«Οι καμπάνες της θα συνεχίσουν {LF}να χτυπάνε»

^«Στο πρόσωπο αυτής της γηραιάς βασίλισσας των καθεδρικών μας, πλάι σε μια ρυτίδα, βρίσκει κανείς πάντα μια ουλή», έγραφε ο Βίκτορ Ουγκώ στην Παναγία των Παρισίων. Αυτή τη φορά, η ουλή δύσκολα θα σβήσει. «Θα ανοικοδομήσουμε αυτόν τον καθεδρικό ναό», διαβεβαίωσε βέβαια ο Εμανουέλ Μακρόν τη νύχτα της πυρκαγιάς. Στο σύντομο διάγγελμα που απηύθυνε χθες το βράδυ, μάλιστα, ο γάλλος πρόεδρος εξέφρασε την επιθυμία να έχει ολοκληρωθεί η ανοικοδόμηση «σε πέντε χρόνια». Και η Νοτρ Νταμ «θα είναι ακόμα πιο όμορφη», διαβεβαίωσε. «Οι καμπάνες της θα συνεχίσουν να χτυπάνε, όπως κάνουν εδώ και 850 χρόνια, στον ρυθμό της Γαλλίας», είχε δηλώσει νωρίτερα ο γάλλος υπουργός Εσωτερικών, Κριστόφ Καστανέρ. Το κύμα της αλληλεγγύης, και των δωρεών, είναι πράγματι αντίστοιχο της τραγωδίας. Ειδικοί όμως εκτιμούν πως θα χρειαστούν τουλάχιστον 10-15 χρόνια και εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για την αποκατάσταση της Παναγίας των Παρισίων. Και θεωρούν «σχεδόν αδύνατο» το να ξαναγίνει ακριβώς όπως ήταν.

Χρειάστηκαν σχεδόν 15 ώρες προκειμένου να κατασβήσουν οι 400 ηρωικοί πυροσβέστες στους οποίους απέτινε χθες όλη η Γαλλία τιμές την πυρκαγιά που ξέσπασε γύρω στις 18:30 τοπική ώρα της Δευτέρας στη στέγη της Νοτρ Νταμ. Στο μεταξύ, το βέλος των 96 μέτρων που είχε προστεθεί τον 19^ο αιώνα έχει καταρρεύσει, το ίδιο και σχεδόν το σύνολο της στέγης και του εγκάρσιου κλίτους του διάσημου καθεδρικού ναού, ενός κοσμήματος της γοτθικής αρχιτεκτονικής, συμβόλου της Γαλλίας και του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Τα δύο κωδωνοστάσια άντεξαν, το ίδιο και η πέτρινη δομή του ναού. Αλλά «μερικά ευάλωτα σημεία εντοπίστηκαν κυρίως στο επίπεδο του θόλου και ενός αετώματος του βόρειου κλίτους που πρέπει να ενισχυθεί», δήλωσε χθες ο γάλλος υφυπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ. Πέντε γειτονικές πολυκατοικίες εκκενώθηκαν από τον φόβο μίας νέας κατάρρευσης. «Τα ουσιώδη διασώθηκαν, δεν έχουν ωστόσο απομακρυνθεί όλοι οι κίνδυνοι», σημείωσε αργότερα ο Κριστόφ Καστανέρ. «Τώρα είναι η ώρα της ανοικοδόμησης και της αλληλεγγύης», προσέθεσε. Αλλά και της έρευνας, για τα αίτια της τραγωδίας. Συνολικά 40 ερευνητές έχουν κινητοποιηθεί, για να εισέλθουν στο εσωτερικό του ναού, ωστόσο θα πρέπει να πιστοποιηθεί πρώτα η σταθερότητα του σκελετού. Παρά τις θεωρίες συνωμοσίας που κυκλοφόρησαν από την πρώτη στιγμή, οι Αρχές προσανατολίζονται προς το σενάριο μιας ακούσιας πρόκλησης της πυρκαγιάς, από τις εργασίες αναστήλωσης που πραγματοποιούνταν από το καλοκαίρι του 2018. Συνολικά πέντε εταιρείες συμμετείχαν, κάπου 15 εργάτες ήδη έδωσαν χθες κατάθεση. Η έρευνα αναμένεται όμως να διαρκέσει «εβδομάδες, μήνες» και προαναγγέλλεται ιδιαίτερα περίπλοκη, δεδομένου ότι η πυρκαγιά κατέστρεψε ακριβώς εκείνο το τμήμα του ναού που αναστηλωνόταν και ένα βουνό από μπάζα έχει σχηματιστεί στο εσωτερικό της Νοτρ Νταμ, στον χώρο όπου προσεύχονταν μέχρι το απόγευμα της Δευτέρας -Μεγάλη Δευτέρα για τους καθολικούς – οι πιστοί.

