Τι Μονμάρτρη, {LF}τι Μπενάκη…

Το 1996 ο Τζον Κάρπεντερ γύρισε την ταινία «Απόδραση από το Λος Αντζελες» που αναφερόταν στο μακρινό, για εκείνη την εποχή, 2013. Η αμερικανική μεγαλούπολη, κατά τον σκηνοθέτη, θα είχε μέχρι τότε μεταβληθεί σε μια νεκρή ζώνη όπου ζούσαν και δρούσαν μόνο εγκληματίες και περιθωριακά στοιχεία και… η συνέχεια επί της οθόνης. Αυτό το λέγαμε επιστημονική φαντασία και, αν θυμάμαι καλά, θεωρούσαμε το σενάριο «τραβηγμένο από τα μαλλιά». Σήμερα, στην Αθήνα, 23 χρόνια ύστερα από εκείνη την ταινία, ζούμε την «Απόδραση από τα Εξάρχεια». Που κορυφώθηκε την περασμένη εβδομάδα. Με μια μικρή διαφορά που κάνει την πραγματικότητα χειρότερη από την κινηματογραφική φαντασία. Τα Εξάρχεια έχουν και μόνιμους κατοίκους.

Και στο σημείο αυτό έρχεται η συνέντευξη στο ΑΜΠΕ της υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη Κατερίνας Παπακώστα. Και η περίφημη δήλωσή της: «Για εμένα τα Εξάρχεια είναι μια ιστορική γειτονιά της Αθήνας, είναι κέντρο τέχνης και πολιτισμού, την οποία η δική μου πολιτική οπτική τη βλέπει ως Μονμάρτρη της πρωτεύουσας – και όχι ως πολύπαθη περιοχή -, η οποία έχει γνωρίσει την εγκατάλειψη της πολιτείας εδώ και αρκετές δεκαετίες και γι’ αυτό χρειάζεται γενναία αυτοκριτική και από την Αυτοδιοίκηση και από τους θεσμικούς παράγοντες». Ακούγοντας αυτήν τη δήλωση, δύο συμπεράσματα μπορεί να βγάλει όποιος γνωρίζει, έστω και ως τουριστικό αξιοθέατο, τον ιστορικό λόφο στο Παρίσι. Ή ότι η κυρία Παπακώστα δεν έχει πάει στη Μονμάρτρη ή ότι δεν ξέρει τι συμβαίνει στα Εξάρχεια. Υπάρχει, βέβαια, και μία τρίτη, χειρότερη, εκδοχή. Να καμώνεται ότι δεν ξέρει. (Για το καλό όλων μας – και όσο ακόμη κατέχει αυτήν τη θέση – ελπίζω να συμβαίνει το πρώτο).

Αν η κυρία Παπακώστα άνοιγε έναν ταξιδιωτικό οδηγό ή αν ρωτούσε κάποιον πιο πολυταξιδεμένο φίλο της, θα μάθαινε ότι η Μονμάρτρη (και όχι Μονμάρτη αφού στα γαλλικά είναι Monmartre) είναι μια συνοικία του Παρισιού, κάτι σαν τη δική μας Πλάκα. Και μάλιστα όχι τώρα αλλά την εποχή που η Μάρω Κοντού (στην ταινία «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα») κατέβαινε τα σκαλάκια και οι αμερικανοί ναύτες σφύριζαν με θαυμασμό. Η οποιαδήποτε σχέση της με παραβατικότητα εξαντλείται στις αρχές του 20ού αιώνα. Εκτοτε αναπαράγεται με τουριστική γραφικότητα το περιθώριο εκείνης της εποχής, κυρίως με αντιγραφές πινάκων του Τουλούζ – Λοτρέκ, παλιές διαφημίσεις για αψέντι και αφίσες του Μουλέν Ρουζ. Σε αυτά, και στους πλανόδιους ζωγράφους που σκιτσάρουν στα πεζοδρόμια τα πορτρέτα των διερχόμενων τουριστών, περιορίζεται σήμερα και η σχέση της Μονμάρτρης με την τέχνη.

Η παρισινή συνοικία δεν καίγεται σχεδόν κάθε βράδυ. Οι κάτοικοι βγαίνουν από τα σπίτια τους χωρίς φόβο και δεν τους απειλούν όταν κοιτούν από το παράθυρό τους. Δεν κυκλοφορούν κουκουλοφόροι που σπάνε μικρομάγαζα πουλώντας τσαμπουκά. Στη Μονμάρτρη δεν κάνουν κουμάντο πολιτικές ή άλλου είδους μαφίες. Δεν διακινούνται ναρκωτικά και η τσαχπίνικη πορνεία των αρχών του 20ού αιώνα δεν έχει σχέση με το trafficking του σήμερα. Και, το κυριότερο όλων, στη γειτονιά του Le Chat Noir και της Sacre Coeur δεν καταλύεται η ουσία της δημοκρατίας, της οποίας μία από τις βασικές προϋποθέσεις είναι η ασφάλεια των πολιτών.

Η κυρία Παπακώστα στην ίδια συνέντευξη δήλωσε επίσης ότι όσοι λένε πως τα Εξάρχεια δεν είναι ασφαλής περιοχή μεταφέρουν «μια στρεβλή εικόνα της πραγματικότητας, βλάπτοντας τελικά την εικόνα της πατρίδας μας προς τα έξω». Εγώ πάλι θεωρώ ότι αυτά που λέει η κυρία Παπακώστα, εφόσον βέβαια τα πιστεύει, βλάπτουν εμάς τους ίδιους. Προς τα μέσα.