Κάλπες στη σκιά της Καταλωνίας

Λίγες ημέρες απομένουν πριν ανοίξουν οι κάλπες για τις βουλευτικές εκλογές στην Ισπανία και οι ηγέτες των τεσσάρων μεγάλων κομμάτων συναντήθηκαν σε δύο τηλεοπτικά debates, τη Δευτέρα και την Τρίτη. Στις ενενηντάλεπτες συναντήσεις τους συγκρούστηκαν έντονα προσπαθώντας να πείσουν το 30% του εκλογικού σώματος που παραμένει αναποφάσιστο για το τι μέλλει γενέσθαι, καθώς η χώρα διάγει μια παρατεταμένη περίοδο αδύναμων κυβερνήσεων συνασπισμού και αστάθειας. Το ακροδεξιό κόμμα Vox, που σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις διεκδικεί ποσοστό γύρω στο 10%, αποκλείστηκε από τα debates επειδή δεν έχει ακόμα εκπροσώπηση στο εθνικό Κοινοβούλιο.

Ο Σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο ηγέτης του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος Πάμπλο Κασάδο, ο Αλμπερτ Ριβέρα των κεντροδεξιών Ciudadanos και ο Πάμπλο Ιγκλέσιας του Podemos είχαν να πουν πολλά για την ισότητα των φύλων. Ομως εκτός από τις δύο γυναίκες που οι φωτογράφοι κατέγραψαν να σκουπίζουν το πάτωμα λίγο πριν από την έναρξη της συζήτησης, τα debates ήταν καθαρά ανδρική υπόθεση. Χωρίστηκαν σε θεματικές ενότητες – από τη φορολογία και την ανεργία έως την Εκπαίδευση, την Υγεία, τα εδαφικά ζητήματα και βέβαια, το φλέγον ζήτημα, ποιος θα κάνει κυβέρνηση μετά τις εκλογές της ερχόμενης Κυριακής. Διότι οι δημοσκοπήσεις το δείχνουν με κάθε αφορμή: ο δικομματισμός έχει τελειώσει στην Ισπανία και παρ’ ότι οι Σοσιαλιστές δείχνουν να προηγούνται, κανένας δεν θα μπορεί να σταθεί σε κυβέρνηση μόνος του, χωρίς συμμαχίες.

Οι εκλογές της Κυριακής, όπως έδειξε η προεκλογική εκστρατεία, είναι από τις πιο πολωμένες μετά την επιστροφή της Ισπανίας στη δημοκρατία πριν από τέσσερις δεκαετίες, με κυριότερο ζήτημα αυτό της εθνικής ενότητας μετά την αποτυχημένη προσπάθεια της Καταλωνίας για ανεξαρτησία το 2017 – για τους Ισπανούς αυτή τη στιγμή θεωρείται πιο φλέγον θέμα από την οικονομία ή το περιβάλλον.

Κασάδο και Ριβέρα, ηγέτες κομμάτων που κινούνται δεξιά του Κέντρου (και σύμφωνα με κάποια σενάρια, δεν αποκλείεται να συνεργαστούν μετεκλογικά εάν τα ποσοστά τους τους το επιτρέψουν) επιτέθηκαν στον πρωθυπουργό Σάντσεθ. «Εκείνοι που θέλουν να διαλύσουν την Ισπανία έχουν τον αγαπημένο τους υποψήφιο, που είναι ο Σάντσεθ» είπε ο ηγέτης του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος Πάμπλο Κασάδο. «Θέλω έναν πρωθυπουργό που δεν γονατίζει μπροστά σε εκείνους που θέλουν να διαλύσουν την Ισπανία» πρόσθεσε ο Αλμπερτ Ριβέρα δείχνοντας φωτογραφία του Σάντσεθ να συνομιλεί με τον ηγέτη των καταλανών αυτονομιστών Κουίμ Τόρα.