Η αλληλεγγύη είναι δεδομένη, η Ευρώπη, ολόκληρος ο πλανήτης, βίωσε την απώλεια σαν προσωπική. Οι δωρεές από μεγάλους βιομηχανικούς ομίλους και πλούσιες οικογένειες της Γαλλίας φτάνουν ήδη τα 700 εκατομμύρια ευρώ. Ο πανεθνικός έρανος που προανήγγειλε ο Μακρόν ξεκίνησε ήδη, «πλούσιοι όπως και λιγότερο πλούσιοι έδωσαν χρήματα. Ο καθένας έδωσε αυτό που μπορούσε, ο καθένας τη θέση του, ο καθένας στον ρόλο του», δήλωσε χθες το βράδυ ο γάλλος πρόεδρος. Η δήμαρχος του Παρισιού, Αν Ινταλγκό, ανακοίνωσε την άμεση αποδέσμευση 50 εκατομμυρίων ευρώ και την οργάνωση διεθνούς διάσκεψης δωρητών τις ερχόμενες εβδομάδες. Στο πλευρό της Γαλλίας στέκονται το Βατικανό, η Unesco, πολυεθνικές όπως η Apple και σύσσωμη η ΕΕ – ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, υποσχέθηκε την «αλληλεγγύη» της. «Η πυρκαγιά στην Παναγία των Παρισίων μας έκανε ξανά να αντιληφθούμε ότι δεσμευόμαστε από κάτι πιο σημαντικό και πιο βαθύ από τις συμφωνίες», δήλωσε από το Στρασβούργο ο Ντόναλντ Τουσκ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Οπως σημειώνουν ωστόσο οι ειδικοί ακόμα δεν γνωρίζουμε πώς θα αντιδράσει η Νοτρ Νταμ συν τω χρόνω, δεδομένων των πολύ υψηλών θερμοκρασιών, των σοκ από τις καταρρεύσεις και των τόνων νερού που αντιμετώπισε. Χωρίς τη στέγη, μεγάλο μέρος του ναού είναι πλέον εκτεθειμένο στα στοιχεία της φύσης χωρίς άμεση δυνατότητα ενός – έστω και προσωρινού – σκέπαστρου. Μία άλλη ανησυχία αφορά τις σκαλωσιές: θα αντέξει το τραυματισμένο οικοδόμημα στην παρουσία και το βάρος τους;

«Το σημαντικό είναι να ξαναφτιάξουμε μία στέγη που θα δώσει το ίδιο περίγραμμα, δεν θα είναι ποτέ η ίδια στέγη», σημείωνε χθες ο Μπενζαμέν Μουτόν, πρώην επικεφαλής αρχιτέκτονας της Νοτρ Νταμ – άλλωστε οι 1.300 κορμοί δρυός που είχαν χρησιμοποιηθεί τον 13^ο αιώνα για το αποκαλούμενο «δάσος», τον σκελετό που τη συγκρατούσε, χάθηκαν για πάντα. Στην καλύτερη περίπτωση, οι ειδικοί ευελπιστούν σε ένα πιστό αντίγραφο της ιστορικής Νοτρ Νταμ. Ωστε να συνεχίσει αυτό που η «Monde» αποκαλούσε χθες «τον μοναδικό της διάλογο με την ιστορία των ανθρώπων και την αιωνιότητα των θεών». «Θα δράσουμε και θα τα καταφέρουμε», δήλωσε χθες το βράδυ ο Εμανουέλ Μακρόν διαβεβαιώνοντας τους Γάλλους και όλους όσοι αγαπούν τη Γαλλία ότι συμμερίζεται τόσο την οδύνη όσο και την ελπίδα τους.