουχίτ Τζαμαάτ), εκφράζοντας παράλληλα τη βεβαιότητα ότι είχε βοήθεια από κάποιο διεθνές δίκαιο. Χθες, ο υφυπουργός Αμυνας, Ρουβάν Βιζεβαρντένε, υποστήριξε ότι στις επιθέσεις εμπλέκονται δύο τοπικές ισλαμιστικές οργανώσεις, η NTJ και η JMI (Τζαμάατ-ουλ-Μουτζαχεντίν Ινδία), που σύμφωνα με πληροφορίες δημιουργήθηκε πέρυσι και συνδέεται με μία ομώνυμη οργάνωση στο Μπαγκλαντές. Σύμφωνα με πηγές της έρευνας, ανάμεσα στους επτά καμικάζι που πραγματοποίησαν τις επιθέσεις της Κυριακής βρίσκονται δύο αδέλφια από τη Σρι Λάνκα, ηλικίας 20 και 30 χρόνων, από εύπορη μουσουλμανική οικογένεια, παιδιά ενός πλούσιου εμπόρου μπαχαρικών, που λειτουργούσαν έναν οικογενειακό «τρομοκρατικό πυρήνα» και έπαιζαν ρόλο-κλειδί στους κόλπους της NTJ. Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στη «Washington Post» πως η NTJ έχει σχέσεις με το ISIS αλλά το εύρος τους είναι ασαφές. Μια μικρή ομάδα σριλανκέζων πολιτών είχε πράγματι ταξιδέψει στο Ιράκ και τη Συρία προκειμένου να πολεμήσει στο πλευρό του ISIS∙ αλλά οι ειδικοί εκτιμούν πως ο αριθμός των ξένων μαχητών που επέστρεψαν στη Σρι Λάνκα πρέπει να είναι πολύ χαμηλός.  Συνολικά 40 Σριλανκέζοι έχουν συλληφθεί μέχρι στιγμής ως ύποπτοι, όλοι φέρονται να είναι μέλη αυτής της οργάνωσης. Οπως έγινε γνωστό όμως χθες, «μετά τις ανακρίσεις ντόπιων υπόπτων» η αστυνομία συνέλαβε για ανάκριση και έναν Σύρο.

Ο ισχυρισµός των τοπικών Αρχών πως η επίθεση έγινε σε αντίποινα για το Κράισττσερτς

Τον διατύπωσε πρώτος χθες ο εν λόγω υφυπουργός Αμυνας, Ρουβάν Βιζεβαρντένε, λίγο πριν αναλάβει την ευθύνη το ISIS. «Οι προκαταρκτικές έρευνες αποκάλυψαν πως αυτό που συνέβη στη Σρι Λάνκα διαπράχθηκε σε αντίποινα για την επίθεση εναντίον των μουσουλμάνων στο Κράιστσερτς», δήλωσε ενώπιον του Κοινοβουλίου, αναφερόμενος στην επίθεση της 15ης Μαρτίου, που στοίχισε τη ζωή σε 50 ανθρώπους σε δύο τεμένη της νεοζηλανδικής πόλης. Λίγες ώρες αργότερα, ο σριλανκέζος πρωθυπουργός, Ρανίλ Γουικρεμεσίνγκε, επεσήμανε πως αυτό είναι απλώς μία «πιθανότητα». «Δεν μπορούμε ακόμη να ξέρουμε», πρόσθεσε. Ο αυστραλός ακροδεξιός που πραγματοποίησε τις επιθέσεις στο Κράιτσττσερτς δεν είχε καμία γνωστή σχέση με τη Σρι Λάνκα. Από την άλλη πλευρά, όπως επισημαίνουν οι «New York Times» το ISIS έχει απευθύνει επανειλημμένως κάλεσμα για επιθέσεις σε εκκλησίες, ιδιαίτερα μετά τις επιθέσεις στα δύο τεμένη της Νέας Ζηλανδίας. Είναι όμως επαρκής χρόνος οι 37 ημέρες που μεσολάβησαν ανάμεσα στις επιθέσεις στο Κράιστσερτς και τις επιθέσεις της Σρι Λάνκα ώστε να συνδέονται τόσο άμεσα, δεδομένου του χρόνου που λογικά χρειάστηκε για τον σχεδιασμό και την προετοιμασία των τελευταίων;

Οι προειδοποιήσεις των ξένων υπηρεσιών πληροφοριών που αγνοήθηκαν

Μόλις λίγες ώρες μετά τις επιθέσεις, έγινε γνωστό πως στις 11 Απριλίου, «ξένες υπηρεσίες πληροφοριών» είχαν προειδοποιήσει τους ομολόγους τους στη Σρι Λάνκα πως η NTJ σχεδίαζε επιθέσεις εναντίον «σημαντικών εκκλησιών» καθώς και της ινδικής αντιπροσωπείας. Η πληροφορία όμως δεν αξιοποιήθηκε, το σχετικό σημείωμα φέρεται να μην έφτασε ποτέ στον πρωθυπουργό Ρανίλ Γουικρεμεσίνγκε και τους υπουργούς του λόγω της γνωστής αντιπαλότητας που υφίσταται ανάμεσα στον Γουικρεμεσίνγκε και τον σριλανκέζο πρόεδρο, Μαϊθριπάλα Σιρισένα, μετά την αποτυχημένη απόπειρα του τελευταίου να αποπέμψει τον πρώτο, τον περασμένο Οκτώβριο: πρωθυπουργός και υπουργοί δεν προσκαλούνταν στις συνεδριάσεις του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας υπό τον πρόεδρο… Επιπλέον, το Reuters αποκάλυψε χθες, επικαλούμενο τρεις διαφορετικές πηγές, πως οι ινδικές μυστικές υπηρεσίες προειδοποίησαν τους σριλανκέζους ομολόγους τους ότι επίκειτο επίθεση ισλαμιστών δύο ώρες πριν από την πρώτη έκρηξη, το πρωί της Κυριακής – σύμφωνα με ινδική κυβερνητική πηγή ανάλογη προειδοποίηση είχαν μεταφερθεί στις αρχές της Σρι Λάνκα στις 4 Απριλίου. Εν μέσω εντεινόμενων πιέσεων, ο σριλανκέζος πρόεδρος προανήγγειλε χθες «πλήρη αναδιάρθρωση της αστυνομίας και των δυνάμεων ασφαλείας», υποστηρίζοντας πως ήταν εκείνος που δεν είχε ενημερωθεί για τις προειδοποιήσεις.