Το θέμα της καταλανικής ανεξαρτησίας παραμένει εκρηκτικό ακόμα και λίγες ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες για τις πρόωρες εκλογές, τις οποίες προκήρυξε ο Σάντσεθ καθώς η κυβέρνηση μειοψηφίας των Σοσιαλιστών δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει τις απαιτούμενες ψήφους για να εγκριθεί ο προϋπολογισμός του 2019. Τόσο ο Κασάδο όσο και ο Ριβέρα κατηγόρησαν τον Σάντσεθ ότι πρόδωσε την Ισπανία επειδή προσπάθησε να διαπραγματευθεί με τους καταλανούς αυτονομιστές από τον περασμένο Ιούνιο όταν ανήλθε στην εξουσία έχοντας εκδιώξει τον συντηρητικό πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι έπειτα από πρόταση μομφής.

Ο Σάντσεθ υπερασπίστηκε σθεναρά τον εαυτό του, τονίζοντας πολλές φορές πως ποτέ δεν πρόκειται να δώσει τη συναίνεσή του για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος σχετικά με την ανεξαρτησία της Καταλωνίας. Επέμεινε όμως πως ο διάλογος είναι ο μοναδικός δρόμος προκειμένου να αποφευχθεί μια επανάληψη της αποτυχημένης απόπειρας διακήρυξης της ανεξαρτησίας που έγινε τον Οκτώβριο του 2017, έπειτα από παράνομο δημοψήφισμα στην Καταλωνία. Εξοργισμένος, δήλωσε: «Ανέχομαι όλα αυτά τα ψέματα επί 10 μήνες – ότι συμφώνησα με δημοψήφισμα, ότι ξεπούλησα την Ισπανία». Ο Ιγκλέσιας φάνηκε δυσαρεστημένος από τον Σάντσεθ, καθώς όπως τόνισε αρκετές φορές ο Σοσιαλιστής πρωθυπουργός δεν ξεκαθάρισε την μετεκλογική του στάση – με ποιο δηλαδή προτιμά να σχηματίσει κυβέρνηση, με τους Ciudadanos ή το Podemos.

Η οικονομία και η Ακροδεξιά

Οσον αφορά την οικονομία, ο Κασάδο και ο Ριβέρα υποσχέθηκαν να μειώσουν τη φορολογία, ενώ Σάντσεθ και Ιγκλέσιας είχαν πιο κεϊνσιανές προτάσεις. Σύμφωνα με τους αναλυτές, ο Σάντσεθ τα πήγε καλά στις επιθέσεις εκ των δεξιών του, όμως οι αντίπαλοί του, δηλαδή ο Κασάδο και ο Ριβέρα, δεν διαχώρισε ο ένας τις θέσεις του από τον άλλο, γεγονός που δεν θα συμβάλλει στη συσπείρωση των ψηφοφόρων τους καθώς απευθύνονται σχεδόν σε κοινή εκλογική βάση. Ο Σάντσεθ επιτέθηκε σε Ριβέρα και Κασάδο για την ανοχή που δείχνουν προς το ακροδεξιό κόμμα Vox που εμφανίσθηκε στην πολιτική σκηνή μόλις τον Δεκέμβριο, στις τοπικές εκλογές της Ανδαλουσίας, κερδίζοντας 12 έδρες. Το υπερεθνικιστικό και αντιμεταναστευτικό κόμμα βοήθησε το Λαϊκό Κόμμα και τους Ciudadanos να πάρουν την τοπική εξουσία σε αυτή την περιοχή που ήταν παλαιότερα προπύργιο των σοσιαλιστών. Ο Σάντσεθ προειδοποίησε πως κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει και σε εθνικό επίπεδο. «Νόμιζα ότι ο Τραμπ δεν θα κερδίσει και ότι το Brexit δεν θα συμβεί και συνέβησαν», είπε. «Νόμισα ότι στην Ανδαλουσία το Λαϊκό Κόμμα, οι Ciudadanos και η Ακροδεξιά δεν θα καταλήξουν σε συμφωνία και όμως συνέβη».